Fed giữ nguyên lãi suất, nhưng tăng lãi suất sẽ là bước đi tiếp theo

Ông Kevin Warsh, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), sau cuộc họp của ngân hàng trung ương tại Washington ngày 17/6. Ảnh: Anna Rose Layden/The New York Times.

Các quan chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tại cuộc họp ngày 17/6 đã ra tín hiệu về động thái tiếp theo của họ có thể là tăng lãi suất chứ không phải giảm, một sự đảo ngược đáng chú ý trong cuộc họp đầu tiên của ông Kevin Warsh trên cương vị chủ tịch, và là dấu hiệu cho thấy triển vọng lạm phát đã thay đổi mạnh mẽ như thế nào.

Fed đã giữ nguyên lãi suất chuẩn ở mức từ 3,5% đến 3,75%, với sự nhất trí tuyệt đối. Tuy nhiên, các dự báo kinh tế hàng quý của các quan chức Fed đã cho thấy sự thay đổi: 9 trong số 19 quan chức dự kiến ít nhất một lần tăng lãi suất vào cuối năm, tăng từ con số 0 vào tháng Ba.

Những tuần gần đây, các nhà đầu tư đã chuẩn bị tinh thần cho việc Fed duy trì lãi suất cao trong thời gian dài, nhưng động thái này mạnh mẽ hơn và phản ánh việc ủy ban thiết lập lãi suất của Fed đang dần chuyển từ thái độ thận trọng sang sẵn sàng tăng lãi suất. Sau cuộc họp, các nhà giao dịch trên thị trường hợp đồng tương lai lãi suất nhận thấy có khoảng 50% khả năng lãi suất sẽ tăng ngay trong tháng tới, theo CME Group.

Điều bất ngờ là việc ông Warsh lại là người phê chuẩn bước ngoặt đó. Ông là người được Tổng thống Donald Trump lựa chọn, sau khi tổng thống tuyên bố chỉ bổ nhiệm người nào cam kết giảm lãi suất. Thay vào đó, màn ra mắt của ông Warsh cho thấy một ủy ban đang nghiêng về việc tăng lãi suất và tránh xa việc cắt giảm.

“Chúng tôi có khả năng và cam kết thực hiện mục tiêu ổn định giá cả. Đó chính xác là những gì chúng tôi sẽ làm”, ông Warsh nói.

Fed đã đưa ra một tuyên bố ngắn gọn hơn nhiều, tóm tắt những diễn biến kinh tế gần đây và tránh mọi gợi ý về bước đi tiếp theo của họ. Các dự báo chỉ bao gồm 18 bài trình bày từ 19 người tham gia. Ông Warsh cho biết ông đã từ chối gửi dự báo của mình.

Sự thay đổi đột ngột này phản ánh một nền kinh tế hoạt động nóng hơn dự kiến của Fed. Lạm phát đã tăng tốc trở lại trong năm nay, do cú sốc năng lượng từ cuộc chiến tranh Iran và sự tăng vọt nhu cầu gắn liền với sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo. Thị trường lao động mà các quan chức lo ngại đang suy yếu lại giữ vững.

Đối với các hộ gia đình Mỹ, thông điệp là việc giảm chi phí vay mượn khó có thể xảy ra sớm. Lãi suất chuẩn của Fed ảnh hưởng trực tiếp nhất đến các khoản vay ngắn hạn như thẻ tín dụng và vay mua ô tô, và chúng sẽ vẫn ở mức cao chừng nào Fed còn giữ nguyên chính sách này. Nhưng các chi phí quan trọng nhất đối với nhiều gia đình, lãi suất thế chấp, lại theo sát lợi suất trái phiếu kho bạc dài hạn, và lợi suất này đã tăng lên khi các nhà đầu tư chuẩn bị cho một Fed không có động thái gì.

Ông Warsh đã phải đối mặt với một tình huống khó xử tại cuộc họp báo đầu tiên của mình, khi các nhà đầu tư vẫn chưa chắc chắn về quan điểm của ông. Ông hầu như không đưa ra thông tin mới nào về cách Cục Dự trữ Liên bang có thể đưa ra các quyết định sắp tới.

