Gia cố “lá chắn” bảo vệ tàu cá, ngư dân - Kỳ 2: Từ cảnh báo đến hành động

Siết an toàn từ bến cảng

Theo ông Nguyễn Anh Dũng - Phó Giám đốc Ban Quản lý Cảng cá phụ trách quản lý Cảng cá Quy Nhơn và Cảng cá Đề Gi (Sở Nông nghiệp và Môi trường), trong tháng 7-2026, Ban Quản lý đã phối hợp với các lực lượng chức năng kiểm tra công tác PCCC tại toàn bộ các hộ kinh doanh, mua bán, dịch vụ ở 2 cảng cá.

Trọng tâm là rà soát việc trang bị bình chữa cháy, yêu cầu những trường hợp còn thiếu khẩn trương bổ sung, bảo đảm đủ điều kiện xử lý khi có sự cố.

Các lực lượng chức năng kiểm tra điều kiện an toàn trước khi tàu cá ra khơi. Ảnh: N.T

Ban Quản lý cũng yêu cầu các hộ kinh doanh không được tồn chứa khí gas khi chưa đủ điều kiện theo quy định; đồng thời phối hợp với lực lượng kiểm ngư (Chi cục Thủy sản, Sở Nông nghiệp và Môi trường), BĐBP tuyên truyền, nhắc nhở chủ tàu và thuyền viên tắt các thiết bị điện không cần thiết khi tàu xuất cảng hoặc cập cảng; không thắp nhang khi trên tàu không có người.

“Qua kiểm tra, hầu hết cơ sở và chủ tàu cá đã thực hiện đầy đủ các yêu cầu về PCCC, chỉ một số ít trường hợp còn để nhang, đèn cúng trong khu vực kinh doanh. Chúng tôi đã nhắc nhở ngư dân dọn dẹp” - ông Dũng cho biết.

Tại Cảng cá Tam Quan, “lá chắn” an toàn cũng được củng cố từ lực lượng tại chỗ. Đội PCCC của Ban Quản lý có 22 thành viên thường trực, được trang bị kỹ năng sử dụng phương tiện chữa cháy và xử lý sự cố ban đầu; trong đó, 2 người được Công an tỉnh cấp chứng nhận đã tham gia huấn luyện nghiệp vụ PCCC.

Ban Quản lý đã xây dựng, niêm yết nội quy PCCC phù hợp với từng khu vực; hoàn thiện hồ sơ quản lý, phương án chữa cháy, CNCH và tổ chức thực tập định kỳ. Các phương tiện, thiết bị PCCC được kiểm tra, bảo dưỡng thường xuyên, bảo đảm luôn trong trạng thái sẵn sàng khi có tình huống phát sinh.

Theo ông Cao Văn Tây - Phó Giám đốc Ban Quản lý Cảng cá Tam Quan, sau vụ cháy tàu cá, đơn vị đã phối hợp với các lực lượng chức năng đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật về PCCC cho cán bộ, nhân viên và chủ tàu; tổ chức hướng dẫn, kiểm tra và cho 461 lượt chủ tàu ký cam kết bảo đảm an toàn tại khu neo đậu.

Tuy nhiên, thực tế tại khu neo đậu vẫn còn những khó khăn không thể giải quyết trong ngày một ngày hai. Ông Tây cho rằng, diện tích vùng nước còn chật hẹp, tàu thuyền neo đậu dày đặc, trong khi nhiều tàu chứa dầu diesel, gas và sử dụng nhiều thiết bị điện nên nguy cơ cháy lan vẫn ở mức cao. Khi xảy ra sự cố, phương tiện chữa cháy chuyên dụng cũng gặp khó khăn trong việc tiếp cận hiện trường.

Từ thực tế đó, Ban Quản lý kiến nghị sớm triển khai Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/2000 Cảng cá và khu neo đậu tránh trú bão Tam Quan, trong đó ưu tiên xây dựng kè, nạo vét toàn bộ khu neo đậu tránh trú bão, mở rộng vùng nước và mặt bằng dịch vụ hậu cần. Đây được xem là giải pháp căn cơ nhằm giảm mật độ neo đậu, tạo khoảng cách an toàn và từng bước hình thành hành lang phòng cháy tại khu vực cảng.

