Gần 2 năm thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW - tạo chuyển biến mạnh mẽ trên nhiều phương diện Dấu ấn nổi bật
Sau gần 2 năm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN, ĐMST - CĐS) quốc gia cho thấy đã chuyển biến trên nhiều phương diện, từ hoàn thiện thể chế, tăng cường nguồn lực đến phát triển hạ tầng và nâng cao năng lực nghiên cứu. Đặc biệt, một số sản phẩm công nghệ do doanh nghiệp Việt Nam nghiên cứu, phát triển đã đi vào sản xuất, được thị trường trong nước và quốc tế đón nhận.
Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá chiến lược hàng đầu, tạo nền tảng vững chắc và động lực phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Ngay sau khi Nghị quyết được ban hành, các bộ, ngành, địa phương đã triển khai đồng bộ. Bộ Khoa học và Công nghệ đã chủ trì xây dựng, trình cấp có thẩm quyền ban hành 195 văn bản quy phạm pháp luật, đặc biệt đã tham mưu, tổ chức triển khai đợt cao điểm 100 ngày tháo gỡ các điểm nghẽn về chuyển đổi số.
Hoàn thiện thể chế, tăng nguồn lực
Theo thống kê của Bộ Khoa học và Công nghệ, nếu như trước đây chưa có Nghị quyết 57 thì ngân sách dành cho KHCN khoảng 12.000 tỷ đồng/năm, nhưng sau khi Nghị quyết 57 được ban hành, kinh phí dành cho KHCN, ĐMST - CĐS tăng lên 75.000 tỷ đồng năm 2025 và 95.000 tỷ đồng năm 2026. Đến năm 2027, dự kiến mức kinh phí khoảng 120.000 tỷ đồng.
Những chuyển biến tích cực trên đã kéo theo các chỉ số của nước ta trên bảng xếp hạng quốc tế. Theo Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO), năm 2026, Việt Nam xếp thứ 43/139 nền kinh tế về Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII), tăng một bậc so với năm 2025, đứng thứ 3 ASEAN và thứ 2 trong nhóm các nền kinh tế thu nhập trung bình thấp. Đáng chú ý, đầu ra đổi mới sáng tạo của Việt Nam xếp thứ 35 thế giới, cải thiện hai bậc so với năm trước. Việt Nam dẫn đầu thế giới về tỷ trọng xuất khẩu công nghệ cao và sản xuất sản phẩm sáng tạo; hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo xếp thứ 50 toàn cầu, tăng năm bậc so với năm 2025.
Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng các đại biểu dự Hội nghị thể chế khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số - Tháo gỡ điểm nghẽn và kiến tạo phát triển
Hạ tầng viễn thông và internet ghi nhận bước phát triển rõ nét, đặc biệt trong triển khai mạng 5G. Tổng lượng tài nguyên tần số cấp phép cho các doanh nghiệp viễn thông tăng gần hai lần so với trước năm 2024, từ 340 MHz lên 640 MHz. Giai đoạn 2024 - 2026, có sáu cuộc đấu giá tần số thành công, với tổng số tiền nộp ngân sách nhà nước khoảng 20.000 tỷ đồng.
Theo dữ liệu của Ookla (Hoa Kỳ), tốc độ internet di động của Việt Nam tăng từ 50,9 Mbps, xếp thứ 58 thế giới vào tháng 4/2024, lên khoảng 230 Mbps, xếp thứ 8 thế giới vào tháng 9/2026, gấp khoảng 4,5 lần. Tốc độ internet cố định đạt 297,64 Mbps, đưa Việt Nam vào nhóm 10 nước dẫn đầu thế giới. Hà Nội cũng thuộc nhóm năm thành phố có tốc độ mạng di động nhanh nhất thế giới.
Đến hết quý III/2026, cả nước có 60.034 trạm 5G, vùng phủ đạt 93,4% dân số; số thuê bao 5G đạt 27,2 triệu vào tháng 8/2026, gần gấp đôi so với tháng 9/2025.
Ngày 19/2/2025, Quốc hội khóa XV đã thông qua Nghị quyết số 193/2025/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá phát triển KHCN, ĐMST - CĐS quốc gia; thông qua 11 luật do Bộ Khoa học và Công nghệ được giao chủ trì soạn thảo. Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW và tiếp tục sửa đổi, bổ sung để đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 29/CT-TTg ngày 16/7/2026 về đẩy nhanh tiến độ triển khai các nhiệm vụ KHCN, ĐMST - CĐS năm 2026; đồng thời ban hành Danh mục công nghệ chiến lược, Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược và phê duyệt Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Năng lực nghiên cứu, sản phẩm công nghệ khẳng định vị thế
Theo SCImago, năm 2025, Việt Nam xếp thứ 42 thế giới về số lượng công bố khoa học, tăng ba bậc so với năm 2024; đứng thứ 12 châu Á và thứ 5 Đông Nam Á. Trong 10 tháng năm 2026, Việt Nam có 26.107 công bố khoa học trên hệ thống Scopus, vượt tổng số công bố của cả năm 2025.
