Ghi âm hé lộ quyết định sai lầm vài phút trước thảm họa 2 tàu cao tốc đâm nhau

Bản ghi âm cho thấy trung tâm điều hành đường sắt cho phép đoàn tàu chạy khi vẫn còn tàu khác đang dừng. Sau khi hệ thống máy tính gặp sự cố, nhân viên điều hành đã yêu cầu lái tàu Renfe tiếp tục chạy với “tốc độ bình thường”. Người lái tàu đáp lại: “Với tốc độ bình thường ư? Được”. Nhân viên điều hành sau đó kết thúc cuộc trao đổi bằng câu: “Được rồi, chúng ta sẽ nói chuyện sau”.

Các đoạn ghi âm do truyền thông Tây Ban Nha công bố hé lộ những quyết định sai lầm của nhân viên điều hành trong những phút trước vụ va chạm hai đoàn tàu cao tốc gần ga Urda, tỉnh Toledo, hôm 28/10. Vụ tai nạn khiến ít nhất 69 người thiệt mạng, hàng chục người bị thương và 67 hành khách vẫn mất tích tính đến ngày 29/10.

Theo Bộ trưởng Giao thông Tây Ban Nha Óscar Puente, khoảng 8h30 ngày 28/10, hệ thống an toàn đường sắt ngừng hoạt động do lỗi máy tính, buộc nhiều đoàn tàu dừng lại và chuyển quyền điều phối cho trung tâm tại Madrid. Tuy nhiên, khoảng 6 phút sau, trung tâm này vẫn cho phép tàu cao tốc Renfe chạy lại với tốc độ bình thường, dù phía trước còn đoàn tàu Iryo đang dừng trên đường ray. Ông Puente thừa nhận đây là quyết định sai lầm, vi phạm quy trình an toàn.

Theo nội dung ghi âm, sau khi hệ thống máy tính gặp sự cố, nhân viên điều hành đã yêu cầu lái tàu Renfe tiếp tục chạy với “tốc độ bình thường”. Người lái tàu đáp lại: “Với tốc độ bình thường ư? Được”. Nhân viên điều hành sau đó kết thúc cuộc trao đổi bằng câu: “Được rồi, chúng ta sẽ nói chuyện sau”.

Hiện trường vụ tai nạn.

Vài phút tiếp theo, trung tâm điều hành tiếp tục liên lạc với đoàn tàu Iryo và cho phép phương tiện này tiếp tục hành trình. Tuy nhiên, khoảng 7 phút sau, nữ lái tàu Iryo gọi lại, thông báo đoàn tàu vẫn chưa thể khởi động và đang dừng tại tín hiệu vào ga.

Theo đoạn ghi âm, trung tâm điều hành yêu cầu người lái thử khởi động lại khi có thể, đồng thời gọi lại nếu tiếp tục gặp sự cố. Nhưng chỉ ít phút sau, đoàn tàu Renfe từ phía sau đã đâm mạnh vào đuôi đoàn tàu Iryo.

Các đoạn ghi âm được truyền thông Tây Ban Nha thu thập và công bố, song NBC News cho biết chưa thể xác minh độc lập tính xác thực của những bản ghi này.

Vụ tai nạn gây chấn động Tây Ban Nha, đặc biệt khi mạng lưới đường sắt cao tốc từng được xem là trong những thành tựu nổi bật của quốc gia này. Tây Ban Nha hiện sở hữu mạng lưới đường sắt cao tốc lớn nhất châu Âu, với hơn 1.900 dặm (khoảng 3.058 km) đường ray dành cho các đoàn tàu chạy trên 250 km/giờ.

Đáng chú ý, đây không phải thảm họa đường sắt nghiêm trọng duy nhất tại Tây Ban Nha trong năm nay. Hồi tháng 1, vụ tai nạn khác trên cùng tuyến đường sắt đã khiến 46 người thiệt mạng. Vài ngày sau đó, đoàn tàu ngoại ô gần Barcelona bị trật bánh, khiến lái tàu tử vong và hàng chục người bị thương.

Người nhà nạn nhân trong vụ tai nạn tàu Tây Ban Nha.

Cơ sở hạ tầng cũ kĩ

Vụ tai nạn mới nhất cũng làm dấy lên tranh cãi về tình trạng xuống cấp của hạ tầng và tiến độ nâng cấp hệ thống an toàn. Đường sắt cao tốc Madrid-Seville, nơi xảy ra thảm họa, là trong những tuyến lâu đời nhất Tây Ban Nha, được đưa vào khai thác từ năm 1992. Một số cựu quan chức ngành đường sắt cho biết kế hoạch nâng cấp các hệ thống an toàn đã bị chậm tiến độ và không hoàn thành vào đầu năm 2026 như dự kiến.

Sau tai nạn, hàng trăm nhân viên cứu hộ, lính cứu hỏa, cảnh sát và binh sĩ được huy động đến hiện trường để tìm kiếm người sống sót, sơ tán hành khách và thu hồi thi thể. Các cần cẩu lớn cũng được đưa tới để di chuyển những toa tàu bị biến dạng.

Danh tính các nạn nhân đã được công bố. Bà Fátima Báñez, cựu bộ trưởng Tây Ban Nha, nằm trong số những người thiệt mạng, theo lãnh đạo đảng Nhân dân đối lập Alberto Núñez Feijóo. Ông mô tả bà là người phụ nữ tận tụy, người bạn trung thành và luôn nỗ lực cải thiện cuộc sống của người dân. Antonio Acedo, lái tàu của trong hai đoàn tàu, cũng được xác nhận tử vong.

Tây Ban Nha tuyên bố quốc tang ba ngày để tưởng niệm các nạn nhân.