Giá dầu diesel toàn cầu cao kỷ lục, có thể tiếp tục tăng

Giá dầu diesel tại châu Âu và Mỹ đã tăng lên mức cao kỷ lục khi xung đột tại Iran và Ukraine làm gián đoạn xuất khẩu từ một số nhà cung cấp lớn như Nga, Arab Saudi và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Trong khi đó, công suất lọc dầu toàn cầu đã ở mức cao, khiến thị trường có rất ít dư địa để bổ sung nguồn cung và hạn chế đà tăng của giá, theo Reuters.

Giá dầu diesel kỳ hạn tại châu Âu đóng cửa ở mức cao kỷ lục vào tuần trước, sau khi tăng hơn gấp đôi so với đầu năm 2026. Đà tăng diễn ra trong bối cảnh tình trạng gián đoạn nguồn cung lan sang Biển Đỏ, nơi Arab Saudi thực hiện phần lớn hoạt động bốc xếp dầu diesel.

Các cuộc xung đột tại Trung Đông và Ukraine đã gây thiệt hại cho các nhà máy lọc dầu trong khu vực, trong khi các cơ sở ở những nơi khác phải vận hành với công suất rất cao để đáp ứng nhu cầu nhiên liệu. Tại Mỹ, các nhà máy lọc dầu đã hoạt động ở mức cao nhất trong 8 năm vào cuối tháng 8, theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA).

Trong bản tin hôm thứ Hai 21/9, IEA cho biết, vấn đề then chốt hiện nay là nhiều nhà máy lọc dầu trên thế giới hiện đã hoạt động ở mức gần hết công suất. Do vậy, có rất ít lựa chọn khả dụng để ngăn nguồn cung tiếp tục thắt chặt và giá tăng cao hơn trong những tháng tới.

Theo dữ liệu vận chuyển của Kpler, xuất khẩu dầu diesel từ Trung Đông giai đoạn tháng 3-8/2026 đã giảm một nửa so với cùng kỳ năm trước, xuống trung bình 800.000 thùng/ngày. Trung Đông từng cung cấp gần 41% lượng dầu diesel nhập khẩu của châu Âu trong năm 2025.

Reuters dẫn nhận định từ của nhà phân tích George Shaw của Kpler cho biết, thị trường diesel toàn cầu - vốn đã căng thẳng - sẽ tiếp tục thắt chặt hơn nữa nếu có thêm bất kỳ sự gián đoạn nào về dòng chảy qua Biển Đỏ. Thị trường diesel toàn cầu vẫn dễ bị tổn thương khi công suất lọc dầu tiếp tục là điểm nghẽn then chốt.

Các nhà máy lọc dầu của Nga bị tấn công, xuất khẩu dầu diesel bị cấm

Nga đã cấm xuất khẩu dầu diesel vào tháng 7, sau khi các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine khiến sản lượng tại các nhà máy lọc dầu của nước này sụt giảm.

Ukraine và Nga vẫn tiếp tục tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của nhau, bất chấp việc Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo vào tuần trước rằng hai bên đã nhất trí dừng các cuộc tấn công. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết hôm Chủ nhật rằng ông sẽ gặp Tổng thống Trump trong những ngày tới.

Nga, nước xuất khẩu dầu diesel lớn thứ hai thế giới sau Mỹ, trước đây cung cấp lượng dầu diesel đáng kể cho Thổ Nhĩ Kỳ và Brazil. Sau khi lệnh cấm xuất khẩu được áp dụng, hai nước này phải tìm kiếm các nguồn cung thay thế.

Theo dữ liệu của Insights Global được Reuters dẫn lại, tại châu Âu, khu vực vốn trong lịch sử là nhà nhập khẩu ròng dầu diesel, lượng tồn kho tại trung tâm lọc dầu và lưu trữ quan trọng Amsterdam-Rotterdam-Antwerp (ARA) đã xuống mức thấp nhất theo mùa vào ngày 10/9.

Giá dầu diesel bán lẻ tại Mỹ lập kỷ lục

Tại Mỹ, giá dầu diesel bán lẻ trung bình lần đầu tiên trong lịch sử vượt 6 USD/gallon trong tháng 9 này.

Tồn kho vẫn thấp hơn mức thông thường theo mùa, ngay cả khi các nhà máy lọc dầu đang hoạt động gần hết công suất. Tồn kho dầu diesel tăng khoảng 600.000 thùng trong tuần trước, lên 96,97 triệu thùng, nhưng vẫn thấp hơn gần 15% so với mức trung bình 5 năm của tuần thứ hai tháng 9.

Giá dầu diesel châu Á tiến sát mức kỷ lục

Tại châu Á, giá dầu diesel cũng tăng cao do nguồn cung từ Trung Đông và Nga bị gián đoạn, đưa giá tiến gần các mức kỷ lục.

Một mức giá chuẩn của thị trường dầu diesel châu Á là hợp đồng hoán đổi dầu diesel đã giảm từ mức kỷ lục hơn 200 USD/thùng hồi tháng 3 xuống khoảng 180 USD/thùng vào ngày 18/9. Tuy nhiên, mức giá này vẫn cao gấp đôi so với trước khi xung đột nổ ra.

Xuất khẩu dầu diesel của Trung Quốc giảm sau khi xung đột tại Iran bùng phát nhiều khả năng đã góp phần làm nguồn cung toàn cầu thắt chặt hơn. Trong giai đoạn tháng 4-6, lượng xuất khẩu của Trung Quốc giảm 26% so với cùng kỳ năm trước, sau khi chính phủ nước này quyết định hạn chế xuất khẩu các sản phẩm lọc dầu.

Tuy nhiên, xuất khẩu dầu diesel của Trung Quốc đã phục hồi và đạt mức cao nhất trong gần 2,5 năm vào tháng 8, lên 320.000 thùng/ngày. Động thái này cũng khiến lượng tồn kho dầu diesel trong nước giảm.

Quang Trung

Nguồn Ninh Bình: https://baoninhbinh.org.vn/gia-dau-diesel-toan-cau-cao-ky-luc-co-the-tiep-tuc-tang-rdc86b-260922160051167.html