Gặp gỡ 'người truyền lửa', lan tỏa tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh

Nhân dịp kỷ niệm 136 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 -19/5/2026), phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với bà Cù Thị Minh - Phó Giám đốc Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch. Bà là người được lớn lên qua những câu chuyện cha kể về Bác. Cha bà - cụ Cù Văn Chước từng là cận vệ của Bác trong những năm Người sống và làm việc tại Phủ Chủ tịch.

Bà Cù Thị Minh - Phó Giám đốc Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch trao đổi với Báo Công Thương về công tác bảo tồn, giữ gìn và phát huy những giá trị tư tưởng, đạo đức và phong cách Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Những câu chuyện về Bác đi qua hai thế hệ

- Là người có cha từng làm cán bộ tại Văn phòng Chủ tịch nước, phục vụ trực tiếp Chủ tịch Hồ Chí Minh và được nghe kể về Bác từ nhỏ, bà có thể chia sẻ những ký ức, những câu chuyện đã “in đậm” hình ảnh Bác trong suy nghĩ của riêng mình?

Bà Cù Thị Minh: Từ nhỏ, tôi đã được sống trong gia đình có cha từng công tác tại Phủ Chủ tịch, trực tiếp phục vụ Chủ tịch Hồ Chí Minh từ năm 1956-1969. Qua những câu chuyện cha kể, hình ảnh Bác Hồ trong tôi không chỉ là vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc, mà còn là một người ông vô cùng giản dị, gần gũi và giàu lòng nhân ái.

Cha tôi thường kể rằng, dù nhiều việc nhưng Bác luôn quan tâm đến từng cán bộ, nhân viên phục vụ quanh mình. Có những việc rất nhỏ nhưng khiến mọi người xúc động và nhớ mãi, như việc mỗi lần Bác chuẩn bị đi công tác xa dài ngày, Người nhắc các đồng chí phục vụ sắp xếp công việc, thay phiên nhau về thăm gia đình vợ, con.

Hay, đồng chí Nguyễn Trường Tam, người cận vệ vì lý do gia đình neo đơn lại khó khăn nên xin phép Bác và cơ quan được trở về quê hương chăm sóc gia đình. Bác đồng ý và Người đã tặng đồng chí Tam bộ quần áo và tiền (trích từ tiền lương của Bác). Không chỉ có vậy, dù bận việc nước nhưng thỉnh thoảng Bác vẫn hỏi thăm và nhắc cơ quan gửi quà thăm hỏi cho đồng chí Tam - người cán bộ cảnh vệ năm xưa.

Bác hay đi bách bộ, tập thể dục về qua phòng trực của cảnh vệ, thấy quạt chạy, đèn bật sáng mà không có người, Bác nhắc nhở khéo: “Các chú cũng phải để cho quạt, đèn nghỉ chứ!”. Hoặc như bút chì xanh đỏ chỉ còn một mẩu ngắn bằng ngón tay, Người lấy giấy cuốn vào làm cán bút dùng tiếp cho đến khi không viết được nữa mới thôi. Người cũng luôn căn dặn cán bộ phải làm việc tận tụy, trung thực, không được quan liêu, hình thức.

Điều gây ấn tượng sâu sắc với tôi qua lời kể của cha chính là nếp sống giản dị và sự nghiêm khắc với bản thân của Bác. Từ bữa ăn, nơi ở đến cách làm việc. Về ăn, mỗi bữa Bác quy định nhà bếp, nấu không quá 3 món (cơm, rau và một món mặn). Chỉ khi nào có khách, Bác mới đề nghị nhà bếp nấu thêm món để thiết đãi khách. Về trang phục, suốt 15 năm sống và làm việc tại Khu Phủ Chủ tịch, trên cương vị Chủ tịch nước nhưng Người may không quá 5 lần quần áo. Mỗi khi đi công tác về có quà (bánh, kẹo...), Bác chia đều cho các đồng chí phục vụ cùng thưởng thức. Bác luôn giữ sự mộc mạc, thanh bạch và công bằng, chính trực.

Cha tôi từng nói rằng, ở gần Bác, mọi người không cảm thấy khoảng cách của một vị nguyên thủ quốc gia, mà cảm nhận được sự ấm áp của một người cha, người ông trong gia đình lớn.

