Gắn nghiên cứu khoa học với thực tiễn biên giới - dấu ấn phối hợp trong chuyến khảo sát tại An Giang, Tây Ninh

Đoàn khảo sát của Học viện Biên phòng làm việc tại Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng An Thới, Bộ đội Biên phòng tỉnh An Giang. Ảnh: Nam Sơn

Ngay từ khâu chuẩn bị, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng hai tỉnh đã bố trí đầu mối phối hợp, thống nhất chương trình, lựa chọn cơ quan, đơn vị làm việc phù hợp với yêu cầu nghiên cứu. Khi Đoàn khảo sát đến công tác, các đơn vị đã tạo điều kiện về phương tiện di chuyển, nơi ăn, nghỉ, bố trí lịch làm việc khoa học; cử cán bộ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ tham gia tọa đàm, trao đổi; cung cấp báo cáo, số liệu, tài liệu trong phạm vi được phép khai thác. Sự chuẩn bị chu đáo giúp Đoàn khảo sát tận dụng quỹ thời gian tại từng điểm khảo sát và tập trung vào những vấn đề thực tiễn mà đề tài cần làm rõ.

Tại An Giang, Đoàn khảo sát đã có buổi tọa đàm với chỉ huy đơn vị, cán bộ cấp phòng và cán bộ cấp đội thuộc Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh; đồng thời đi khảo sát tại các đơn vị gồm: Đồn Biên phòng Gành Dầu, Biên phòng cửa khẩu cảng Dương Đông, Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng An Thới, Đồn Biên phòng cửa khẩu Giang Thành, Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Hà Tiên và Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Tịnh Biên.

Tại Tây Ninh, Đoàn khảo sát tiếp tục tọa đàm tại Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh và đi khảo sát tại các đơn vị gồm: Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Bình Hiệp, Đồn Biên phòng cửa khẩu Mỹ Quý Tây và Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Mộc Bài. Cách bố trí này giúp Đoàn đối chiếu thông tin từ cấp chỉ huy với đơn vị cơ sở và từ thực tế.

Trong các buổi tọa đàm, chỉ huy đơn vị, cán bộ phòng, đội chức năng (tham mưu, nghiệp vụ, vận động quần chúng) và cán bộ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ đã trao đổi thẳng vào nội dung nghiên cứu như: tình hình hoạt động của phương tiện bay không người lái; công tác nắm, quản lý hoạt động bay; tổ chức lực lượng quan sát, trực phòng không; huấn luyện, khai thác phương tiện bay không người lái; phối hợp giữa Bộ đội Biên phòng với các lực lượng chức năng. Nhiều thông tin được minh họa bằng số liệu, sơ đồ, kế hoạch và kinh nghiệm thực tế, giúp các vấn đề lý luận của đề tài được kiểm chứng bằng thực tiễn sinh động ở khu vực biên giới.

Đặc biệt, tại Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Tây Ninh, Đoàn khảo sát được cán bộ đơn vị giới thiệu địa bàn khu vực biên giới qua bản đồ; xem phim tư liệu về công tác huấn luyện, kỹ thuật điều khiển phương tiện bay không người lái phục vụ công tác và quan sát trực tiếp xe chuyên dụng, phương tiện bay không người lái được trang bị cho đơn vị.

Những thuận lợi Đoàn khảo sát của Học viện Biên phòng nhận được là biểu hiện cụ thể của mối quan hệ phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường với Bộ đội Biên phòng các tỉnh trong công tác giáo dục - đào tạo, nghiên cứu khoa học và quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia. Những thông tin thu nhận được tại các đơn vị sẽ trở thành nguồn tư liệu để Học viện bổ sung nội dung giảng dạy, xây dựng tình huống nghiệp vụ, hoàn thiện tài liệu và tiếp tục nghiên cứu những vấn đề mới nảy sinh từ thực tiễn biên giới.

Đoàn khảo sát quan sát phương tiện, trang bị UAV. Ảnh: Nam Sơn

Qua chuyến đi, Đoàn khảo sát đã thu được những kết quả bước đầu có giá trị. Trước hết là bổ sung cơ sở thực tiễn để nhận diện đặc điểm hoạt động của phương tiện bay không người lái tại khu vực biên giới phía Nam. Qua số liệu của đơn vị, phương tiện này hiện được sử dụng khá phổ biến trong sản xuất nông nghiệp như phun thuốc bảo vệ thực vật, bón phân, gieo sạ, theo dõi cây trồng; ngoài ra còn phục vụ quay phim, chụp ảnh, khảo sát địa hình và một số hoạt động dân sự khác.

