Gemini hưởng lợi trong cuộc đua AI khi Google có tai mắt khắp nơi

Google đứng sau hậu thuẫn tối đa cho Gemini

Đầu năm 2026, Google đã chứng minh định lý này bằng một tốc độ tăng trưởng người dùng khiến bất kỳ đối thủ nào cũng phải choáng váng. Gemini, từ một chatbot từng bị chê cười trong những ngày đầu ra mắt vì sự vụng về, nay đã lột xác để trở thành "bộ não" mặc định trên hàng tỷ thiết bị di động. Không kèn không trống, gã khổng lồ tìm kiếm đã thực hiện một cuộc "thôn tính" thầm lặng nhưng tàn khốc, biến Gemini trở thành một phần không thể tách rời trong hơi thở kỹ thuật số của nhân loại.

Giờ đây, hàng tỷ người dùng Android không còn "lên mạng tìm kiếm", họ "hỏi Gemini". Sự chuyển dịch hành vi này đánh dấu một cột mốc lịch sử, nơi Google không chỉ chiến thắng về mặt số liệu mà còn thiết lập một thế trận bao vây nghẹt thở khiến các đối thủ sừng sỏ như OpenAI hay Microsoft bắt đầu cảm thấy sức nóng phả vào gáy, dù họ là những kẻ nổ phát súng mở màn.

Vũ khí tối thượng "Android Native" và cuộc thôn tính không tiếng súng

Sự bùng nổ của Gemini trong năm qua không đến từ một chiến dịch marketing hào nhoáng nào, mà đến từ một vũ khí chiến lược mà Google đã mài giũa suốt hai thập kỷ: Hệ điều hành Android. Vào thời điểm Android 16 chính thức phủ sóng rộng rãi trên các thiết bị cao cấp và tầm trung vào cuối năm 2025, Google đã thực hiện một nước cờ quyết định khi thay thế hoàn toàn trợ lý ảo Google Assistant cũ kỹ bằng Gemini. Đây không phải là một bản cập nhật phần mềm đơn thuần, mà là sự thay đổi cốt lõi trong cách con người tương tác với máy móc.

Trước đây, để sử dụng ChatGPT hay Claude, người dùng phải chủ động tải ứng dụng, đăng nhập và mở nó lên mỗi khi cần. Đó là những rào cản vô hình, những "điểm ma sát" (friction points) khiến trải nghiệm bị ngắt quãng. Google đã xóa bỏ hoàn toàn điều đó. Với vị thế "sân nhà", Gemini được tích hợp sâu vào lớp nhân của hệ điều hành. Người dùng chỉ cần giữ nút nguồn hoặc vuốt từ góc màn hình, Gemini sẽ xuất hiện ngay lập tức dưới dạng một lớp phủ (overlay) thông minh. Nó có thể nhìn thấy những gì đang hiển thị trên màn hình của bạn, từ một đoạn tin nhắn trong cửa sổ chat, một video đang phát trên YouTube cho đến một bản đồ điều hướng, và đưa ra các phản hồi dựa trên ngữ cảnh đó.

Chính sự tiện lợi đến mức lười biếng này đã tạo ra "hiệu ứng mặc định" (default effect) đầy quyền năng. Người dùng đại chúng, vốn chiếm đa số so với nhóm người dùng am hiểu công nghệ luôn có xu hướng chọn con đường ít kháng cự nhất. Tại sao phải thoát ra màn hình chính để mở app của bên thứ ba, trong khi một cú vuốt tay đã mang lại câu trả lời?

Bằng cách này, Google đã biến lợi thế phân phối thành lợi thế sản phẩm. Các số liệu nội bộ (giả định) cho thấy tỷ lệ kích hoạt Gemini trên các thiết bị Pixel và Samsung Galaxy đã đạt mức bão hòa gần như tuyệt đối. OpenAI có thể có thuật toán tốt nhất, nhưng Google có con đường ngắn nhất để đến với người dùng. Trong cuộc chiến giành lấy sự chú ý (attention economy), con đường ngắn nhất luôn là con đường chiến thắng.

Hệ sinh thái Workspace – Khi "Vạn vật kết nối" trở thành chiếc bẫy ngọt ngào

Nếu Android là cánh cổng đưa người dùng đến với Gemini, thì hệ sinh thái Workspace chính là chiếc lồng vàng giữ chân họ ở lại. Chiến lược "AI ở mọi nơi" (AI everywhere) của Google đã biến Gemini từ một chatbot đơn lẻ thành một luồng sinh khí len lỏi vào từng ngóc ngách công việc văn phòng. Với hơn 3 tỷ người dùng Workspace trên toàn cầu tính đến đầu năm 2026, sức ảnh hưởng của sự tích hợp này là không thể đong đếm.

