FIFA lần đầu 'đền bù' cho CLB ngay từ vòng loại World Cup

FIFA đã thay đổi cách phân phối lợi ích từ World Cup khi nâng quỹ hỗ trợ CLB lên 355 triệu USD. Ảnh minh họa: Rodrigo Antunes/Reuters.

FIFA sẽ phân bổ tối đa 355 triệu USD cho các câu lạc bộ (CLB) có cầu thủ phục vụ đội tuyển quốc gia tại World Cup 2026 và World Cup 2030.

Điểm mới đáng chú ý là các đội bóng lần đầu được nhận hỗ trợ tài chính ngay từ vòng loại, thay vì chỉ được bồi hoàn khi cầu thủ góp mặt ở vòng chung kết như trước đây.

Theo Antonio Fernandez, luật sư cấp cao thuộc bộ phận Thể thao của Baker McKenzie, chương trình hỗ trợ được xây dựng nhằm chia sẻ phần nào chi phí và rủi ro mà các CLB phải gánh khi nhả cầu thủ cho đội tuyển quốc gia. Thông tin được ông Fernández công bố trong cuộc trao đổi với Marca.

Tổng ngân sách dành cho chương trình hỗ trợ ở hai kỳ World Cup tới được nâng lên 355 triệu USD, tăng mạnh so với mức 209 triệu USD áp dụng cho World Cup 2018 và World Cup 2022. Động thái này diễn ra trong bối cảnh World Cup 2026 mở rộng từ 32 lên 48 đội tuyển, kéo theo số trận đấu, thời gian tổ chức và số lượng cầu thủ tham dự đều tăng đáng kể.

Lần đầu hỗ trợ từ vòng loại

Theo cơ chế mới, FIFA chia chương trình thành hai gói riêng biệt.

Gói đầu tiên có giá trị tối đa 100 triệu USD, dành cho các trận đấu thuộc vòng loại World Cup. Từ năm nay, các CLB có cầu thủ được triệu tập lên đội tuyển quốc gia ở vòng loại cũng nằm trong diện nhận hỗ trợ, thay vì chỉ được chi trả khi cầu thủ góp mặt ở vòng chung kết như trước.

Mức bồi hoàn dự kiến vào khoảng 2.362 USD cho mỗi cầu thủ trong mỗi trận đấu, với điều kiện cầu thủ có tên trong danh sách triệu tập của đội tuyển.

Các CLB sở hữu nhiều tuyển thủ quốc gia có thể thu về hàng triệu USD từ World Cup 2026. Ảnh minh họa: Angelika Warmuth/Reuters.

Theo giới chuyên môn, việc mở rộng phạm vi hỗ trợ phản ánh thực tế các CLB đã phải chịu ảnh hưởng từ vòng loại trong nhiều năm qua. Trong khi đội tuyển quốc gia tạo ra nguồn thu lớn từ bản quyền truyền hình, tài trợ và quảng cáo, các CLB lại là bên trực tiếp trả lương, quản lý và gánh rủi ro liên quan đến thể trạng cầu thủ.

Chính vì vậy, Hiệp hội các CLB châu Âu cùng nhiều đội bóng lớn đã nhiều năm vận động FIFA điều chỉnh cơ chế phân phối lợi ích từ các giải đấu cấp đội tuyển.

Phần ngân sách lớn nhất của chương trình, tối đa 250 triệu USD, được dành cho vòng chung kết World Cup. Khác với vòng loại, khoản hỗ trợ ở giai đoạn này không chỉ được tính theo số lượng cầu thủ được triệu tập mà còn phụ thuộc vào thời gian họ phục vụ đội tuyển quốc gia.

FIFA xác định mức hỗ trợ tối thiểu là 5.000 USD cho mỗi cầu thủ mỗi ngày. Thời gian tính toán bắt đầu từ lúc cầu thủ rời CLB để hội quân cùng đội tuyển và kết thúc vào ngày sau trận đấu cuối cùng của đội tuyển đó tại World Cup.

