Gần 100 năm World Cup chưa có HLV ngoại vô địch, liệu Ancelotti có thể phá lời nguyền?

World Cup - sân khấu của những HLV bản địa

Trong bối cảnh bóng đá hiện đại ngày càng toàn cầu hóa, việc các đội tuyển quốc gia thuê huấn luyện viên nước ngoài đã trở thành điều bình thường. Từ châu Phi, châu Á cho tới Trung Đông, nhiều liên đoàn bóng đá sẵn sàng chi những khoản tiền lớn để mời các chiến lược gia hàng đầu thế giới với hy vọng nâng tầm đội tuyển.

Tuy nhiên, World Cup nam lại chứng kiến một thực tế hoàn toàn khác. Kể từ giải đấu đầu tiên năm 1930 cho đến chức vô địch của Argentina năm 2022, tất cả các đội tuyển đăng quang đều được dẫn dắt bởi những huấn luyện viên cùng quốc tịch với đội bóng của mình.

Uruguay vô địch World Cup đầu tiên dưới sự chỉ đạo của Alberto Suppici. Italy của Vittorio Pozzo thống trị các năm 1934 và 1938. Brazil lần lượt đăng quang cùng Vicente Feola, Aymoré Moreira, Mario Zagallo, Carlos Alberto Parreira và Luiz Felipe Scolari. Đức có Sepp Herberger, Helmut Schön, Franz Beckenbauer và Joachim Löw. Argentina có César Luis Menotti, Carlos Bilardo và Lionel Scaloni. Pháp có Aimé Jacquet và Didier Deschamps.

Không chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên, hiện tượng này phản ánh bản chất đặc biệt của bóng đá đội tuyển quốc gia. Khác với bóng đá câu lạc bộ, nơi thời gian làm việc kéo dài quanh năm, các đội tuyển chỉ tập trung trong những khoảng thời gian ngắn. Vì vậy, việc thấu hiểu văn hóa, tâm lý, lịch sử và bản sắc dân tộc đôi khi mang giá trị không kém chuyên môn chiến thuật.

Những HLV bản địa thường hiểu rõ hơn áp lực mà cầu thủ phải đối mặt khi khoác lên mình màu cờ sắc áo. Họ cũng có khả năng truyền tải tinh thần dân tộc một cách tự nhiên và thuyết phục hơn. Đây được xem là một trong những lý do quan trọng khiến chiếc cúp vàng World Cup vẫn luôn thuộc về các nhà cầm quân “người nhà”.

Điều thú vị là trong khi World Cup nam chưa từng chứng kiến một HLV ngoại vô địch, nhiều giải đấu châu lục như EURO, Asian Cup hay CAN Cup lại đã có những trường hợp thành công. Điều đó càng làm nổi bật tính đặc biệt của đấu trường World Cup.

Vittorio Pozzo và kỷ lục gần một thế kỷ chưa bị xô đổ

Nếu thống kê về các HLV bản địa là một hiện tượng độc đáo thì kỷ lục của Vittorio Pozzo còn mang tính phi thường hơn.

Nhà cầm quân người Italy đã đưa đội tuyển áo thiên thanh lên ngôi vô địch World Cup năm 1934 trên sân nhà trước khi tiếp tục đăng quang tại Pháp năm 1938. Cho đến nay, ông vẫn là huấn luyện viên duy nhất trong lịch sử giành hai chức vô địch World Cup.

Gần 90 năm đã trôi qua kể từ lần thứ hai Pozzo nâng cao cúp vàng, nhưng không một chiến lược gia nào có thể tái lập thành tích đó.

Nhiều huyền thoại đã tiến rất gần. Helmut Schön đưa Tây Đức vô địch năm 1974 nhưng không thể bảo vệ danh hiệu. Carlos Alberto Parreira đăng quang cùng Brazil năm 1994 nhưng cũng không thể lặp lại chiến công. Vicente del Bosque từng sở hữu thế hệ vàng của Tây Ban Nha nhưng chỉ có một chức vô địch World Cup năm 2010.

Didier Deschamps là người gần nhất chạm tay vào kỷ lục của Pozzo. Sau khi đưa Pháp vô địch World Cup 2018, ông tiếp tục dẫn dắt “Les Bleus” vào chung kết World Cup 2022. Chỉ còn cách chiếc cúp vàng một trận đấu, Deschamps đã đứng trước cơ hội trở thành người thứ hai trong lịch sử giành hai chức vô địch liên tiếp trên cương vị huấn luyện viên. Tuy nhiên, thất bại trước Argentina sau loạt sút luân lưu nghẹt thở khiến giấc mơ ấy tan vỡ.

Kỷ lục của Pozzo càng trở nên khó bị phá vỡ trong bối cảnh bóng đá hiện đại ngày càng cạnh tranh. Khoảng cách trình độ giữa các đội tuyển hàng đầu ngày càng thu hẹp, khiến việc bảo vệ thành công ngôi vương trở thành nhiệm vụ gần như bất khả thi.

Lần gần nhất một đội tuyển bảo vệ được chức vô địch là Brazil năm 1962. Kể từ đó đến nay, không đội bóng nào có thể vô địch hai kỳ World Cup liên tiếp. Điều này đồng nghĩa với việc các huấn luyện viên cũng khó có cơ hội tái lập thành tích của Vittorio Pozzo.

Vittorio Pozzo 2 lần nâng cao cúp vàng

Hai HLV ngoại từng chạm tới ngưỡng cửa thiên đường

Dù chưa từng có HLV ngoại nào vô địch World Cup nam, lịch sử vẫn ghi nhận hai trường hợp đặc biệt tiến rất gần đến cột mốc ấy.

