Fed bước vào một năm đầy 'sóng gió'

Fed đang đứng trước nhiều thách thức về bộ máy nhân sự cũng như định hướng chính sách trong năm nay. Ảnh: Reuters.

Sau ba lần cắt giảm lãi suất liên tiếp năm ngoái, Fed có thể sẽ theo đuổi lộ trình thận trọng hơn trong năm nay, do kỳ vọng về tăng trưởng mạnh mẽ và áp lực lạm phát tiếp diễn, theo CNBC.

"Tôi nghĩ Fed sẽ tiếp tục trở thành tâm điểm chú ý trong thời gian tới", bà Kathy Bostjancic - chuyên gia kinh tế trưởng của Nationwide - chia sẻ, nhấn mạnh rằng ngân hàng trung ương lớn nhất thế giới phải chịu áp lực nặng nề trong bối cảnh bất định hiện nay.

Hàng loạt thách thức nối tiếp

Năm 2025 đánh dấu một giai đoạn biến động hiếm thấy của Fed. Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần công khai đe dọa sa thải Chủ tịch Jerome Powell vì cho rằng Fed không cắt giảm lãi suất nhanh như kỳ vọng.

Thời điểm giữa năm, Fed vấp thêm các chỉ trích do vượt quá chi phí dự kiến trong dự án cải tạo trụ sở chính tại Washington.

Trong lúc đó, ông Trump cố gắng cách chức Thống đốc Lisa Cook, dựa trên cáo buộc gian lận thế chấp chưa được chứng minh và thậm chí chưa trở thành cáo trạng chính thức.

Tất cả diễn ra trong bối cảnh Nhà Trắng chuẩn bị cho câu hỏi lớn hơn: Ai sẽ là người kế nhiệm ông Powell khi nhiệm kỳ chủ tịch Fed kết thúc vào tháng 5? Để tìm ra lời giải này, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đã tiến hành một quy trình phỏng vấn với số ứng viên được cân nhắc lên tới 11 người. Kết quả cuối cùng dự kiến được công bố bởi Tổng thống Trump trong tháng 1 này.

Và ông Powell, đến nay vẫn kín tiếng về chuyện này, cũng sẽ phải nói rõ liệu ông có dự định làm hết nhiệm kỳ tại Hội đồng Thống đốc (kéo dài đến tháng 1/2028) hay không.

Đồng thời, ngày 21/1 tới đây, Tòa án Tối cao Mỹ sẽ tổ chức phiên điều trần để xem liệu Tổng thống Trump có quyền bãi nhiệm bà Cook hay không.

Một tuần sau đó, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) bước vào kỳ bỏ phiếu lãi suất tiếp theo. Các cuộc bỏ phiếu lãi suất gần đây đã xuất hiện nhiều bất đồng, trong đó các chủ tịch Fed khu vực sắp gia nhập FOMC được cho là có xu hướng "diều hâu", nghĩa là họ nhiều khả năng sẽ chống lại việc cắt giảm thêm.

Bà Bostjancic nhận định: "Fed đang ở thế khó".

Fed sẽ làm gì?

Tuy nhiên, xét về chính sách, hầu hết chuyên gia Phố Wall đều kỳ vọng Fed sẽ tạm thời gạt bỏ những ồn ào và tiếp tục giảm lãi suất thêm chút nữa cho đến khi tiến gần hơn đến mức trung lập khoảng 3%. Đây là mức lãi suất không thúc đẩy cũng không kìm hãm hoạt động kinh tế, và lãi suất quỹ liên bang hiện chỉ cao hơn 0,5 điểm % so với mức mà hầu hết thành viên FOMC dự đoán lãi suất sẽ đạt được trong dài hạn.

Theo bà Bostjancic, ông Powell đã dẫn dắt 3 lần cắt giảm lãi suất 0,25% liên tiếp, nên không thể nhận định ông là hòn đá "cản đường" cho tiến trình nới lỏng nền kinh tế. Quyết định chính sách sắp tới, theo bà, phụ thuộc vào dữ liệu kinh tế.

Bà Bostjancic thiên về kịch bản năm nay có thể có 2 lần cắt giảm lãi suất vào giữa và cuối năm. Biểu đồ dự báo của Fed chỉ ra chỉ một đợt cắt giảm, trong khi chuyên gia kinh tế trưởng Mark Zandi của Moody’s Analytics và phía Citigroup lại dự báo đến 3 lần hạ lãi suất, trong bối cảnh thị trường lao động đang suy yếu.

Fed đã có 3 lần cắt giảm lãi suất 0,25% trong năm 2025. Ảnh: Reuters.

Còn theo ông Torsten Slok, chuyên gia kinh tế trưởng tại Apollo Global Management, kinh tế Mỹ đang đủ mạnh để Fed chỉ cần cắt giảm lãi suất thêm một lần trong năm nay.

Ông Slok cho rằng "gió đang đổi chiều" với kinh tế Mỹ. Năm 2025 là giai đoạn hỗn loạn bởi thuế quan, lạm phát và bầu không khí bất định, nhưng sang 2026, kích thích tài khóa và thị trường lao động ổn định hơn có thể tạo lực đẩy cho tăng trưởng.

Tuy nhiên, một biến số khó lường là trí tuệ nhân tạo. AI có thể là động lực tăng năng suất nhưng cũng có khả năng làm thay đổi cấu trúc tuyển dụng và nhu cầu lao động, khiến việc đánh giá sức khỏe nền kinh tế trở nên phức tạp hơn.

Trong năm vừa qua, bên cạnh việc góp phần thúc đẩy nền kinh tế nói chung, cổ phiếu liên quan đến AI là điểm nhấn quan trọng trong một năm 2025 thành công của Phố Wall, khi các chỉ số chính đều ghi nhận tăng trưởng hai chữ số.

Ông Joseph Brusuelas, kinh tế trưởng của RSM, cho rằng thách thức lớn của Fed trong năm 2026 nằm ở việc truyền thông chính sách. Theo ông, dòng vốn đầu tư khổng lồ đổ vào công nghệ tinh vi buộc Fed phải làm rõ họ nhìn nhận tác động của AI lên tăng trưởng, lạm phát và việc làm như thế nào.

Thực tế, sau giai đoạn chững lại vào đầu năm 2025, nền kinh tế Mỹ đã tăng trưởng nhanh chóng trong hai quý giữa năm và dự kiến tăng tốc ở mức 3% trong quý IV, theo số liệu sơ bộ từ Fed Atlanta.

Tiến Lợi