Family Office: Mô hình quản lý tài sản của giới siêu giàu đang định hình lại dòng vốn toàn cầu

Không chỉ giúp bảo toàn khối tài sản, family office còn đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc định hình chiến lược đầu tư của giới siêu giàu

Family office là mô hình tư vấn quản lý tài sản tư nhân chuyên phục vụ các gia đình sở hữu khối tài sản siêu lớn. Các tổ chức này quản lý toàn diện cả vấn đề tài chính lẫn công việc cá nhân của khách hàng, bao gồm danh mục đầu tư truyền thống, bất động sản, quỹ tín thác, cấu trúc pháp lý, hoạch định thuế và các dịch vụ hỗ trợ phong cách sống cao cấp, nhằm bảo toàn và gia tăng tài sản qua nhiều thế hệ.

Theo Deloitte Private, các family office đơn (single family office), tức văn phòng quản lý tài sản của 1 gia đình, hiện đang quản lý hơn 3.000 tỷ USD tài sản trên toàn cầu và giữ vai trò ngày càng quan trọng trên các thị trường tài chính. Dự kiến, con số này sẽ tăng lên 5.400 tỷ USD vào năm 2030, tương đương mức tăng khoảng 73%.

Xuất phát từ bối cảnh đó, các nhà nghiên cứu đã tiến hành khảo sát và phỏng vấn chi tiết những người ra quyết định tại các family office nhằm phác họa bức tranh toàn diện về mô hình family office hiện đại, bao gồm nguồn gốc hình thành, nhóm khách hàng phục vụ, chiến lược đầu tư, cách thức gia tăng và bảo toàn tài sản, việc sử dụng tín dụng và công nghệ, cũng như kế hoạch cho tương lai.

ÂM THẦM ĐỊNH HÌNH LẠI HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ TOÀN CẦU

Family office ra đời từ nhu cầu quản lý khối tài sản khổng lồ của các gia tộc giàu có, khi việc sử dụng ngân hàng hoặc công ty quản lý tài sản thông thường không còn đáp ứng được các yêu cầu phức tạp về đầu tư, thuế, pháp lý và kế thừa. Mô hình này đã phát triển qua hơn 150 năm và ngày nay trở thành một ngành quản lý tài sản trị giá hàng nghìn tỷ USD.

Family office được cho là bắt nguồn tại Mỹ vào cuối thế kỷ XIX, trong thời kỳ bùng nổ công nghiệp. Năm 1882, John D. Rockefeller - nhà sáng lập Standard Oil - đã thành lập văn phòng riêng để quản lý khối tài sản gia đình. Đây được xem là family office đầu tiên trên thế giới theo cách hiểu hiện đại. Đầu thế kỷ XX, nhiều gia đình tài phiệt khác cũng thành lập family office riêng.

Trong khoảng 15 năm trở lại đây, sự bùng nổ của các tỷ phú công nghệ đã thúc đẩy sự phát triển mạnh của family office. Theo Deloitte, hiện thế giới có hơn 8.000 family office đơn, tăng khoảng một phần ba so với năm 2019 và dự kiến sẽ vượt mốc 10.000 vào năm 2030. Đối với multi-family office (đơn vị quản lý tài sản cho nhiều gia đình cùng lúc), nghiên cứu của With Intelligence do S&P Global trích dẫn cho biết tổng tài sản quản lý đã vượt 5.200 tỷ USD tính đến cuối năm 2025.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở tốc độ tăng trưởng mà còn ở tầm ảnh hưởng ngày càng lớn của các family office, đặc biệt khi dòng vốn tư nhân không còn muốn hoạt động theo các quy tắc truyền thống của các tổ chức đầu tư.

