Gần 100 hộ dân thôn Cổ Lũy phải sống giữa hơn 20.000 ngôi mộ

Nỗi lo ô nhiễm nguồn nước ngầm

Nghĩa trang thôn Cổ Lũy rộng khoảng 10ha với khoảng 20.000 ngôi mộ.

Tại xóm Khê An và Khê Thành A thuộc thôn Cổ Lũy, ranh giới giữa khu dân cư và nghĩa địa nhân dân thôn Cổ Lũy rộng khoảng 10ha gần như không còn phân định. Nhiều căn nhà nằm lọt giữa các dãy mộ san sát; lối đi nhỏ vào nhà cũng chính là đường đi giữa các phần mộ. Thậm chí, hàng rào hay bệ bếp của nhiều gia đình chỉ cách nơi an nghỉ của người đã khuất vài bước chân.

Theo phản ánh của người dân địa phương, nhiều phần mộ tại đây đã tồn tại hàng chục năm, gắn liền với quá trình định cư của bà con từ thời kinh tế còn nhiều khó khăn. Do khu vực này trước đây vẫn tiếp nhận chôn cất mới, khoảng cách giữa nghĩa địa và không gian sống của người dân ngày càng bị thu hẹp.

Trường Tiểu học Tịnh Khê, phân hiệu Cổ Lũy chỉ cách nghĩa địa 50m.

Hơn 20 năm định cư tại xóm Khê Thành A, gia đình chị Võ Thị Thanh Tuyền luôn trong tình trạng bất an. Trước sân, sau nhà và sát vách bếp là nhiều mộ phần. Do chưa có hệ thống cấp nước tập trung, gia đình chị cùng nhiều hộ dân xung quanh phải sử dụng nước giếng khoan. Chị Tuyền cho biết, từ khi các con ra đời, nỗi lo về nguồn nước từ lòng nghĩa địa càng đè nặng. Chiếc máy bơm mỗi lần hoạt động đều khiến chị lo lắng, bởi lõi lọc nước thường xuyên xuất hiện váng màu nâu đỏ.

Tương tự, gia đình bà Nguyễn Thị Hường (68 tuổi) sống tại đây khoảng 25 năm cũng phải bỏ chi phí mua nước đóng chai về dùng cho ăn uống hằng ngày vì nước giếng nhiễm phèn nặng.

Không chỉ ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt của người dân, khu vực nghĩa địa này còn nằm sát Trường Tiểu học Tịnh Khê (cách khoảng 50m). Hằng ngày, hàng trăm học sinh địa phương phải cắp sách đến trường trên con đường nhỏ hẹp đi qua nhiều dãy mộ.

Chờ giải pháp căn cơ

Giếng khoan của người dân nằm ngay cạnh những ngôi mộ.

Trưởng thôn Cổ Lũy Nguyễn Văn Khôi cho biết, toàn thôn hiện có 1.295 hộ dân; trong đó có gần 100 hộ sinh sống trực tiếp xung quanh khu vực nghĩa địa. Địa phương đã nhiều lần tổng hợp ý kiến, kiến nghị lên cấp có thẩm quyền sớm có giải pháp can thiệp.

“Người dân sống xung quanh nghĩa địa chưa có nước sạch nên vẫn phải sử dụng nước giếng khoan. Điều này khiến bà con lo lắng về môi trường và chất lượng cuộc sống lâu dài. Chúng tôi mong các cấp chính quyền sớm có giải pháp, trước mắt là cung cấp nước sạch tập trung và có quyết định dừng chôn cất, đóng cửa nghĩa địa này”, ông Nguyễn Văn Khôi cho biết.

Trao đổi với phóng viên TTXVN về vấn đề này, ông Bạch Khôi Nam, Phó Chủ tịch UBND xã Tịnh Khê cho biết, chính quyền địa phương đã nắm rõ thực trạng và chia sẻ với những lo lắng của người dân. Khu nghĩa địa với hơn 20.000 ngôi mộ là tồn tại lịch sử qua nhiều thế hệ. Về quy hoạch lâu dài, xã đã có định hướng di dời toàn bộ các phần mộ đến nghĩa trang tập trung. Tuy nhiên, việc di dời hàng nghìn ngôi mộ đòi hỏi nguồn kinh phí lớn, vượt quá khả năng cân đối ngân sách của địa phương nên không thể thực hiện đồng loạt.

Trước mắt, UBND xã Tịnh Khê đang tăng cường tuyên truyền, vận động người dân dừng mai táng tại khu vực này và chuyển sang các nghĩa trang đã được quy hoạch. Đồng thời, xã đã đưa việc mở rộng nghĩa địa tại khu vực Khê Thượng vào kế hoạch đầu tư công trung hạn nhằm chuẩn bị quỹ đất phục vụ nhu cầu an táng của nhân dân.

“Khu vực nghĩa địa hơn 20.000 ngôi mộ hiện nằm trong phạm vi đề xuất dự án Khu đô thị và Quảng trường biển. Trong phương án đề xuất dự án đã tính toán việc di dời toàn bộ số mộ đến vị trí mới theo quy hoạch. Nếu dự án được phê duyệt và triển khai, đây sẽ là cơ hội thuận lợi để di dời đồng loạt, giải quyết triệt để tình trạng nghĩa địa nằm xen kẽ khu dân cư”, ông Bạch Khôi Nam thông tin thêm.

Một ngôi nhà nằm lọt thỏm giữa những ngôi mộ.

Đối với vấn đề nước sinh hoạt, đại diện lãnh đạo xã Tịnh Khê xác định đây là nhu cầu cấp thiết. Do nhiều khu vực ven biển của xã chưa có hệ thống cấp nước sạch ổn định và nguy cơ xâm nhập mặn cao, trước mắt địa phương khuyến cáo người dân áp dụng các biện pháp lọc, lắng và sử dụng thiết bị lọc nước hộ gia đình. Về lâu dài, xã tiếp tục đề xuất UBND tỉnh Quảng Ngãi thu hút đầu tư, sớm triển khai các dự án nước sạch cho vùng ven biển, ưu tiên các khu dân cư lân cận nghĩa địa.

Mong mỏi lớn nhất lúc này của gần 100 hộ dân nơi đây là các cơ quan chức năng tỉnh Quảng Ngãi sớm có giải pháp đồng bộ: đưa nước sạch về tận gia đình, đóng cửa nghĩa trang hiện hữu và sớm có lộ trình tái định cư, mang lại môi trường sống an toàn, trong lành cho người dân.