Thị trường trái phiếu đã giảm mạnh khi Fed công bố dự báo vào chiều thứ Tư theo giờ địa phương và tiếp tục giảm trong cuộc họp báo của ông Warsh. Lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 2 năm, vốn đặc biệt nhạy cảm với kỳ vọng về chính sách tiền tệ, đã tăng 0,114 điểm phần trăm lên 4,16%. Đây là mức tăng một ngày lớn nhất trong ba tháng, đẩy lợi suất lên mức cao nhất kể từ tháng 2 năm 2025.

Giá cổ phiếu giảm mạnh khi lợi suất trái phiếu tăng vọt, các chỉ số chính giảm khoảng 1% hoặc hơn.

Ông Warsh đã công bố 5 nhóm nhiệm vụ để xem xét lại các chức năng cốt lõi của ngân hàng trung ương, trong đó có hoạt động truyền thông, bảng cân đối kế toán và khuôn khổ mà ngân hàng sử dụng để hiểu về lạm phát, với hầu hết dự kiến sẽ báo cáo vào cuối năm nay. Cuộc xem xét này cho thấy tham vọng to lớn của ông về một cuộc cải tổ. “Thay đổi không dễ dàng”, ông nói. “Thay đổi luôn tiềm ẩn rủi ro”.

Quyết định hôm thứ Tư đã khép lại một quá trình chuyển đổi đáng chú ý. Ba năm trước, Fed)] đã nhanh chóng nâng lãi suất lên mức cao nhất trong hai thập kỷ. Vào tháng 9/2024, Fed bắt đầu cắt giảm lãi suất, hạ lãi suất sáu lần trước khi tạm dừng vào cuối năm ngoái. Hôm thứ Tư, Fed phát tín hiệu rằng lãi suất có thể duy trì ở mức cao trong tương lai.

Sự thay đổi chính sách này diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế Mỹ đã khởi sắc. Điều đó khiến các quan chức đặt câu hỏi liệu chính sách hiện tại có còn hà khắc như họ nghĩ hay không. Một giải pháp đàm phán chấm dứt chiến tranh với Iran có thể kéo giá năng lượng và hàng hóa giảm xuống. Nhưng vấn đề sâu xa hơn vẫn còn đó. Hàng loạt biến động, từ đại dịch, cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine, thuế quan năm ngoái và giờ là chiến tranh, đã làm xói mòn niềm tin của Fed rằng lạm phát cơ bản sẽ trở lại mục tiêu 2% của ngân hàng trung ương.

Một số quan chức lo ngại lạm phát có thể duy trì ở mức cao đủ lâu để làm lung lay kỳ vọng của công chúng về lạm phát trong tương lai. Thêm vào đó, vì lạm phát đã tăng trong năm nay trong khi Fed giữ lãi suất ổn định, chi phí thực tế của việc vay tiền có thể tự giảm xuống - một sự nới lỏng chính sách thụ động, theo lập luận của một số quan chức và nhà kinh tế, vào một nền kinh tế không còn cần đến nó nữa.

Ẩn dưới những biến động đó là một động lực bền vững hơn: sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI). Việc xây dựng các trung tâm dữ liệu và nguồn điện để vận hành chúng đã đổ một lượng lớn chi tiêu vào nền kinh tế, và sự tăng vọt của thị trường chứng khoán liên quan đã khiến các hộ gia đình giàu có chi tiêu nhiều hơn.

Từng được kỳ vọng sẽ đẩy giá cả xuống, trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng được xem là nguồn gây lạm phát trong ngắn hạn. Quan điểm ban đầu “có thể đúng”, theo James Egelhof, nhà kinh tế trưởng của BNP Paribas tại Mỹ. “Nhưng chúng ta phải hoạch định chính sách tiền tệ cho hiện tại, chứ không phải cho những năm 2030”. Ông dự đoán Fed sẽ bắt đầu tăng lãi suất vào tháng 12.