Riêng địa bàn Đồn Biên phòng cửa khẩu Mỹ Quý Tây, từ đầu năm 2026 đến thời điểm khảo sát ghi nhận 216 lượt phương tiện bay không người lái bay có giấy phép phục vụ sản xuất nông nghiệp. Tại địa bàn Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Bình Hiệp, từ tháng 5 đến tháng 8/2026 có 86 lượt bay có giấy phép. Những số liệu này cho thấy phương tiện bay không người lái đã trở thành yếu tố hiện hữu trong đời sống, sản xuất ở khu vực biên giới, đặt ra yêu cầu tiếp tục nghiên cứu về quản lý nhà nước, tổ chức thực thi pháp luật và bảo đảm an ninh, an toàn.

Đoàn khảo sát cũng ghi nhận nhiều kinh nghiệm trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ: Các đơn vị quan tâm quán triệt pháp luật về phòng không nhân dân và quản lý phương tiện bay không người lái; duy trì quan sát, trực phòng không; đưa nội dung liên quan đến mục tiêu bay thấp và phòng, chống vi phạm của phương tiện bay không người lái vào kế hoạch sẵn sàng chiến đấu; tổ chức huấn luyện lực lượng và bước đầu sử dụng phương tiện bay không người lái phục vụ tuần tra, trinh sát, nắm tình hình.

Đồng thời, các ý kiến, số liệu và tình huống thực tế thu được là nguồn tư liệu quan trọng để Đoàn khảo sát tiếp tục đánh giá thực trạng tổ chức thực thi pháp luật, nhận diện những vấn đề cần hoàn thiện về cơ sở pháp lý, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ chế phối hợp và quy trình xử lý các tình huống liên quan đến phương tiện bay không người lái ở khu vực biên giới.

Quan trọng hơn, chuyến khảo sát tạo điều kiện để Đoàn khảo sát kiểm chứng các vấn đề nghiên cứu bằng thông tin từ chính cán bộ trực tiếp làm nhiệm vụ tại biên giới, cửa khẩu. Các kết quả đang được hệ thống hóa, phân tích, đối chiếu với quy định pháp luật hiện hành để hoàn thiện luận cứ khoa học và các sản phẩm của đề tài cấp Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng. Giá trị của chuyến đi vì vậy không dừng ở việc thu thập tư liệu mà còn tạo kênh trao đổi hai chiều giữa nhà trường và đơn vị: Thực tiễn cung cấp chất liệu cho nghiên cứu, còn kết quả nghiên cứu hướng tới phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ huy, huấn luyện và thực thi pháp luật của Bộ đội Biên phòng.

Có thể khẳng định, sự quan tâm phối hợp của Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng hai tỉnh An Giang và Tây Ninh cùng tinh thần trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ các cơ quan, đơn vị đã góp phần quan trọng vào chất lượng, hiệu quả chuyến khảo sát và kết quả bước đầu của đề tài. Đây là minh chứng sinh động cho hiệu quả phối hợp giữa Học viện Biên phòng với Bộ đội Biên phòng các tỉnh, thành phố; giúp công tác giáo dục - đào tạo và nghiên cứu khoa học của Học viện luôn bám sát thực tiễn, góp phần thực hiện quan điểm “Gắn nhà trường với chiến trường và đơn vị; đào tạo, bồi dưỡng với sử dụng; coi chất lượng giáo dục và đào tạo của nhà trường là khả năng sẵn sàng chiến đấu của đơn vị”.

Chuyến khảo sát đã khép lại, nhưng kết quả thu được sẽ tiếp tục được hệ thống hóa, phục vụ hoàn thiện đề tài, giảng dạy và nhiệm vụ của Bộ đội Biên phòng trong tình hình mới.

Đại tá, Tiến sĩ Trần Minh Nguyệt,Chủ nhiệm Bộ môn - Khoa Pháp luật, Học viện Biên phòng