FIFA tung 'mắt thần' rút ngắn thời gian chờ cờ việt vị tại World Cup 2026

Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) sẽ lần đầu áp dụng công nghệ việt vị bán tự động nâng cao tại World Cup 2026. Bước cải tiến đáng chú ý nhất nằm ở tốc độ xử lý tình huống theo thời gian thực.

Tại World Cup 2022 ở Qatar, dữ liệu việt vị trước tiên được chuyển đến tổ trợ lý trọng tài video (VAR) để kiểm tra, rồi mới thông báo cho trọng tài điều hành trận đấu.

Với phiên bản mới, những lỗi việt vị rõ ràng sẽ được báo trực tiếp cho các trọng tài điều hành trận đấu.

Nhờ đó, trợ lý trọng tài có thể phất cờ hoặc cắt còi sớm hơn thay vì chờ pha bóng kết thúc. Điều này giúp hạn chế những tình huống tranh chấp không cần thiết.

Trong nhiều trận đấu, một cầu thủ đã rơi vào thế việt vị rõ ràng nhưng vẫn tiếp tục lao xuống dứt điểm. Hậu vệ và thủ môn đối phương buộc phải băng ra truy cản, làm tăng nguy cơ va chạm và chấn thương.

Nhờ cải tiến, VAR giúp trợ lý trọng tài có thể phất cờ nếu cầu thủ rơi vào thế việt vị từ hơn 10 cm.

Tuy nhiên, công nghệ mới không thay thế vai trò của trọng tài. Hệ thống chỉ hỗ trợ với lỗi việt vị vị trí. Những trường hợp cầu thủ đứng dưới hàng phòng ngự nhưng không chạm bóng, hoặc có cản trở tầm nhìn và khả năng xử lý của đối phương hay không, vẫn cần VAR đánh giá.

Để tăng độ chính xác, toàn bộ cầu thủ dự World Cup 2026 sẽ được quét hình ảnh 3D. Dữ liệu này tạo nên hình đại diện kỹ thuật số sát với vóc dáng thực tế của từng người.

Các đoạn mô phỏng việt vị phát trên truyền hình nhờ đó cũng trực quan hơn. Người xem có thể nhận biết cầu thủ nào liên quan đến tình huống, bộ phận nào vượt qua hàng phòng ngự và vì sao quyết định được đưa ra.

Mỗi sân vận động tại World Cup 2026 được lắp 16 camera theo dõi quang học. FIFA cho biết hệ thống có thể tạo ra hơn 150 triệu điểm dữ liệu trong một trận đấu, đủ để tái dựng diễn biến trên sân dưới dạng hình ảnh 3D.

Nguồn dữ liệu này không chỉ phục vụ bắt việt vị. VAR có thể dùng hình ảnh tái dựng để xác định một cầu thủ có che khuất tầm nhìn của thủ môn hay không. Công nghệ cũng hỗ trợ kiểm tra bóng đã vượt qua đường biên trong tình huống dẫn đến bàn thắng hay chưa.

World Cup tại Bắc Mỹ còn sử dụng camera gắn trên người trọng tài với hình ảnh ổn định hơn. Sau đợt thử nghiệm tại FIFA Club World Cup 2025, công nghệ xử lý được cải tiến để giảm độ rung và nhòe khi trọng tài di chuyển nhanh.

Bên cạnh đó, FIFA triển khai Football AI Pro, trợ lý phân tích sử dụng trí tuệ nhân tạo tạo sinh. Công cụ này giúp cả 48 đội tuyển tiếp cận dữ liệu trước và sau trận đấu, kể cả những đội không sở hữu bộ phận phân tích hùng hậu.

Công nghệ không thể xóa bỏ hoàn toàn tranh cãi trong bóng đá. Nhưng tại World Cup 2026, các quyết định việt vị rõ ràng có thể đến nhanh hơn, trực quan hơn và giảm bớt những pha bóng kéo dài không cần thiết.