Gameshow, truyền hình thực tế: Thay đổi luật chơi, cấu trúc để tăng cạnh tranh

Những cuộc chơi đường dài

Tập đầu tiên chương trình truyền hình thực tế âm nhạc Tinh hà “say hi” vừa lên sóng, trở thành mảnh ghép mới trong Vũ trụ say hi của DatVietVAC sau thành công của: Anh trai “say hi”, Em xinh “say hi”, Say hi rực rỡ... Với sự tham gia của đội ngũ sản xuất tên tuổi trong nước và quốc tế, chương trình hướng đến lan tỏa âm nhạc và văn hóa Việt ra thế giới.

Khách mời trong chương trình truyền hình thực tế Thuận vợ thuận chồng. Ảnh: Jet Studio

Tinh hà “say hi” tạo nên cuộc cạnh tranh đáng chú ý với Anh trai vượt ngàn chông gai mùa 2, đang phát sóng trên VTV3. Sau mùa đầu thành công, chương trình tiếp tục quy tụ nhiều nghệ sĩ đa lĩnh vực như: Đại Nghĩa, Nguyễn Văn Chung, Trịnh Thăng Bình, Jun Phạm, Huỳnh Lập... cùng những thay đổi về luật chơi, cấu trúc nhằm tăng tính cạnh tranh.

Ngoài hai chương trình nói trên, loạt chương trình đình đám đã, đang và sắp lên sóng cũng góp phần tạo nên mùa hè giải trí sôi động như: Anh trai và cái đuôi nhỏ, Say hi rực rỡ, Running Man Vietnam mùa 4, Ca sĩ mặt nạ 2026, 2 ngày 1 đêm 2026… Song song cuộc đua “bom tấn”, nhiều đơn vị lại chọn chiến lược phát triển “mưa dầm thấm lâu”.

Tiêu biểu như MCV Group vẫn bền bỉ duy trì loạt chương trình gắn liền với thương hiệu của mình: Vợ chồng son, Mẹ chồng nàng dâu, Bạn muốn hẹn hò, Thám tử hôn nhân, Gõ cửa thăm nhà... Hay trường hợp của Jet Studio chọn giữ chân khán giả trung thành bằng các format thuần Việt, giải trí nhẹ nhàng hay mang tính hoài niệm: Người kể chuyện tình, Hãy nghe tôi hát, Thuận vợ thuận chồng, Kỷ niệm thanh xuân, Biến hóa bất ngờ…; các chương trình cung cấp kiến thức, phản ánh vấn đề đời sống: Lời cảnh báo, Câu chuyện cuộc sống…

Đồng thời mở rộng hệ sinh thái trên YouTube, Facebook, TikTok. “Chúng tôi không cố gắng dẫn đầu các xu hướng mà nỗ lực xây dựng những chương trình dựa trên nhu cầu thực tế của khán giả truyền hình, tiết giảm chi phí thông qua những phương thức quản trị thông minh để các chương trình có thể đi đường dài”, đại diện Jet Studio cho biết.

Sức ép khán giả

Một trong những thay đổi rõ nét nhất của gameshow Việt hiện nay là chuyển từ sản xuất chương trình đơn lẻ sang xây dựng hệ giải trí với vòng đời dài, hệ sinh thái nội dung đa dạng cùng cộng đồng người hâm mộ rộng lớn. Theo đại diện DatVietVAC,

Tinh hà “say hi” là chương trình đánh dấu bước phát triển tiếp theo của Vũ trụ say hi, là nỗ lực nhằm xây dựng một hệ sinh thái giải trí đa dạng, có khả năng phát triển dài hạn.

Khác với mô hình truyền thống, các thương hiệu giải trí hiện đang dần thoát khỏi khuôn khổ giới hạn một chương trình truyền hình để phát triển thành concert, fandom, phim tài liệu, hoạt động tương tác, quảng cáo và nhiều sản phẩm thương mại… Anh trai “say hi”, Anh trai vượt ngàn chông gai, Running Man Vietnam là những ví dụ tiêu biểu.

Đáng chú ý, Running Man Việt Nam 2025 từng trở thành chương trình truyền hình thực tế đầu tiên phát hành tại rạp, thu về gần 40 tỷ đồng với hơn 250.000 lượt khán giả. Trước khi mùa mới lên sóng cuối tháng 7, chương trình tiếp tục ra mắt phim điện ảnh Running Man Việt Nam 2026 - Chúa tể thời gian.

Tuy nhiên, mở rộng các hoạt động đồng nghĩa các nhà sản xuất chương trình truyền hình, gameshow phải đối mặt với nhiều áp lực mới, đặc biệt là từ chính khán giả. Không chỉ tạo hiệu ứng truyền thông, cộng đồng người hâm mộ còn góp phần kéo dài vòng đời của chương trình thông qua các hoạt động trực tuyến, concert, chiến dịch đồng hành và sản phẩm ăn theo...

Nhưng quyền lực ấy cũng tạo ra sức ép chưa từng có với nhà sản xuất khi khán giả đang chiếm vị thế ngày càng lớn đối với sự thành công hay thất bại của chương trình, thậm chí còn vượt trên cả yếu tố nội dung hay dàn nghệ sĩ. Khán giả thích một nghệ sĩ, người đó bắt buộc phải có mặt trong chương trình. Mới đây, ngay khi có những tranh cãi liên quan đến chương trình Anh trai vượt ngàn chông gai 2026, ban tổ chức đã phải nhanh chóng công khai xin lỗi khán giả để giúp... hạ nhiệt.