Gần 90 tác phẩm quy tụ tại triển lãm 'Minh họa trên báo'

Đây là hoạt động văn hóa ý nghĩa nhằm tôn vinh những đóng góp của các họa sĩ đối với đời sống báo chí, đồng thời khẳng định vai trò của mỹ thuật trong việc nâng cao giá trị thẩm mỹ, sức hấp dẫn của các ấn phẩm báo chí.

Ông Lê Quốc Minh, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam phát biểu tại Lễ khai mạc

Một phần không thể thiếu của các ấn phẩm báo chí

Phát biểu khai mạc Triển lãm, ông Lê Quốc Minh, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam cho biết, Triển lãm “Minh họa trên báo” được tổ chức như một hoạt động văn hóa thiết thực hướng tới Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, tôn vinh những đóng góp của các họa sĩ đối với báo chí và ghi nhận những giá trị văn hóa đã đồng hành cùng nền báo chí cách mạng Việt Nam trong suốt hơn một thế kỷ qua.

Theo ông Lê Quốc Minh, nhiều năm qua, Báo Nhân Dân là một trong số ít cơ quan báo chí vẫn duy trì thường xuyên sự tham gia của các họa sĩ trên các ấn phẩm báo chí. Từ những trang văn học nghệ thuật, các bài thơ, truyện ngắn, tùy bút cho tới những số báo đặc biệt hay các sự kiện lớn của đất nước, nhiều thế hệ họa sĩ đã cùng sáng tạo với tòa soạn, góp phần nâng cao chất lượng nội dung cũng như giá trị thẩm mỹ của các ấn phẩm.

“Đó là một sự gắn bó nghề nghiệp bền bỉ, được xây dựng trên sự tôn trọng lẫn nhau giữa những người làm báo và những người làm nghệ thuật. Một tờ báo không chỉ mang đến thông tin mà còn góp phần bồi đắp đời sống văn hóa và cảm xúc thẩm mỹ cho công chúng”, ông Lê Quốc Minh nhấn mạnh.

Quang cảnh lễ khai mạc triển lãm

Tổng Biên tập Báo Nhân Dân cho rằng trong bối cảnh đời sống báo chí đang thay đổi sâu sắc dưới tác động của công nghệ và xu hướng truyền thông mới, việc duy trì không gian cho sáng tạo mỹ thuật trên mặt báo là một nỗ lực đáng trân trọng. Điều đó không chỉ thể hiện sự tôn trọng đối với lao động sáng tạo của các nghệ sĩ mà còn là trách nhiệm của cơ quan báo chí trong việc gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa.

Ông Lê Quốc Minh cho biết thêm, những năm gần đây Báo Nhân Dân đã triển khai nhiều hoạt động đổi mới sáng tạo nhằm mở rộng khả năng tiếp cận công chúng. Triển lãm “Minh họa trên báo” tiếp tục là một trong những nỗ lực như vậy, góp phần đưa báo chí đến gần hơn với người dân bằng những hình thức thể hiện sinh động, giàu giá trị văn hóa.

“Sự tham gia của 23 họa sĩ với gần 90 tác phẩm tại triển lãm lần này cho thấy sức sống của mỹ thuật báo chí cũng như mối quan hệ gắn bó giữa báo chí, văn học và mỹ thuật trong đời sống đương đại. Đây không chỉ là những tác phẩm minh họa cho các tác phẩm báo chí, văn học mà còn là những sáng tạo nghệ thuật mang dấu ấn cá nhân của mỗi tác giả”, ông Lê Quốc Minh khẳng định.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Lễ khai mạc triển lãm

Triển lãm giới thiệu gần 90 tác phẩm của 23 họa sĩ trong cả nước, là những cộng tác viên đã và đang có nhiều đóng góp nghệ thuật cho Báo Nhân Dân. Các tác phẩm được lựa chọn đều là những bản minh họa từng xuất hiện trên Báo Nhân Dân hoặc một số báo, tạp chí khác, gắn với các truyện ngắn, bài thơ, tùy bút hay tác phẩm văn học nghệ thuật.

