EVNHCMC đẩy mạnh nhiều giải pháp thúc đẩy điện mặt trời mái nhà

Đẩy mạnh truyền thông để người dân hiểu đúng, làm đúng

Điện mặt trời mái nhà đang được xem là một trong những giải pháp quan trọng giúp TP. Hồ Chí Minh tiết kiệm điện, giảm áp lực cung ứng trong mùa khô và tăng tính chủ động về năng lượng. Tuy nhiên, để mô hình này phát triển mạnh mẽ hơn, Thành phố vẫn cần tháo gỡ nhiều rào cản về vốn đầu tư, tâm lý người dân và cơ chế hỗ trợ phù hợp.

Theo EVNHCMC, nhiều hệ thống điện mặt trời mái nhà có thể hoàn vốn sau khoảng 2,5 - 5 năm tùy công suất và mức tiêu thụ điện: Ảnh minh họa

Trước thực tế đó, Tổng công ty Điện lực TP. Hồ Chí Minh (EVNHCMC) đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, nhằm thúc đẩy phát triển nguồn năng lượng sạch này trong năm 2026 và các năm tiếp theo.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Bùi Trung Kiên - Phó Tổng giám đốc EVNHCMC cho biết, thị trường điện mặt trời mái nhà trên địa bàn thời gian gần đây đã bắt đầu sôi động trở lại. Đây là tín hiệu tích cực trong bối cảnh Thành phố đang đẩy mạnh thực hiện Chỉ thị số 10 về tăng cường sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và phát triển năng lượng tái tạo. Mục tiêu đặt ra là hằng năm có thêm khoảng 10% hộ dân lắp đặt điện mặt trời mái nhà. Tuy nhiên, để đạt mục tiêu này, vẫn còn không ít rào cản cần tháo gỡ.

Lãnh đạo EVNHCMC cho rằng, một trong những nguyên nhân khiến nhiều hộ gia đình còn chần chừ là tâm lý nghi ngại: Điện mặt trời có thật sự hiệu quả hay không, tuổi thọ thiết bị ra sao, mức độ an toàn thế nào và thủ tục có phức tạp hay không.

Nhận diện rõ vấn đề này, ngành điện TP. Hồ Chí Minh xác định truyền thông là giải pháp then chốt trong giai đoạn hiện nay. Khi người dân được tiếp cận đầy đủ thông tin, hiểu rõ lợi ích kinh tế và môi trường, nhu cầu đầu tư sẽ tăng lên.

Theo đó, EVNHCMC tăng cường tuyên truyền thông qua báo chí, truyền hình, tọa đàm chuyên đề và nhiều kênh truyền thông khác nhằm phổ biến kiến thức về hiệu quả đầu tư, cách lựa chọn thiết bị cũng như các lưu ý kỹ thuật khi lắp đặt.

Bên cạnh hình thức gián tiếp, ngành điện Thành phố cũng đẩy mạnh truyền thông trực tiếp qua ứng dụng chăm sóc khách hàng, website, fanpage và các nền tảng số. Từ đó, khách hàng có thể tiếp cận thông tin nhanh chóng, gửi câu hỏi và được giải đáp kịp thời.

Đặc biệt, với nhóm khách hàng sinh hoạt là các hộ gia đình, EVNHCMC đã bố trí lực lượng chăm sóc khách hàng chuyên trách để tiếp nhận thắc mắc, tư vấn phương án lắp đặt phù hợp với nhu cầu sử dụng điện của từng hộ.

Theo ông Bùi Trung Kiên, khi người dân hiểu đúng về công nghệ, nắm rõ hiệu quả đầu tư và được hỗ trợ thông tin minh bạch, quyết định lắp đặt sẽ thuận lợi hơn, góp phần mở rộng quy mô điện mặt trời mái nhà trên toàn địa bàn.

Ngoài công tác tuyên truyền, EVNHCMC cũng sẵn sàng phối hợp tư vấn kỹ thuật cho khách hàng. Tùy mức tiêu thụ điện và nhu cầu sử dụng, ngành điện có thể gợi ý quy mô hệ thống phù hợp, từ hộ dân nhỏ lẻ đến doanh nghiệp hoặc cơ sở sản xuất.

Phối hợp sở, ngành, đơn giản thủ tục hỗ trợ người dân

Song song với công tác truyền thông, EVNHCMC đang phối hợp chặt chẽ với Sở Công Thương và UBND TP. Hồ Chí Minh để triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ từ phía chính quyền.

Một trong những nội dung đáng chú ý là kế hoạch lắp đặt điện mặt trời mái nhà tại các trụ sở cơ quan công quyền, tòa nhà công sở. Theo ông Bùi Trung Kiên, đề án này cơ bản được thông qua và đang trong giai đoạn lấy ý kiến, thẩm tra chủ trương đầu tư để sớm triển khai thực hiện.