Những câu chuyện ấy đã nuôi dưỡng trong tôi lòng kính yêu đặc biệt đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh ngay từ khi còn nhỏ. Hình ảnh của Bác được hình thành trong tôi không chỉ qua sách báo hay những bài học lịch sử, mà còn qua ký ức chân thực, gần gũi và đặc biệt từ tấm gương đạo đức, lối sống chuẩn mực của người cha được học tập, rèn luyện trong những năm tháng sống và làm việc bên Người. Chính điều đó giúp tôi càng thấm thía hơn giá trị tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; đồng thời nhắc nhở bản thân phải sống trách nhiệm, giản dị và có ích hơn cho cộng đồng, xã hội.

- Với tư cách là đảng viên sinh hoạt tại “Chi bộ Cơ quan 41” (CQ41) Khu Phủ Chủ tịch, bà có thể làm rõ những điểm đặc thù của chi bộ này so với các chi bộ khác? Việc kể chuyện về Bác và lan tỏa tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh được triển khai ra sao trong công việc hằng ngày?

Bà Cù Thị Minh: Đặc thù của cán bộ, đảng viên tại đây là được làm việc trong chính không gian Bác từng sống và làm việc; được tiếp xúc hằng ngày với những di tích, tài liệu, hiện vật gắn với cuộc đời và sự nghiệp của Người. Điều đó tạo nên một môi trường rất đặc biệt, vừa thiêng liêng, vừa nhắc nhở mỗi cán bộ, đảng viên phải tự giác giữ gìn tác phong, đạo đức, tinh thần trách nhiệm trong công việc.

Đối với chúng tôi, kể chuyện về Bác không đơn thuần là nhắc lại những câu chuyện lịch sử, mà quan trọng hơn là truyền tải được những giá trị tư tưởng, nhân cách và phong cách sống của Người đến với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Mỗi cán bộ thuyết minh, mỗi đảng viên tại đây đều ý thức rằng mình vừa là người phục vụ khách tham quan, vừa là “cầu nối” lan tỏa tư tưởng Hồ Chí Minh bằng những việc làm cụ thể, gần gũi và chân thực nhất.

Bà Cù Thị Minh: "kể chuyện về Bác không đơn thuần là nhắc lại những câu chuyện lịch sử, mà quan trọng hơn là truyền tải được những giá trị tư tưởng, nhân cách và phong cách sống của Người đến với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ".

Điểm đặc thù trong công tác bảo tồn tại Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch là nơi đây không chỉ bảo tồn hiện vật, mà còn bảo tồn một “di sản sống”, tức là giữ gìn gần như nguyên trạng không gian sinh hoạt và môi trường cảnh quan gắn với đời sống thường nhật của Bác. Từ hàng cây, lối đi, vườn cây ăn quả, ao cá cho đến căn nhà sàn, nhà 54, phòng họp Bộ Chính trị, Nhà H67-nơi Bác Hồ dưỡng bệnh và qua đời… đều được chăm sóc, bảo tồn với yêu cầu rất nghiêm ngặt nhằm giữ được tính chân thực, nguyên gốc của di tích.

Khác với nhiều khu di tích mang tính khảo cổ hay tưởng niệm đơn thuần, Phủ Chủ tịch là di tích quốc gia đặc biệt bởi nơi đây lưu giữ không gian đời sống rất gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Vì vậy, công tác bảo tồn ở đây không chỉ là bảo vệ hiện vật trước tác động của thời gian, khí hậu, mà còn phải gìn giữ được “hồn cốt” của di tích, tức là bảo tồn được cảm giác chân thực, giản dị và gần gũi mà Bác đã tạo dựng khi còn sống.

Phủ Chủ tịch - địa chỉ đối ngoại văn hóa đặc biệt quan trọng

- Khu di tích là địa điểm đón nhiều đoàn nguyên thủ, khách quốc tế cấp cao. Theo bà, việc giới thiệu về Bác, về Đảng và đất nước Việt Nam tại đây có ý nghĩa như thế nào trong việc tăng cường hiểu biết, củng cố quan hệ hữu nghị với bạn bè quốc tế?

Bà Cù Thị Minh: Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch không chỉ là nơi lưu giữ những giá trị lịch sử gắn với cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh, mà còn là một “địa chỉ đối ngoại văn hóa” đặc biệt quan trọng của Việt Nam.

Trong nhiều năm qua, nơi đây đã đón tiếp nhiều đoàn nguyên thủ quốc gia, lãnh đạo cấp cao, các tổ chức quốc tế và bạn bè khắp năm châu đến tham quan, tìm hiểu về Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng như lịch sử, văn hóa và con đường phát triển của Việt Nam. Theo số liệu từ Bộ Ngoại giao năm 2024, khách quốc tế, đặc biệt các chính khách khi tới Việt Nam thì hơn 70% khách tới tham quan Khu Di tích Phủ Chủ tịch.

