Fed phát tín hiệu tiếp tục tăng lãi suất trong năm nay

Chủ tịch Fed Kevin Warsh tại cuộc họp báo ngày 16/9 - Ảnh chụp màn hình.

Những dịch chuyển này cho thấy ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới đang tập trung vào nhiệm vụ kiềm chế lạm phát trong bối cảnh chính sách thuế quan và cuộc chiến ở Vùng Vịnh làm gia tăng áp lực giá cả trong nền kinh tế.

Trong một động thái đã được thị trường dự báo từ trước, Ủy ban Thị trường mở Liên bang (FOMC) - bộ phận ra quyết định lãi suất của Fed - đã bỏ phiếu với tỷ lệ 12 phiếu thuận và 0 phiếu chống để tăng lãi suất quỹ liên bang thêm 0,25 điểm phần trăm, lên mức 3,75-4%.

"Lạm phát vẫn ở mức cao. Động thái chính sách hôm nay sẽ hỗ trợ việc sớm đưa lạm phát trở lại mức mục tiêu 2% của Ủy ban. Ủy ban sẽ đảm bảo sự ổn định về giá cả”, tuyên bố ngắn gọn của FOMC sau cuộc họp có đoạn viết.

Tại buổi họp báo sau cuộc họp của Fed, Chủ tịch Kevin Warsh cho biết lạm phát đã ở mức "quá cao... trong thời gian quá dài". "Chúng tôi phải có được sự tin tưởng rằng lạm phát cơ bản đang tiến về mục tiêu một cách rõ ràng và với tốc độ đủ nhanh. Ngày hôm nay, FOMC đã nhận thấy tiêu chuẩn này vẫn chưa được đáp ứng”, ông nói.

Ông Warsh giải thích thêm rằng các báo cáo kinh tế gần đây cho thấy nền kinh tế, bao gồm cả thị trường lao động, đang ở trạng thái mạnh mẽ. Tuy nhiên, lạm phát vẫn cao hơn mức mục tiêu của ngân hàng trung ương, và căng thẳng tại Trung Đông cũng là một yếu tố góp phần vào quyết định tăng lãi suất của Fed - ông cho biết.

"Cả ba yếu tố đó đều dẫn đến một quyết định kiên quyết và đồng thuận trong ngày hôm nay”, nhà lãnh đạo ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới nói về động thái của Fed.

Trước cuộc họp này của Fed, thị trường lãi suất tương lai đã đặt cược khả năng hơn 90% rằng FOMC sẽ thông qua việc tăng lãi suất, mặc dù cũng có những đồn đoán về khả năng sẽ có một vài là phiếu bất đồng. Các số liệu thống kê cho thấy lạm phát cao dai dẳng cùng với những tuyên bố cứng rắn của ông Warsh tại hội nghị ở Jackson Hole hồi cuối tháng 8 đã thuyết phục Phố Wall rằng Fed sẽ có đợt tăng lãi suất đầu tiên kể từ tháng 7/2023.

Dự báo lãi suất cập nhật trong lần họp này cho thấy đa số các nhà hoạch định chính sách tiền tệ của Fed tin rằng Fed có thể sẽ phải tăng lãi suất một lần nữa trong năm nay.

Biểu đồ chấm (dot-plot) thể hiện kỳ vọng lãi suất của từng quan chức Fed cho thấy 16 trong số 18 thành viên dự họp - không bao gồm Chủ tịch Warsh, người đã quyết định không đưa ra dự báo lãi suất kể từ khi ông nhậm chức - dự báo Fed sẽ tiếp tục tăng lãi suất trong năm nay.

Trong đó 4 người cho rằng có thể sẽ có thêm 2 đợt tăng và số còn lại dự báo có thêm một đợt tăng. Hai thành viên còn lại của FOMC dự báo sau đợt tăng này, Fed sẽ giữ nguyên lãi suất cho tới hết năm.