“Thời gian tới, Ban Quản lý tiếp tục phối hợp Công an tỉnh tổ chức tập huấn chuyên sâu cho nhân viên cảng, chủ tàu và người dân, nâng cao khả năng chủ động ứng phó” - ông Tây cho biết.

Giữ an toàn trong mỗi chuyến biển

Nếu cảng cá được xem là “lớp phòng vệ” đầu tiên thì mỗi chuyến biển lại là phép thử đối với ý thức, trách nhiệm của chủ tàu, thuyền trưởng và từng thuyền viên. Bởi một sự cố giữa biển, khi không có lực lượng hỗ trợ ngay bên cạnh, có thể nhanh chóng chuyển thành tai nạn nghiêm trọng.

Bộ Tư lệnh Vùng 4 Hải quân phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy trao quà cho ngư dân phường Hoài Nhơn và Hoài Nhơn Đông bị thiệt hại do cháy tàu cá. Ảnh: Ánh Nguyệt

Theo Chi cục Thủy sản, trước khi tàu rời cảng, lực lượng kiểm ngư phối hợp kiểm tra giấy tờ, điều kiện an toàn kỹ thuật, thiết bị giám sát hành trình, hệ thống điện, bình chữa cháy, thiết bị cứu sinh, thông tin liên lạc, nhiên liệu, máy móc và phương án xử lý khi có sự cố.

“Quá trình kiểm tra, chúng tôi yêu cầu bà con trực tiếp dùng thử bình chữa cháy để bảo đảm biết cách sử dụng, chứ không phải mua về để đối phó. Đồng thời, chúng tôi nhắc nhở bà con tuyệt đối không chủ quan khi làm việc trong môi trường chật hẹp, trơn trượt trên tàu; chỉ một phút bất cẩn cũng có thể khiến thuyền viên bị thương, thậm chí rơi xuống biển” - ông Lê Minh Phương - Phó Trưởng Phòng Kiểm ngư (Chi cục Thủy sản), cho biết.

Ông Ngô Thanh Long - Trưởng thôn Trung Lương (xã Cát Tiến), thăm hỏi gia đình ngư dân có tàu bị cháy. Ảnh: N.T

Tại thôn Trung Lương (xã Cát Tiến), nơi có 16 tàu cá bị thiệt hại trong vụ cháy ngày 29-6 tại khu neo đậu tàu cá trên đầm Thị Nại, ông Ngô Thanh Long, Trưởng thôn, cho biết chỉ 1 tàu trong số này có bảo hiểm thân tàu. “Những năm qua, việc vận động chủ tàu mua loại bảo hiểm không bắt buộc này rất khó khăn. Nhiều chủ tàu cho rằng chi phí cao, chưa cần thiết. Đến khi xảy ra sự cố mới thấy tiếc. Thời gian tới, tôi sẽ tiếp tục vận động các chủ tàu tham gia bảo hiểm” - ông Long chia sẻ.

Tại vụ cháy ở Cảng cá Tam Quan, 3 trong số 8 tàu bị thiệt hại có bảo hiểm thân tàu. Ngư dân Mai Tiến, thành viên Tổ ANTT tổ dân phố Thiện Chánh Bắc (phường Hoài Nhơn Bắc), cho hay, sau những vụ cháy gần đây, nhiều ngư dân đã quan tâm hơn đến kỹ năng phòng ngừa tai nạn lao động trên biển và các thiết bị báo cháy thông minh trên tàu cá.

Theo ông Nguyễn Hữu Nghĩa - Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản, ý thức của ngư dân giữ vai trò rất quan trọng, bởi trang thiết bị dù đầy đủ đến đâu cũng khó phát huy hiệu quả nếu người sử dụng thiếu sự chủ động và kỹ năng cần thiết.

Thời gian tới, Chi cục sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng, lực lượng liên quan và chính quyền các địa phương ven biển tăng cường tuyên truyền, tập huấn, hướng dẫn ngư dân. Về phía ngư dân, cần chủ động tiếp cận kiến thức, hình thành thói quen và ý thức tuân thủ nghiêm các quy định về an toàn trong mỗi chuyến biển.