Người dùng không còn nhìn thấy Gemini như một công cụ tách biệt. Nó hiện diện ngay trong thanh soạn thảo của Gmail, sẵn sàng viết lại một email xin lỗi khách hàng sao cho khéo léo nhất. Nó nằm trong Google Docs, giúp tóm tắt một văn bản dài hàng chục trang chỉ trong vài giây. Nó ẩn mình trong Google Sheets, tự động viết các hàm phức tạp mà trước đây người dùng phải tra cứu mướt mồ hôi. Sự liền mạch này tạo ra một trải nghiệm người dùng trơn tru đến mức đáng sợ. Người dùng bắt đầu phụ thuộc vào Gemini cho các tác vụ vi mô (micro-tasks) hàng ngày mà không hề hay biết.

Đối với phân khúc doanh nghiệp và giáo dục, Google đã tung ra các gói cước "Google One AI Premium" với mức giá cực kỳ cạnh tranh, tích hợp sẵn Gemini Advanced vào dung lượng lưu trữ đám mây. Động thái này đã đánh trúng vào tâm lý thực dụng của người tiêu dùng: thay vì trả 20 USD/tháng cho một tài khoản ChatGPT Plus riêng lẻ, họ chỉ cần bỏ ra một số tiền tương đương (hoặc thấp hơn trong các gói gia đình) để có cả dung lượng lưu trữ 2TB và quyền năng AI mạnh mẽ nhất.

Sự tích hợp sâu rộng này tạo ra một "hào lũy kinh tế" (economic moat) cực lớn. Đối thủ cạnh tranh như Microsoft dù có Copilot tích hợp trong Office 365, nhưng sự phổ biến của Google Docs và Gmail trong giới trẻ (Gen Z) và các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) đã giúp Google chiếm ưu thế ở phân khúc người dùng phổ thông. Google không cần Gemini phải thông minh vượt trội hơn GPT-5 ở mọi khía cạnh; họ chỉ cần nó "đủ tốt" và "luôn có mặt" ngay khi người dùng cần. Và thực tế đã chứng minh, sự tiện lợi thường chiến thắng sự hoàn hảo.

Cuộc đua hạ tầng và sức mạnh của gã khổng lồ phần cứng

Đằng sau sự tăng trưởng thần tốc về lượng người dùng là một bài toán hóc búa về chi phí vận hành mà chỉ những gã khổng lồ thực thụ mới có lời giải. Mỗi truy vấn AI tốn kém tài nguyên tính toán gấp nhiều lần so với một lượt tìm kiếm truyền thống. Đây là nơi Google phô diễn sức mạnh cơ bắp của mình về hạ tầng phần cứng, điều mà các startup kỳ lân dù được định giá hàng trăm tỷ USD cũng khó lòng theo kịp trong dài hạn.

Đầu năm 2026, Google đã hoàn tất việc triển khai thế hệ chip AI tự thiết kế mới nhất là TPU v6 (Trillium) tại các trung tâm dữ liệu trên toàn cầu. Khác với Microsoft hay Meta phải phụ thuộc nặng nề vào nguồn cung chip GPU đắt đỏ từ Nvidia, việc tự chủ dòng chip TPU cho phép Google tối ưu hóa hiệu suất riêng cho các mô hình Gemini. Điều này không chỉ giúp giảm chi phí trên mỗi lượt truy vấn (cost per query) xuống mức thấp nhất thị trường, mà còn giảm đáng kể độ trễ (latency). Tốc độ phản hồi của Gemini Flash hay Gemini Pro trên các thiết bị di động hiện nay gần như tức thời, tạo ra cảm giác hội thoại tự nhiên vượt trội so với các đối thủ.

Hơn nữa, chiến lược "Edge AI" (AI tại biên) với phiên bản Gemini Nano chạy trực tiếp trên các dòng chip Tensor của Pixel hay Exynos/Snapdragon của Samsung đã giúp Google giải quyết bài toán quá tải máy chủ. Bằng cách xử lý các tác vụ đơn giản ngay trên điện thoại người dùng mà không cần gửi dữ liệu về đám mây, Google vừa tiết kiệm băng thông, vừa đảm bảo quyền riêng tư, lại vừa duy trì được tốc độ phục vụ cho hàng tỷ thiết bị cùng lúc.

Sự kết hợp giữa phần mềm Android phủ sóng toàn cầu, hệ sinh thái Workspace dính chặt và hạ tầng phần cứng tự chủ mạnh mẽ đã tạo nên một "cơn lốc Gemini" không thể cản phá. Google đã thành công trong việc bình dân hóa AI, đưa nó từ phòng thí nghiệm đến túi quần của từng người dân. Tuy nhiên, sự tăng trưởng nóng nào cũng đi kèm với tác dụng phụ. Khi hàng tỷ người dùng bắt đầu tin tưởng tuyệt đối vào "bộ não" này, thì những rủi ro về độ chính xác và ảo giác AI bắt đầu nhen nhóm, hứa hẹn một cơn bão khủng hoảng niềm tin mà chúng ta sẽ phân tích kỹ hơn ở kỳ sau. Nhưng tại thời điểm này, không thể phủ nhận: Google đã thắng trong hiệp đấu giành thị phần.

Bùi Tú