Kết quả dự báo cho năm 2027 khá sít sao: 8 quan chức ủng hộ việc tăng lãi suất thêm lần nữa, 6 người cho rằng lãi suất quỹ liên bang sẽ giữ nguyên, và 4 người dự đoán sẽ có đợt cắt giảm.

Tuy nhiên, không có đợt tăng nào được dự báo cho các năm tiếp theo. Thay vào đó, biểu đồ cho thấy Fed sẽ có một đợt cắt giảm lãi suất vào năm 2028 và ít nhất một đợt vào năm 2029.

Các quan chức Fed cũng điều chỉnh tăng nhẹ kỳ vọng về lạm phát trong năm nay. Họ dự báo mức tăng chỉ số giá tiêu dùng cá nhân (PCE) toàn phần cả năm ở mức 3,7% và chỉ số PCE lõi ở mức 3,4%, đều cao hơn 0,1 điểm phần trăm so với lần cập nhật gần nhất vào tháng 6.

Fed không kỳ vọng đạt được mục tiêu lạm phát 2% trước năm 2029, mặc dù các thành viên FOMC dự báo cả hai chỉ số lạm phát này sẽ giảm mạnh trong năm 2027, xuống còn 2,3% đối với PCE toàn phần và 2,5% đối với PCE lõi.

Theo giới phân tích, hiếm khi Fed chỉ thực hiện một đợt điều chỉnh lãi suất duy nhất rồi dừng lại, vì Fed thường tránh các quyết định nhỏ lẻ một khi họ đã cho rằng lạm phát quá cao và cần mức lãi suất cao hơn, hoặc khi tăng trưởng kinh tế quá chậm và cần lãi suất thấp hơn.

Đợt tăng lãi suất này của Fed đã được dự báo trước, nhưng lý do đằng sau lại khá khác thường.

Thông thường, Fed sẽ không phản ứng với kiểu lạm phát mà nền kinh tế Mỹ đang trải qua hiện nay, vốn có nguyên nhân chính là chi phí nhiên liệu tăng cao do xung đột Mỹ - Iran và những tác động dai dẳng của thuế quan.

Tuy nhiên, trong thời gian gần đây, các quan chức Fed đã cân nhắc cái giá phải trả nếu tiếp tục bỏ qua áp lực tăng giá này, đặc biệt là trong bối cảnh thị trường lao động đang ổn định. Cũng trong báo cáo kinh tế mới cập nhật, FOMC đã hạ dự báo tỷ lệ thất nghiệp ở Mỹ xuống còn 4,1%, giảm 0,2 điểm phần trăm so với cập nhật tháng 6.

Mối lo ngại hiện nay là việc giá năng lượng duy trì ở mức cao có thể làm tăng kỳ vọng lạm phát và khiến lạm phát lan rộng ra toàn bộ nền kinh tế. Các nhà kinh tế cũng coi làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) là một yếu tố tiềm năng gây ra lạm phát.

Ngoài ra, ký ức về giai đoạn lạm phát được cho là "nhất thời" cách đây vài năm vẫn còn in đậm trong tâm trí các nhà hoạch định chính sách. Khi đó, các quan chức Fed từng tin rằng cú sốc cung-cầu do đại dịch Covid gây ra rồi sẽ sớm qua đi. Nhưng trên thực tế, các chỉ số lạm phát đã leo thang mức cao nhất trong 40 năm trước khi Fed quyết định hành động.

"Cuộc họp này có thể đánh dấu việc FOMC lấy lại được sự cứng rắn cần thiết. Đã có nhiều lý lẽ ủng hộ việc giữ nguyên lãi suất. Tuy nhiên, lần này, ủy ban đã đứng về phía người dân và nền kinh tế thực. Lạm phát là mối lo ngại bao trùm, và sự bất định về lạm phát đang gây trở ngại cho quá trình ra quyết định của mọi doanh nghiệp”, ông Brad Conger, Giám đốc đầu tư tại công ty Hirtle & Co., nhận định với hãng tin CNBC.