Tổng tài sản mà các family office quản lý trên toàn cầu đã lên tới hơn 8.000 tỷ USD (bao gồm cả single và multi family office)

Số liệu của JPMorgan cho thấy gần 75% danh mục đầu tư của family office được phân bổ vào chứng khoán và các tài sản thay thế. Trong đó, cổ phiếu vốn hóa lớn của Mỹ chiếm tỷ trọng lớn nhất ở nhóm tài sản niêm yết, còn các quỹ đầu tư tư nhân theo hình thức drawdown fund (quỹ gọi vốn theo từng đợt) dẫn đầu nhóm tài sản thay thế. Các quỹ phòng hộ (hedge fund) chỉ chiếm trung bình khoảng 5% danh mục đầu tư. Đáng chú ý, 72% family office không đầu tư vào vàng và 89% hoàn toàn không nắm giữ tiền mã hóa.

Một trong những thay đổi mang tính đột phá nhất trong thời gian gần đây là việc family office chuyển mạnh sang đầu tư trực tiếp - lĩnh vực trước đây chủ yếu do các quỹ đầu tư chuyên nghiệp với quy mô trên 5 tỷ USD thống trị. Theo Báo cáo Global Family Office Report 2025 của Citi Private Bank, hiện có tới 70% family office tham gia các thương vụ đầu tư tư nhân trực tiếp, bao gồm mua lại doanh nghiệp hoặc cùng đầu tư với các quỹ đầu tư tư nhân.

Mục tiêu rất rõ ràng, đó là bỏ qua các khoản phí của quỹ đầu tư tư nhân và duy trì quyền kiểm soát doanh nghiệp.

Family office cũng rất chọn lọc trong việc tìm kiếm cơ hội đầu tư trực tiếp. Nhiều tổ chức tập trung vào các doanh nghiệp hoạt động trong những lĩnh vực mà gia đình họ vốn có kinh nghiệm lâu năm như y tế, logistics, công nghệ tài chính (fintech) và công nghiệp. Họ không chỉ tìm kiếm lợi nhuận mà còn tận dụng chuyên môn để tạo ra giá trị dài hạn. Trong nhiều trường hợp, đại diện family office còn tham gia hội đồng quản trị hoặc trực tiếp đảm nhiệm vai trò điều hành tại doanh nghiệp được đầu tư.

Tuy nhiên, cách tiếp cận này cũng khiến việc đầu tư trở nên phức tạp hơn. Việc thẩm định doanh nghiệp, tìm kiếm thương vụ, đánh giá rủi ro và quản lý sau đầu tư đều đòi hỏi năng lực vốn thường chỉ có ở các quỹ đầu tư tư nhân.

Vì vậy, ngày càng nhiều family office tuyển dụng các chuyên gia từng làm việc tại các quỹ private equity hoặc hợp tác với các family office khác để cùng đầu tư và chia sẻ chuyên môn. Theo báo cáo Cerulli Report: U.S. OCIO Function 2025, thị trường dịch vụ OCIO (Outsourced Chief Investment Officer - Giám đốc đầu tư thuê ngoài) đã tăng lên quy mô 3.300 tỷ USD vào cuối năm 2024 và được dự báo đạt 5.600 tỷ USD vào năm 2029.

OCIO đã trở thành công cụ quan trọng đối với family office khi họ cần mở rộng quy mô quản lý, đáp ứng yêu cầu tuân thủ và tiếp cận các nhà quản lý đầu tư chuyên biệt.

Các nhà cung cấp OCIO hàng đầu hiện mang đến nền tảng đầu tư toàn diện, bao gồm khả năng tiếp cận quỹ phòng hộ, tín dụng tư nhân, chiến lược ESG, các thương vụ đồng đầu tư và chiến lược đầu tư theo chủ đề. Bên cạnh đó là hạ tầng vận hành như báo cáo hiệu quả đầu tư, phối hợp thuế, công cụ tái cân bằng danh mục và lập kế hoạch thanh khoản.

Đối với các family office mới thành lập - nhiều trong số đó thuộc các doanh nhân thế hệ đầu đã bán doanh nghiệp - OCIO giúp họ nhanh chóng tiếp cận năng lực đầu tư chuẩn tổ chức mà không cần xây dựng đội ngũ đầu tư gồm hàng chục người.