Các cơ sở giáo dục đại học chiếm 9/10 tổ chức Việt Nam có nhiều công bố quốc tế nhất. Đến tháng 6/2026, có 61 cơ sở giáo dục đại học Việt Nam được SCImago xếp hạng, tăng 15 cơ sở so với năm 2024. Cùng với đó, Bộ Khoa học và Công nghệ đã phê duyệt các chương trình hỗ trợ nghiên cứu sinh xuất sắc giai đoạn 2026 - 2030 và nghiên cứu cơ bản xuất sắc trong lĩnh vực khoa học tự nhiên giai đoạn 2026 - 2035.
Trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, Việt Nam xếp thứ 45/195 quốc gia, vùng lãnh thổ về mức độ sẵn sàng AI của Chính phủ năm 2025, tăng sáu bậc so với năm 2024. Theo Chỉ số AI toàn cầu năm 2025, Việt Nam xếp thứ 40/93 quốc gia, tăng 18 bậc. Việt Nam cũng được Hiệp hội Di động Toàn cầu (GSMA) trao Giải thưởng Lãnh đạo Chính phủ năm 2026.
Trong lĩnh vực bảo mật, Ban Cơ yếu Chính phủ phối hợp với doanh nghiệp trong nước chế tạo thành công chip bảo mật chuyên dụng. Ở lĩnh vực ứng dụng công nghệ hạt nhân, Trung tâm Chiếu xạ Hà Nội được Cơ quan Kiểm dịch động thực vật thuộc Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ chứng nhận đáp ứng yêu cầu kỹ thuật xử lý trái cây tươi xuất khẩu. Đây là cơ sở thứ ba của Việt Nam được chứng nhận, tạo điều kiện xử lý kiểm dịch tại miền Bắc đối với vải thiều xuất khẩu sang Hoa Kỳ.
Đáng chú ý, một số kết quả nghiên cứu, phát triển công nghệ đã được chuyển hóa thành sản phẩm cụ thể, từng bước tiếp cận thị trường. Vắc xin phòng dịch tả lợn châu Phi do Việt Nam nghiên cứu, sản xuất đã được xuất khẩu; tháng 10/2026, hoàn tất đơn hàng 300.000 liều sang Philippines.
Công nghiệp công nghệ số và chuyển đổi số từng bước đi vào thực chất
Năm 2025, doanh thu toàn ngành công nghiệp công nghệ số đạt 215 tỷ USD, kim ngạch xuất khẩu đạt 172 tỷ USD, tăng lần lượt 36% và 30% so với năm 2024. Trong 10 tháng năm 2026, doanh thu ước đạt 254,6 tỷ USD, xuất khẩu ước đạt 212 tỷ USD, tăng tương ứng 53% và 46,2% so với cùng kỳ năm trước.
Đến ngày 30/9/2026, có 37/79 nền tảng số dùng chung quốc gia đang vận hành; 12 nền tảng đang thử nghiệm. Cổng dịch vụ công quốc gia cung cấp 3.745 thủ tục trực tuyến, trong đó có 2.361 thủ tục được cung cấp toàn trình. Đến tháng 10/2026, cả nước đã cấp khoảng 36,16 triệu chứng thư chữ ký số, tăng 36,71% so với cuối năm 2025.
Một điểm đáng chú ý là việc đưa trí tuệ nhân tạo vào hỗ trợ hoạt động công vụ. Hai nền tảng AI hỗ trợ công vụ ở phạm vi quốc gia, do doanh nghiệp Việt Nam làm chủ mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, đang được cung cấp miễn phí trong giai đoạn thử nghiệm tại 24/24 bộ, cơ quan trung ương và 34/34 địa phương. Các nền tảng hỗ trợ tra cứu pháp luật có dẫn chiếu, soạn thảo, tóm tắt, so sánh và rà soát văn bản. Tính đến ngày 2/11/2026, tổng số tài khoản được tạo đạt khoảng 761.000.
Năm 2025, cơ quan chức năng đã xử lý 251.676 đơn, cấp 83.385 văn bằng bảo hộ sở hữu trí tuệ; số đơn sáng chế của tổ chức, cá nhân Việt Nam tăng 36%, số văn bằng sáng chế tăng 134,2% so với năm 2024. Trong 10 tháng năm 2026, đã xử lý 182.415 đơn và cấp 76.804 văn bằng bảo hộ sở hữu công nghiệp.
Những kết quả trên cho thấy việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW đã tạo chuyển biến trên nhiều phương diện, từ hoàn thiện thể chế, huy động nguồn lực đến phát triển hạ tầng, nâng cao năng lực nghiên cứu và thúc đẩy ứng dụng công nghệ. Đặc biệt, KHCN, ĐMST - CĐS đang từng bước gắn kết chặt chẽ hơn với hoạt động sản xuất, kinh doanh, quản lý nhà nước và đời sống xã hội, tạo nền tảng cho phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.