Điểm đặc biệt của các tác phẩm trưng bày là tính chất “hai trong một”: vừa hoàn thành chức năng minh họa cho tác phẩm báo chí, văn học, vừa giữ được giá trị như một tác phẩm mỹ thuật độc lập. Khi xuất hiện trên mặt báo, chúng giúp tăng khả năng biểu đạt, khơi gợi cảm xúc và mở rộng không gian tiếp nhận cho người đọc.

Khi được đưa vào không gian triển lãm, các tác phẩm lại có cơ hội được nhìn nhận đầy đủ hơn về ngôn ngữ tạo hình, kỹ thuật và phong cách sáng tác.

Triển lãm quy tụ nhiều gương mặt tiêu biểu của mỹ thuật Việt Nam thuộc nhiều thế hệ khác nhau. Trong đó có những tên tuổi thành danh từ trước thời kỳ Đổi mới như Phó Giáo sư, Nhà giáo Nhân dân Lê Anh Vân; những họa sĩ có nhiều đóng góp cho sự phát triển của mỹ thuật Việt Nam đương đại như Đào Hải Phong, Phạm An Hải, Đặng Tiến...

Bức tranh đặc biệt vẽ các Tổng Biên tập của Báo Nhân Dân qua các thời kỳ

Cùng với đó là các cá tính hội họa nổi bật như Bùi Tiến Tuấn, Nguyễn Dương Đính (Inh Nguyễn), Vũ Đình Tuấn, Nguyễn Nghĩa Cương, Võ Lương Nhi cùng nhiều tác giả trẻ như Trần Xuân Bình, Nguyễn Văn Đức, Nguyễn Vân Chung, Tùng Nguyễn, Thu Trang...

Một số tác giả tham gia triển lãm từng hoặc đang làm việc tại các cơ quan báo chí với nhiều vị trí khác nhau. Có người từng đảm nhiệm công việc thư ký tòa soạn, thiết kế trình bày báo, có người làm công tác biên tập nhưng vẫn dành cho mỹ thuật một tình cảm đặc biệt sâu sắc.

Đó là họa sĩ Đặng Tiến, nguyên Thư ký tòa soạn Báo Hải Phòng; Đỗ Hữu Khôi của Báo điện tử Vietnamnet; Lê Tâm của Báo Công an nhân dân; Nguyễn Minh và Kim Duẩn của Báo Nhân Dân.

Cây cầu nối giữa người đọc và tác phẩm

Là một trong những họa sĩ có tác phẩm tham gia triển lãm, Phó Giáo sư, Nhà giáo Nhân dân Lê Anh Vân đánh giá cao ý tưởng tổ chức một triển lãm dành riêng cho tranh minh họa báo chí.

Đây là dịp hiếm có để công chúng được tiếp cận trực tiếp với những bản vẽ gốc của các họa sĩ từng cộng tác với các cơ quan báo chí trong thời gian qua

Theo họa sĩ Lê Anh Vân, đây là dịp hiếm có để công chúng được tiếp cận trực tiếp với những bản vẽ gốc của các họa sĩ từng cộng tác với các cơ quan báo chí trong thời gian qua.

“Đây là một ý tưởng rất hay và thú vị. Khi xem lại những tác phẩm này, chúng ta mới thực sự được chiêm ngưỡng các bản vẽ gốc và cảm nhận được những tình cảm rất khác biệt mà các họa sĩ đã gửi gắm vào đó”, họa sĩ Lê Anh Văn chia sẻ.

Đồng quan điểm, họa sĩ Đào Hải Phong cho rằng triển lãm góp phần làm phong phú đời sống văn hóa nghệ thuật hiện nay. Theo ông, khi chữ nghĩa song hành cùng hình ảnh mỹ thuật, tác phẩm sẽ trở nên sinh động hơn. Sự giao thoa giữa nhà văn, nhà thơ với họa sĩ tạo nên những trải nghiệm nghệ thuật đa chiều cho công chúng.