Family office không còn là khái niệm xa lạ khi ngày càng nhiều gia đình giàu có lựa chọn mô hình này để quản lý tài sản một cách chuyên nghiệp

Điều khiến family office trở nên đặc biệt trong môi trường đầu tư hiện nay không chỉ là quy mô tài sản mà còn ở tính linh hoạt. Không giống các tổ chức đầu tư truyền thống luôn chịu áp lực từ kết quả kinh doanh theo quý hay các chỉ số chuẩn, family office có thể ra quyết định nhanh và nắm giữ khoản đầu tư trong thời gian rất dài. Điều đó khiến họ trở thành nguồn vốn hấp dẫn đối với các doanh nghiệp tư nhân và các công ty đổi mới sáng tạo.

Khi đảm nhận vai trò đầu tư ngày càng chuyên nghiệp, nhiều family office hiện hoạt động gần giống các công ty quản lý tài sản. Tuy nhiên, chi phí để vận hành một family office cũng không hề nhỏ. Theo JPMorgan, một family office toàn cầu quản lý khoảng 1 tỷ USD tài sản hiện có chi phí hoạt động trung bình khoảng 6,6 triệu USD mỗi năm, chủ yếu do nhu cầu tuyển dụng chuyên gia đầu tư chất lượng cao, tăng cường an ninh mạng, tư vấn thuế và quản trị vận hành.

Theo đánh giá của báo cáo, khi ngày càng tích lũy nhiều vốn và nâng cao năng lực đầu tư, family office đang chuyển mình từ đơn vị quản lý tài sản cá nhân thành những nhà đầu tư có khả năng định hình thị trường. Nếu hai thập kỷ qua được xem là thời kỳ thống trị của các quỹ đầu tư tư nhân (private equity), thì thập kỷ tới rất có thể sẽ là kỷ nguyên của family office. Ngày nay, family office không chỉ quản lý tài sản mà còn đang góp phần thiết kế lại cấu trúc của dòng vốn toàn cầu.

15 FAMILY OFFICE HOẠT ĐỘNG TÍCH CỰC NHẤT TRÊN THẾ GIỚI

Với tổng quy mô hơn 8.000 tỷ USD tài sản đang quản lý, family office ngày càng trở thành lực lượng quan trọng trong các thương vụ mua bán - sáp nhập (M&A), đầu tư vào start-up và huy động vốn cho doanh nghiệp tư nhân. Đồng thời, đây cũng là nhóm khách hàng được các ngân hàng tư nhân, công ty quản lý tài sản, quỹ đầu tư tư nhân và cả các doanh nghiệp bảo hiểm tích cực cạnh tranh để thu hút.

Bảng xếp hạng Inside Wealth Family Office 15 của CNBC

Trong bảng xếp hạng Inside Wealth Family Office 15 của CNBC, xếp hạng những family office hoạt động đầu tư sôi động nhất tại Mỹ trong năm 2025, family office của tỷ phú công nghệ Eric Schmidt đứng đầu bảng với 15 khoản đầu tư, phần lớn tập trung vào trí tuệ nhân tạo (AI), theo dữ liệu độc quyền từ nền tảng Fintrx.

Danh sách còn có family office của nhà sáng lập Amazon Jeff Bezos là Bezos Expeditions, Thiel Capital của Peter Thiel, Jaws Estates Capital của Barry Sternlicht và Builders Vision do người thừa kế Walmart Lukas Walton sáng lập.

Tổng cộng, 15 family office này đã thực hiện hơn 120 thương vụ đầu tư trong năm qua, trải rộng từ robot, phần mềm, công nghệ sinh học, thực phẩm - đồ uống, thể thao đến blockchain.

