Ghế an toàn cho trẻ: Chọn mua loại nào là chuẩn và tránh những rắc rối không đáng có?

Thiết bị an toàn cho trẻ em là gì?

Thiết bị an toàn cho trẻ em là thiết bị có đủ khả năng bảo đảm an toàn cho trẻ em ở tư thế ngồi hoặc nằm trên ôtô. Thiết bị này được thiết kế để giảm nguy cơ chấn thương cho người dùng trong trường hợp xảy ra va chạm, hoặc ôtô giảm tốc độ đột ngột, bằng cách hạn chế sự di chuyển của cơ thể trẻ em.

Trong QCVN 123:2024/BGTVT định nghĩa, thiết bị an toàn cho trẻ em bao gồm hệ thống ghế trẻ em CRS (Child Restraint System) và hệ thống ghế trẻ em nâng cao ECRS (Enhanced Child Restraint System).

Đây là tổ hợp các bộ phận bao gồm ghế, dây đai, khóa an toàn, thiết bị điều chỉnh và các phụ kiện khác như nôi, tấm chắn va chạm, có khả năng lắp đặt chắc chắn lên xe.

Hệ thống ghế trẻ em CRS được chia thành 5 nhóm theo cân nặng của trẻ. Nhóm 0 dành cho trẻ em có cân nặng dưới 10 kg; 0+ dành cho trẻ có cân nặng dưới 13 kg; Nhóm I, II, III dành cho trẻ em có cân nặng lần lượt là 9-18 kg, 15-25 kg và 22-36 kg.

Thiết bị an toàn cho trẻ em là thiết bị có đủ khả năng bảo đảm an toàn cho trẻ em ở tư thế ngồi hoặc nằm trên ôtô.

Thiết bị trẻ em nâng cao thì có thêm cơ cấu khóa an toàn ISOFIX, hoặc các móc neo cố định (top tether) và chân chịu tải dưới sàn xe, nhằm giúp tăng độ an toàn của ghế trẻ em khi xảy ra va chạm.

Theo quy định, trên mỗi ghế trẻ em đạt chuẩn, nhà sản xuất phải gắn nhãn cố định thể hiện rõ giới hạn cân nặng hoặc chiều cao của trẻ phù hợp, hướng lắp (xuôi hay ngược chiều xe) và các cảnh báo an toàn. Nhãn này có thể in hoặc dán cố định trên thân ghế, giúp người dùng nhận biết và sử dụng đúng cách. Quy chuẩn 123 cũng yêu cầu thông tin hướng dẫn phải bằng tiếng Việt để đảm bảo mọi người lắp đặt và sử dụng chính xác.

Loại ghế an toàn cho trẻ nào nên mua và đặc biệt nên tránh?

Hiện nay trên thị trường cung cấp rất nhiều mẫu mã ghế trẻ em với mức giá dao động từ vài trăm nghìn đồng cho đến hàng chục triệu đồng. Người tiêu dùng có thể dễ dàng tìm kiếm những dòng ghế chuyên biệt đến các mẫu đa năng có thể điều chỉnh theo độ tuổi. Một số sản phẩm được gọi là ghế "tất cả trong một" (all-in-one car seat), có thể dùng từ giai đoạn sơ sinh đến khi trẻ lớn. Các ghế này cho phép tháo hoặc thêm các tấm đệm lót để phù hợp với từng độ tuổi và vóc dáng của trẻ, từ nôi quay ngược đến ghế quay xuôi và cả ghế đôn nâng. Tuy nhiên, cũng có nhiều loại ghế chỉ được thiết kế cho một giai đoạn phát triển nhất định. Vì vậy, phụ huynh cần đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi lắp đặt và sử dụng, để biết giới hạn cân nặng, chiều cao và tư thế lắp đúng của từng loại ghế.

Điều đáng chú ý là thay vì chỉ chú trọng vào yếu tố giá bán, điều cốt lõi quyết định chất lượng sản phẩm chính là các chứng nhận an toàn quốc tế.

Người tiêu dùng có thể dễ dàng tìm kiếm những dòng ghế an toàn cho trẻ chuyên biệt đến các mẫu đa năng có thể điều chỉnh theo độ tuổi.