Điều này đồng nghĩa CLB có cầu thủ thi đấu cho các đội tuyển tiến sâu sẽ nhận được nhiều tiền hơn, do thời gian phục vụ đội tuyển kéo dài hơn so với những trường hợp bị loại từ vòng bảng. Cơ chế này được đánh giá phản ánh tương đối chính xác khoảng thời gian mà các đội bóng mất quyền sử dụng cầu thủ trong giai đoạn diễn ra World Cup.

Ngoài yếu tố thời gian, số lượng tuyển thủ quốc gia cũng ảnh hưởng trực tiếp tới số tiền mà mỗi CLB nhận được. Những đội bóng có nhiều cầu thủ thường xuyên khoác áo đội tuyển sẽ nằm trong nhóm hưởng lợi lớn nhất từ chương trình.

CLB lớn, nhỏ hưởng lợi khác nhau thế nào

Tác động từ chương trình hỗ trợ sẽ không giống nhau giữa các đội bóng.

Với những CLB hàng đầu như Barcelona, Arsenal, Manchester City hay Bayern Munich, số tiền nhận được có thể lên tới hàng triệu USD nhờ sở hữu nhiều tuyển thủ quốc gia. Dù vậy, khoản thu này vẫn tương đối nhỏ nếu so với quỹ lương và ngân sách vận hành khổng lồ của họ.

Ngược lại, các CLB tầm trung hoặc quy mô nhỏ có thể hưởng lợi đáng kể hơn. Nguồn tiền từ FIFA giúp họ bù đắp phần nào những khó khăn phát sinh khi phải để các cầu thủ quan trọng phục vụ đội tuyển trong thời gian dài.

Các CLB tầm trung hoặc quy mô nhỏ có thể hưởng lợi đáng kể từ chính sách chi trả tiền thưởng mới của FIFA. Ảnh: Jason Cairnduff/Reuters.

Việc World Cup 2026 tăng số đội tham dự lên 48 cũng mở rộng phạm vi hưởng lợi của chương trình. Nhiều quốc gia vốn ít cơ hội xuất hiện ở sân chơi lớn nay có khả năng giành vé dự World Cup, kéo theo số lượng CLB được nhận hỗ trợ tăng lên.

Đặc biệt, việc lần đầu áp dụng cơ chế chi trả ở vòng loại được xem là thay đổi có ý nghĩa với các đội bóng thuộc những nền bóng đá kém phát triển. Ngay cả khi đội tuyển quốc gia không thể góp mặt ở vòng chung kết, các CLB vẫn có cơ hội nhận hỗ trợ từ FIFA nếu cầu thủ của họ tham gia các trận đấu vòng loại.

Bên cạnh các khoản hỗ trợ trực tiếp, FIFA tiếp tục áp dụng chương trình bảo hiểm dành cho những trường hợp cầu thủ gặp chấn thương khi thực hiện nghĩa vụ quốc tế. Tuy nhiên, giới chuyên môn cho rằng đây chủ yếu là giải pháp giúp giảm bớt thiệt hại tài chính.

Trên thực tế, các CLB vẫn phải thanh toán lương, chi phí điều trị và chịu tổn thất chuyên môn nếu cầu thủ không thể thi đấu trong thời gian dài. Khoản bồi thường từ FIFA cũng được tính dựa trên mức lương cố định của cầu thủ và chịu nhiều giới hạn nhất định. Vì vậy, nguy cơ chấn thương vẫn là một trong những mối quan tâm lớn nhất của các CLB mỗi khi bước vào giai đoạn đội tuyển quốc gia tập trung.

Để hạn chế tranh chấp, FIFA đã ban hành bộ quy định chi tiết liên quan đến việc xác định quyền lợi, thanh toán và xử lý các trường hợp phát sinh. Theo ông Antonio Fernandez, các CLB cần chủ động rà soát danh sách cầu thủ được ghi nhận trong chương trình nhằm tránh những sai sót có thể ảnh hưởng tới quyền lợi khi quá trình chi trả được triển khai.