Lãnh đạo EVNHCMC kỳ vọng, ngay trong năm 2026, TP. Hồ Chí Minh sẽ có số lượng lớn công sở lắp đặt điện mặt trời mái nhà, qua đó tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ đến cộng đồng dân cư và doanh nghiệp.

Ngoài ra, EVNHCMC cũng phối hợp với các sở, ngành và đối tác quốc tế xây dựng bản đồ tiềm năng điện mặt trời mái nhà. Công cụ này giúp người dân và doanh nghiệp xác định khu vực phù hợp, mức bức xạ mặt trời cũng như khả năng đầu tư hiệu quả nhất.

Theo lãnh đạo ngành điện TP. Hồ Chí Minh, đây là bước đi quan trọng giúp việc đầu tư trở nên minh bạch, khoa học và sát thực tế hơn.

Về thủ tục hành chính, ông Bùi Trung Kiên khẳng định, quy trình dành cho hộ dân hiện nay rất đơn giản. Người dân chỉ cần thông báo với ngành điện về việc lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà để EVNHCMC cập nhật dữ liệu và phục vụ quản lý vận hành lưới điện.

Khách hàng có thể thực hiện việc thông báo trên website chăm sóc khách hàng của EVNHCMC hoặc thông qua cổng dịch vụ công của TP. Hồ Chí Minh. Sau khi tiếp nhận, đơn vị điện lực sẽ phản hồi nhanh chóng.

“Rất nhiều người dân đánh giá thủ tục hiện nay nhanh gọn, thuận tiện và dễ thực hiện”, ông Bùi Trung Kiên chia sẻ.

Thời gian qua, ngành điện thành phố cũng phối hợp với doanh nghiệp triển khai nhiều dự án điện mặt trời mái nhà. Đây được xem là hướng đi quan trọng nhằm huy động nguồn lực xã hội tham gia phát triển năng lượng sạch.

Kiến nghị cơ chế hỗ trợ tài chính và quản lý chất lượng thiết bị

Ngoài các giải pháp trước mắt, EVNHCMC cũng kiến nghị cần có cơ chế dài hạn để thị trường điện mặt trời mái nhà phát triển bền vững hơn.

Theo ông Bùi Trung Kiên, chi phí đầu tư một hệ thống điện mặt trời mái nhà hiện dao động khoảng 50-100 triệu đồng tùy quy mô. Đây là khoản tiền không nhỏ với nhiều gia đình, khiến không ít người phải cân nhắc dù thời gian hoàn vốn tương đối nhanh. Thực tế cho thấy, nhiều hệ thống có thể hoàn vốn sau khoảng 2,5 - 5 năm tùy công suất và mức tiêu thụ điện.

Do đó, ông đề xuất nghiên cứu các chính sách hỗ trợ như ưu đãi thuế, hỗ trợ tín dụng xanh hoặc giảm thuế thu nhập cá nhân cho người đầu tư, tương tự một số quốc gia trong khu vực đã triển khai.

Bên cạnh đó, vấn đề chất lượng vật tư thiết bị và năng lực đơn vị thi công cũng cần được kiểm soát chặt chẽ. Thực tế hiện nay, nhiều người dân có thể tự mua thiết bị và thuê lắp đặt tự phát, tiềm ẩn rủi ro về kỹ thuật và an toàn điện.

EVNHCMC mong muốn cơ quan quản lý nhà nước sớm hoàn thiện hành lang pháp lý để quản lý chất lượng tấm pin, hệ thống lưu trữ điện cũng như chuẩn hóa đội ngũ nhà thầu thi công.

Một yếu tố mới được đánh giá cao hiện nay là công nghệ lưu trữ điện đang ngày càng cải thiện, giá thành giảm dần. Khi kết hợp pin lưu trữ với điện mặt trời mái nhà, hộ gia đình có thể sử dụng nguồn điện tích trữ vào buổi tối, đồng thời giảm áp lực phụ tải cho hệ thống điện trong giờ cao điểm.

Theo các chuyên gia, nếu hàng trăm nghìn hộ dân tại TP. Hồ Chí Minh cùng tham gia, điện mặt trời mái nhà sẽ trở thành nguồn điện phân tán quy mô lớn ngay trong nội đô. Điều này giúp giảm tải lưới điện truyền thống, hạn chế nhu cầu đầu tư nguồn điện mới và góp phần giảm phát thải.

TP. Hồ Chí Minh hiện là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, với nhu cầu điện cho sản xuất, thương mại và sinh hoạt luôn ở mức cao. Vì vậy, phát triển điện mặt trời mái nhà không chỉ là giải pháp tiết kiệm điện mà còn là chiến lược bảo đảm an ninh năng lượng đô thị.