Bảng xếp hạng được xây dựng dựa trên số lượng các khoản đầu tư trực tiếp được công bố công khai và mang đến góc nhìn hiếm hoi về hoạt động đầu tư của những gia đình giàu nhất nước Mỹ.

Theo ước tính của Fintrx, tất cả family office trong bảng xếp hạng của CNBC đều quản lý tối thiểu 1 tỷ USD tài sản. Ông Russ D'Argento, nhà sáng lập kiêm CEO Fintrx, cho biết: "Family office vốn chủ đích hoạt động kín tiếng, vì vậy việc theo dõi các thương vụ đầu tư sẽ giúp lấp đầy khoảng trống thông tin. Mô hình đồng đầu tư, lĩnh vực hoạt động và các chủ đề lặp lại giúp phác họa rõ hơn ưu tiên cũng như cách họ phân bổ dòng vốn”.

Family office vốn không bắt buộc phải công bố quy mô tài sản hay hiệu quả đầu tư, đồng thời luôn giữ mức độ bảo mật rất cao, khiến các hoạt động đầu tư của họ thường khá bí ẩn. Danh sách không bao gồm giá trị các khoản đầu tư và cũng có thể chưa phản ánh đầy đủ toàn bộ giao dịch. Các khoản đầu tư bất động sản cũng không được tính vào bảng xếp hạng.

Trong năm 2025, AI là chủ đề đầu tư nổi bật nhất. Một khảo sát từ JPMorgan cho thấy 65% family office coi AI là ưu tiên đầu tư số một, vượt xa mọi lĩnh vực khác. Các thương vụ liên quan đến AI, công nghệ và phần mềm chiếm hơn một phần ba tổng số giao dịch được công bố, tiếp theo là y tế và công nghệ sinh học.

Cụ thể, family office Hillspire của tỷ phú Eric Schmidt đầu tư vào Gradium - công ty AI phát triển công nghệ giọng nói gần như phản hồi tức thì, Reflection AI - start-up do hai cựu nhà nghiên cứu Google DeepMind sáng lập, cũng như Peek - nền tảng phần mềm du lịch và trải nghiệm.

Tỷ phú công nghệ Eric Schmidt

Tiếp theo đó là Bezos Expeditions của Jeff Bezos. Family office này đầu tư vào Unconventional AI - công ty phát triển máy tính AI tiết kiệm năng lượng; start-up robot Physical Intelligence cùng với OpenAI và Thrive Capital; đồng thời rót vốn vào Arrived - nền tảng cho phép nhà đầu tư mua cổ phần các căn nhà cho thuê chỉ từ 100 USD.

Vị trí thứ ba thuộc về Raptor Group của nhà quản lý quỹ phòng hộ Jim Pallotta và Emerson Collective của nhà đầu tư kiêm nhà từ thiện Laurene Powell Jobs. Trong khi Raptor Group tập trung vào điện tử, phần mềm và đồ uống chức năng, Emerson Collective đầu tư mạnh vào AI phục vụ con người và các công ty ứng dụng AI trong nghiên cứu phát triển thuốc.

Phần lớn các family office trong bảng xếp hạng đều được thành lập bởi những doanh nhân thế hệ đầu làm giàu từ công nghệ hoặc tài chính. Tuy nhiên, ngày càng nhiều family office đang được điều hành bởi thế hệ kế tiếp với trọng tâm là đầu tư tạo tác động tích cực cho xã hội.

Lukas Walton, người thừa kế đế chế Walmart, đã xây dựng Builders Vision thành nền tảng đầu tư và từ thiện quy mô nhiều tỷ USD nhằm hỗ trợ các start-up hướng tới phát triển bền vững. Trong năm qua, Builders Vision đã đầu tư vào nhiều doanh nghiệp thực phẩm và nông nghiệp bền vững như Cream Co. Meats, OoNee Sea Urchin Ranch, Coral Vita và Firefly Green Fuels - công ty sản xuất nhiên liệu hàng không sạch từ nước thải.