Theo tôi, việc giới thiệu về Bác Hồ tại Khu di tích có ý nghĩa rất sâu sắc trong việc tăng cường hiểu biết, củng cố tình hữu nghị và sự tin cậy giữa Việt Nam với bạn bè quốc tế. Bởi lẽ, thông qua không gian sống và làm việc giản dị của Người, bạn bè quốc tế có thể cảm nhận chân thực hơn về nhân cách, tư tưởng và phong cách Hồ Chí Minh - một nhà lãnh đạo suốt đời vì độc lập dân tộc, hòa bình, hữu nghị và tiến bộ xã hội.

Việc giới thiệu về Bác Hồ tại Khu di tích có ý nghĩa rất sâu sắc trong việc tăng cường hiểu biết, củng cố tình hữu nghị và sự tin cậy giữa Việt Nam với bạn bè quốc tế.

Điều đặc biệt là nhiều vị khách quốc tế khi đến đây thường rất xúc động trước lối sống giản dị của Bác. Họ khó hình dung rằng một vị nguyên thủ quốc gia lại sống và làm việc trong căn nhà sàn nhỏ mộc mạc, sử dụng những vật dụng rất đơn sơ và luôn đề cao tinh thần tiết kiệm. Chính sự giản dị ấy lại tạo nên sức thuyết phục lớn, giúp bạn bè quốc tế hiểu sâu hơn về những giá trị đã làm nên sức mạnh của cách mạng Việt Nam: đó là sự gần dân, tinh thần nhân văn và đạo đức cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Thông qua việc giới thiệu về cuộc đời và sự nghiệp của Bác, chúng tôi cũng góp phần giúp bạn bè quốc tế hiểu rõ hơn về lịch sử đấu tranh giành độc lập dân tộc của Việt Nam, về vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam cũng như khát vọng hòa bình, phát triển và hợp tác của nhân dân Việt Nam hôm nay. Đây không chỉ là hoạt động giới thiệu di tích, mà còn là cầu nối văn hóa, lịch sử và tình cảm giữa Việt Nam với các quốc gia trên thế giới.

- Tiếp nối truyền thống gia đình, đã và đang công tác trong một môi trường đặc biệt tại Phủ Chủ tịch, bà đã học tập, vận dụng và lan tỏa tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh như thế nào trong công việc và cuộc sống?

Bà Cù Thị Minh: Từ nhỏ, qua những câu chuyện cha kể về Bác, tôi đã học được nhiều điều giản dị nhưng vô cùng sâu sắc: đó là tinh thần trách nhiệm trong công việc, lối sống khiêm nhường, tiết kiệm, sự chân thành trong đối xử với mọi người và đặc biệt là tình yêu thương con người rất bao dung của Bác Hồ. Những điều ấy dần trở thành nền tảng trong suy nghĩ, cách sống và cách làm việc của tôi sau này.

Trong công việc, tôi luôn cố gắng học tập ở Bác tinh thần tận tụy, cẩn trọng và ý thức trách nhiệm đối với từng nhiệm vụ được giao. Làm công tác gắn với di sản Hồ Chí Minh đòi hỏi không chỉ kiến thức chuyên môn mà còn cần sự nghiêm túc, chuẩn mực và thái độ làm việc bằng cả tình cảm, sự trân trọng đối với di sản của Người. Tôi luôn tự nhắc mình phải làm việc trung thực, cầu thị, giữ gìn tác phong chuẩn mực, nhất là trong việc giới thiệu, tuyên truyền về cuộc đời và tư tưởng Hồ Chí Minh tới công chúng và bạn bè quốc tế.

Đối với tôi, việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh không phải là những điều lớn lao hay mang tính hình thức, mà bắt đầu từ chính những việc nhỏ hằng ngày: làm việc nghiêm túc, sống giản dị, cư xử chân thành, tiết kiệm, có trách nhiệm với công việc và biết nghĩ cho người khác. Tôi cho rằng đó cũng chính là cách thiết thực nhất để lan tỏa những giá trị của Bác trong đời sống hôm nay.

Có thể nói, truyền thống gia đình cùng môi trường công tác đặc biệt đã giúp tôi có thêm điều kiện để hiểu sâu sắc hơn về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Và càng hiểu về Người, tôi càng nhận thức rõ rằng việc học tập và làm theo Bác là một quá trình lâu dài, cần được thể hiện bằng hành động cụ thể, bằng thái độ sống và trách nhiệm đối với công việc, xã hội và đất nước.

- Xin cảm ơn bà!.