Người đầu tiên là George Raynor, huấn luyện viên người Anh dẫn dắt đội tuyển Thụy Điển tại World Cup 1958. Trên sân nhà, Thụy Điển đã tạo nên hành trình đáng nhớ khi lần lượt vượt qua nhiều đối thủ mạnh để góp mặt trong trận chung kết.

Tuy nhiên, trước mắt họ là Brazil sở hữu thần đồng 17 tuổi Pelé cùng dàn ngôi sao xuất sắc bậc nhất lịch sử bóng đá. Thụy Điển cuối cùng thất bại 2-5, bỏ lỡ cơ hội trở thành đội tuyển đầu tiên vô địch World Cup dưới sự dẫn dắt của một HLV ngoại quốc.

Hai thập kỷ sau, Ernst Happel tiếp tục đưa bóng đá thế giới đến gần một bước ngoặt lịch sử. Nhà cầm quân người Áo dẫn dắt Hà Lan tại World Cup 1978 ở Argentina.

Đó là thời kỳ “Cơn lốc màu da cam” vẫn sở hữu lối chơi tổng lực nổi tiếng, dù không còn Johan Cruyff trong đội hình. Dưới bàn tay của Happel, Hà Lan tiến vào trận chung kết thứ hai liên tiếp. Nhưng một lần nữa, lịch sử không đổi chiều. Argentina của César Luis Menotti giành chiến thắng 3-1 sau hiệp phụ để lên ngôi vô địch.

George Raynor và Ernst Happel vì thế vẫn là hai huấn luyện viên ngoại duy nhất từng đưa đội tuyển quốc gia vào chung kết World Cup nam.

Sau năm 1978, nhiều HLV ngoại tiếp tục được trao cơ hội tại các đội tuyển lớn. Tuy nhiên, không ai có thể tái hiện thành tích của Raynor và Happel. Thậm chí, việc lọt vào bán kết cũng trở thành thử thách cực kỳ khó khăn đối với các chiến lược gia nước ngoài.

World Cup 2026 và cơ hội phá vỡ lời nguyền kéo dài gần một thế kỷ

Nếu có một kỳ World Cup đủ khả năng phá vỡ lời nguyền kéo dài gần một thế kỷ về việc chưa từng có HLV ngoại vô địch, thì đó có thể chính là World Cup 2026. Theo thống kê, phần lớn các đội tuyển tham dự giải đấu tại Mỹ, Canada và Mexico sẽ được dẫn dắt bởi những nhà cầm quân không cùng quốc tịch với đội bóng.

Trong số đó, Carlo Ancelotti, Thomas Tuchel và Roberto Martínez được xem là ba ứng viên sáng giá nhất để viết lại lịch sử.

Carlo Ancelotti nhận được sự chú ý đặc biệt khi trở thành HLV ngoại đầu tiên trong lịch sử dẫn dắt đội tuyển Brazil tham dự World Cup. Với bộ sưu tập danh hiệu đồ sộ trải dài từ Serie A, Premier League, Bundesliga, Ligue 1 đến Champions League, chiến lược gia người Italy được đánh giá là một trong những HLV vĩ đại nhất mọi thời đại. Quan trọng hơn, ông đang sở hữu một tập thể Brazil giàu chiều sâu với nhiều ngôi sao hàng đầu thế giới. Nếu giúp Selecao giành chức vô địch thứ sáu, Ancelotti không chỉ mang về một chương mới cho bóng đá Brazil mà còn trở thành huấn luyện viên ngoại đầu tiên vô địch World Cup nam trong lịch sử.

Thomas Tuchel cũng là cái tên không thể bỏ qua. Tuyển Anh dưới thời chiến lược gia người Đức sở hữu một trong những đội hình mạnh nhất giải đấu với Jude Bellingham, Declan Rice, Phil Foden, Bukayo Saka cùng nhiều ngôi sao đang ở độ chín sự nghiệp. Kinh nghiệm chinh phục Champions League và khả năng xây dựng hệ thống chiến thuật khoa học giúp Tuchel được kỳ vọng sẽ làm được điều mà nhiều thế hệ HLV trước đó chưa thể thực hiện: đưa “Tam sư” trở lại đỉnh cao thế giới sau 60 năm chờ đợi.

Trong khi đó, Roberto Martínez đang nắm trong tay thế hệ vàng mới của bóng đá Bồ Đào Nha. Đội bóng bán đảo Iberia không còn phụ thuộc hoàn toàn vào Cristiano Ronaldo như trước đây mà sở hữu một tập thể đồng đều với nhiều ngôi sao đang thi đấu đỉnh cao tại châu Âu. Sau những thành công ở UEFA Nations League và các giải đấu gần đây, Bồ Đào Nha hoàn toàn có quyền mơ về chức vô địch World Cup đầu tiên trong lịch sử. Nếu hiện thực hóa giấc mơ ấy, Martínez sẽ đi vào lịch sử như người phá vỡ một trong những kỷ lục lâu đời nhất của bóng đá thế giới.

Lịch sử vẫn đang đứng về phía các HLV bản địa. Kỷ lục hai lần vô địch World Cup của Vittorio Pozzo vẫn sừng sững sau gần 90 năm. Thế nhưng, với sự xuất hiện của những chiến lược gia hàng đầu như Ancelotti, Tuchel hay Martínez tại World Cup 2026, bóng đá thế giới đang đứng trước cơ hội chứng kiến một chương hoàn toàn mới. Và biết đâu, sau gần một thế kỷ bất biến, lời nguyền dành cho các HLV ngoại cuối cùng cũng sẽ bị phá vỡ.