“Phần minh họa có thể không mang trọng trách như một tác phẩm hội họa độc lập, nhưng đó là những cảm nhận và suy nghĩ của họa sĩ trước bài viết, bài thơ mà mình tiếp cận. Chính điều đó tạo nên sự cộng hưởng rất thú vị”, họa sĩ Đào Hải Phong nhận xét.

Họa sĩ Đào Hải Phong cũng cho rằng việc Báo Nhân Dân tổ chức triển lãm là một sáng kiến đáng ghi nhận bởi lâu nay, dù mối liên hệ giữa báo chí và mỹ thuật rất gần gũi, nhưng hiếm có cơ quan báo chí nào đứng ra tổ chức một triển lãm dành riêng cho tranh minh họa.

Theo họa sĩ Đào Hải Phong, những hoạt động triển lãm mà Báo Nhân Dân tổ chức trong thời gian qua đã tạo nên sự kết nối tích cực giữa tòa soạn và giới mỹ thuật. Bản thân ông vốn không phải là họa sĩ chuyên vẽ minh họa nhưng chính từ những hoạt động như vậy đã tìm thấy cảm hứng để thử sức ở một lĩnh vực sáng tạo mới, qua đó làm phong phú hơn tư duy nghệ thuật của mình.

“Đây là một duyên lành rất đẹp. Các họa sĩ đều rất hào hứng vì được tham gia một hoạt động mới mẻ và có ý nghĩa. Tôi cho rằng mô hình này nên tiếp tục được duy trì trong thời gian tới”, họa sĩ Đào Hải Phong nói.

Trong khi đó, họa sĩ Kim Duẩn nhận định triển lãm là một sự kiện đặc biệt bởi lâu nay tranh minh họa thường chỉ xuất hiện khiêm tốn trên các trang văn hóa, văn nghệ của báo giấy. Hiếm khi loại hình sáng tạo này có một không gian riêng để giới thiệu tới công chúng.

“Đối với những người làm minh họa như chúng tôi, triển lãm giống như một sân chơi riêng. Các tác phẩm vốn chỉ xuất hiện trong một góc nhỏ của tờ báo nay được đặt trong không gian trưng bày độc lập, giúp người xem có điều kiện tiếp cận trực tiếp hơn với chất liệu hội họa và cảm nhận rõ hơn giá trị nghệ thuật của tác phẩm”, họa sĩ Kim Duẩn chia sẻ.

Theo các họa sĩ tham gia triển lãm, tranh minh họa từ lâu đã đóng vai trò như một cây cầu nối giữa tác giả và người đọc. Bằng ngôn ngữ tạo hình riêng, họa sĩ không chỉ diễn giải nội dung mà còn mở ra những tầng liên tưởng mới, giúp công chúng có thêm một cách tiếp cận đối với tác phẩm văn học hay bài báo.

Sự hiện diện của gần 90 tác phẩm tại triển lãm lần này không chỉ cho thấy sức sống của mỹ thuật báo chí mà còn khẳng định mối quan hệ gắn bó lâu dài giữa báo chí, văn học và mỹ thuật trong đời sống văn hóa đương đại.

Triển lãm “Minh họa trên báo” diễn ra từ ngày 18 đến hết ngày 23.6 tại số 71 Hàng Trống, Hà Nội. Bên cạnh ý nghĩa chào mừng Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, sự kiện còn là dịp để công chúng nhìn lại một phần đóng góp thầm lặng nhưng quan trọng của các họa sĩ đối với hoạt động báo chí.

Đồng thời khẳng định rằng bên cạnh chức năng thông tin, báo chí luôn là một không gian văn hóa, nơi nghệ thuật và ngôn từ cùng đồng hành để làm giàu đời sống tinh thần của xã hội.