Khi mua sắm, người tiêu dùng nên kiểm tra và ưu tiên các sản phẩm đạt một trong những tiêu chuẩn khắt khe như: Tiêu chuẩn châu Âu ECE R44/04 (phân loại ghế theo mức cân nặng); ECE R129 hay còn gọi là i-Size (tiêu chuẩn mới nhất phân loại theo chiều cao, đặc biệt tăng cường khả năng bảo vệ vùng đầu và cổ); hoặc tiêu chuẩn FMVSS 213 áp dụng cho ghế trẻ em tại thị trường Mỹ. Những sản phẩm trôi nổi, không rõ nguồn gốc xuất xứ hoặc thiếu tem chứng nhận thường không được kiểm nghiệm khả năng chịu lực thực tế, do đó không mang lại giá trị bảo vệ thiết thực khi xảy ra sự cố.

Ngoài tiêu chuẩn chứng nhận, hệ thống kết nối ISOFIX cũng là một chi tiết kỹ thuật tạo ra sự khác biệt lớn. Đây là hệ thống các chốt kim loại được gắn trực tiếp vào khung xe ô tô, giúp chiếc ghế được cố định một cách vững chãi nhất. Ưu điểm nổi bật của ISOFIX là thao tác "cắm và khóa" cực kỳ đơn giản, giúp phụ huynh lắp đặt nhanh chóng và giảm thiểu tối đa nguy cơ lắp đặt sai quy cách – vốn là nguyên nhân phổ biến khiến ghế trẻ em hoàn toàn mất tác dụng bảo vệ.

Khi mua sắm ghế ô tô trẻ em, điều cốt lõi quyết định chất lượng sản phẩm chính là các chứng nhận an toàn quốc tế.

Đối với những chiếc ô tô đời cũ hoặc xe phổ thông không được trang bị sẵn ngàm kết nối ISOFIX, phụ huynh vẫn có thể tìm mua các loại ghế được thiết kế chuyên biệt để luồn và cố định bằng chính dây đai an toàn 3 điểm nguyên bản của xe. Nếu người dùng tuân thủ lắp đặt cẩn thận và đúng theo sách hướng dẫn từ nhà sản xuất, các dòng ghế này vẫn hoàn toàn đáp ứng được những yêu cầu bảo vệ khắt khe nhất.

Dù là loại ghế nào, phụ huynh phải tuyệt đối tuân thủ giới hạn cân nặng và chiều cao khuyến cáo của nhà sản xuất. Việc sử dụng ghế vượt quá giới hạn này không chỉ làm giảm hiệu quả bảo vệ mà còn có thể khiến dây đai hoặc khung ghế mất tác dụng bảo vệ khi xảy ra va chạm. Một chiếc ghế trẻ em chỉ phát huy tác dụng bảo vệ khi được sử dụng đúng cách và đúng giai đoạn phát triển của trẻ.

Bên cạnh đó, việc sử dụng ghế cũ, mua đồ thanh lý hoặc dùng lại chiếc ghế từng trải qua tai nạn cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro không thể nhìn thấy bằng mắt thường. Sau một vòng đời sử dụng khoảng 6 đến 10 năm, cấu trúc vật liệu nhựa bên trong ghế có thể bị lão hóa, dẫn tới giảm đáng kể khả năng chịu lực. Đặc biệt, những chiếc ghế đã từng chịu tác động vật lý mạnh từ các vụ tai nạn có thể đã bị rạn nứt cấu trúc lõi bên trong, dù lớp vỏ ngoài trông vẫn nguyên vẹn. Đồng thời, các phụ kiện tự chế như dây đai nối dài hay đệm nâng không chuyên dụng bằng bông, xốp cũng hoàn toàn không được công nhận là thiết bị an toàn.

Dù là loại ghế nào, phụ huynh phải tuyệt đối tuân thủ giới hạn cân nặng và chiều cao khuyến cáo của nhà sản xuất.

Các loại ghế an toàn cho trẻ em trên ô tô được quy định như thế nào?

Quy định về ghế an toàn cho trẻ em đi ô tô.

Thị trường ghế an toàn cho trẻ trên ô tô ‘tăng nhiệt’ trước ngày quy định về xử phạt sắp có hiệu lực.