Gần 6.000 tổ chức, cá nhân vi phạm an toàn thực phẩm trong 6 tháng đầu năm 2026

Thông tin trên được các chuyên gia cho biết tại tọa đàm “Ngăn chặn thực phẩm bẩn - Trách nhiệm và hành động” do Báo Công an Nhân dân tổ chức ngày 2/7.

Ông Trần Viết Phương, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường (C05), Bộ Công an, cho biết, tình hình vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm diễn biến phức tạp, với nhiều thủ đoạn tinh vi. Nổi lên là tình trạng thu gom, vận chuyển, giết mổ lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi để cung cấp cho doanh nghiệp kinh doanh thực phẩm, cơ sở chế biến suất ăn công nghiệp, trong đó có cả các đơn vị cung cấp thực phẩm cho trường học, gây bức xúc trong dư luận.

Bên cạnh đó, dù các cơ quan chức năng đấu tranh quyết liệt, tình trạng sản xuất, kinh doanh thực phẩm giả vẫn chưa chấm dứt. Nhiều đối tượng sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm bổ sung giả, sản phẩm không đúng thành phần, công dụng đã công bố, thậm chí không chứa hoặc chứa không đủ hàm lượng hoạt chất theo hồ sơ đăng ký, sau đó tiêu thụ qua không gian mạng nhằm thu lợi bất chính.

6 tháng đầu năm 2026, lực lượng công an đã phát hiện, xử lý gần 6.000 tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm. (Ảnh minh họa)

Theo lãnh đạo C05, kết quả đấu tranh thời gian qua góp phần thu hồi số lượng lớn thực phẩm không bảo đảm an toàn trước khi đến tay người tiêu dùng, đồng thời tạo chuyển biến rõ nét trong nhận diện và xử lý các hành vi vi phạm, đặc biệt là những vụ việc trước đây khó khởi tố như sử dụng chất cấm hoặc thịt động vật nhiễm dịch trong sản xuất, kinh doanh thực phẩm.

Tuy nhiên, ông cũng thẳng thắn chỉ ra nhiều bất cập trong công tác quản lý hiện nay. Hệ thống pháp luật vẫn còn những khoảng trống, cơ chế tự công bố sản phẩm trước đây bị nhiều doanh nghiệp lợi dụng; công tác hậu kiểm chưa hiệu quả; chế tài xử phạt đối với hành vi quảng cáo sai sự thật, sản xuất thực phẩm kém chất lượng chưa đủ sức răn đe.

Ở góc độ quản lý nhà nước, việc kiểm tra, giám sát tại nhiều địa phương còn thiếu chặt chẽ, đặc biệt đối với các cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, chợ dân sinh và thức ăn đường phố. Thực phẩm không rõ nguồn gốc, không nhãn mác, không ghi ngày sản xuất, hạn sử dụng hoặc thực phẩm nhập lậu vẫn được bày bán công khai, tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng.

Theo ông Chu Quốc Thịnh, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) được xây dựng theo hướng đổi mới toàn diện phương thức quản lý, chuyển từ kiểm soát ở từng khâu sang quản lý nguy cơ trong toàn bộ chuỗi cung ứng.

Theo ông Thịnh, thay vì chỉ tập trung kiểm tra sản phẩm cuối cùng, dự thảo luật hướng đến giám sát từ khâu sản xuất ban đầu như trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, giết mổ, thu hoạch đến sơ chế, chế biến, bảo quản, vận chuyển và lưu thông trên thị trường. Mục tiêu là kiểm soát các nguy cơ ngay từ đầu vào, truy xuất được nguồn gốc và bảo đảm an toàn thực phẩm trong suốt vòng đời của sản phẩm.

Ông Chu Quốc Thịnh phát biểu tại diễn đàn. (Ảnh: Trần Hằng)

Ông cho biết, đây là một trong năm nhóm chính sách lớn của dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Cùng với việc quản lý theo chuỗi, dự thảo cũng đề xuất cải cách cơ chế kiểm tra thực phẩm trên thị trường theo hướng giám sát xuyên suốt vòng đời sản phẩm.

Đối với các nhóm thực phẩm có nguy cơ cao, cơ quan quản lý sẽ tăng cường kiểm tra nhà nước trước khi lưu hành. Trong khi đó, hoạt động hậu kiểm sẽ được mở rộng, bao gồm việc kiểm tra hồ sơ công bố, điều kiện sản xuất, chất lượng và an toàn sản phẩm sau khi đưa ra thị trường. Hoạt động kinh doanh thực phẩm trên thương mại điện tử và mạng xã hội cũng sẽ được tăng cường giám sát thông qua công khai hồ sơ đăng ký và hồ sơ quảng cáo.

Một điểm mới khác là xây dựng hệ thống thông tin dữ liệu an toàn thực phẩm quốc gia liên thông từ trung ương đến địa phương. Theo ông Thịnh, việc số hóa dữ liệu sẽ giúp rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc, cảnh báo nhanh và xử lý sự cố an toàn thực phẩm hiệu quả hơn.

Dự thảo luật cũng dành một nhóm chính sách riêng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thức ăn đường phố và các đơn vị cung cấp suất ăn tập thể, với mục tiêu giảm thiểu các vụ ngộ độc thực phẩm, bảo vệ sức khỏe người dân.

Bên cạnh đó, cơ quan soạn thảo đề xuất hoàn thiện bộ máy quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm theo hướng thống nhất đầu mối từ trung ương đến địa phương, đồng thời tăng cường phân cấp, phân quyền để nâng cao trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong công tác quản lý.

Theo ông Chu Quốc Thịnh, việc sửa đổi Luật An toàn thực phẩm không chỉ đáp ứng yêu cầu quản lý trong nước mà còn bắt kịp xu hướng quốc tế. Nhiều quốc gia đang chuyển mạnh sang quản lý thực phẩm dựa trên dữ liệu số, truy xuất nguồn gốc, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ số nhằm nâng cao tính minh bạch, bảo đảm an toàn thực phẩm và đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của thị trường xuất khẩu.