Giá dầu hôm nay (21/9): Hạ nhiệt trong bối cảnh rủi ro từ Trung Đông vẫn hiện hữu

Giá dầu thế giới đang bước vào cuối tuần với nhịp điều chỉnh đáng chú ý sau khi tăng mạnh trong những ngày trước đó, trong bối cảnh thị trường bắt đầu nhận được một số tín hiệu cho thấy nguồn cung từ Trung Đông có thể được khôi phục từng phần. Tuy nhiên, mức giá vẫn neo trên 100 USD/thùng cho thấy phần bù rủi ro địa chính trị chưa được loại bỏ.

Trong phiên giao dịch cuối tuần qua, giá dầu Brent giao tháng gần nhất chốt ở 104,87 USD/thùng, giảm 0,95 USD, tương đương 0,93%, trong khi dầu WTI giảm 1,61 USD, tương đương 1,58%, xuống 100,30 USD/thùng. Đây là phiên giảm thứ ba liên tiếp của thị trường. So với mức đỉnh gần 4 tháng được thiết lập trong đầu tuần, Brent đã giảm đáng kể, nhưng vẫn cao hơn nhiều so với vùng giá trước khi xung đột Trung Đông leo thang.

Động lực chính kéo giá dầu đi xuống trong những phiên gần đây là kỳ vọng Ả Rập Xê-út có thể từng bước khôi phục dòng dầu xuất khẩu bị gián đoạn sau các cuộc tấn công vào hệ thống hạ tầng năng lượng. Riyadh đang tìm cách khôi phục khoảng một nửa công suất đường ống Đông - Tây trong vài ngày tới, trong khi thời điểm đưa toàn bộ hệ thống trở lại hoạt động vẫn chưa chắc chắn. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng bởi đường ống này giúp Ả Rập Xê-út vận chuyển dầu từ các mỏ ở phía Đông tới cảng Yanbu bên bờ Biển Đỏ, qua đó giảm sự phụ thuộc vào eo biển Hormuz.

Đáng chú ý hơn, Ả Rập Xê-út đang sử dụng các phương án vận chuyển thay thế để duy trì xuất khẩu. Theo các nguồn thương mại được Reuters dẫn lại, Saudi Aramco dự kiến xuất khoảng 60 triệu thùng dầu từ cảng Ras Tanura qua hình thức chuyển tải từ tàu sang tàu ngoài khơi cảng Sohar của Oman trong tháng 9 và 10, tương đương khoảng 1-1,5 triệu thùng/ngày. Các dòng dầu này hướng tới những khách hàng lớn tại Trung Quốc, Hàn Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản, giúp bù đắp một phần lượng dầu xuất khẩu bị ảnh hưởng tại Yanbu.

Việc Ả Rập Xê-út tìm được các tuyến vận chuyển thay thế đang làm thay đổi trạng thái tâm lý trên thị trường. Nếu trong đầu tuần, nhà đầu tư lo ngại thị trường có thể đồng thời mất nguồn cung từ Hormuz và tuyến Đông - Tây, thì hiện nay rủi ro thiếu hụt tức thời đã phần nào được giảm bớt. Đây là lý do Brent từ vùng 108-109 USD/thùng giữa tuần đã lùi về quanh 105 USD/thùng vào cuối tuần. Tuy nhiên, sự cải thiện này mới chủ yếu nằm ở khía cạnh logistics và điều phối nguồn hàng, chưa đồng nghĩa với việc thị trường vật chất đã trở lại trạng thái bình thường.

Eo biển Hormuz tiếp tục là biến số lớn nhất đối với giá dầu trong những ngày tới. Dữ liệu vận tải được Reuters dẫn từ Kpler cho thấy chỉ có 4 tàu hàng hóa đi qua Hormuz trong ngày 17/9, thấp hơn đáng kể mức trung bình 10 ngày là 16 tàu/ngày. Tuy nhiên, một số tàu LNG đã bắt đầu xuất hiện trở lại bên ngoài eo biển, cho thấy hoạt động vận tải đang có những dấu hiệu hồi phục nhất định. Đồng thời, vẫn tồn tại tình trạng một số tàu tắt thiết bị nhận dạng hoặc sử dụng hình thức chuyển tải ngoài khơi, khiến việc đánh giá chính xác lưu lượng dầu qua Hormuz trở nên khó khăn.

Điều đáng chú ý là thị trường hiện không chỉ đối mặt với rủi ro từ Hormuz. Các cuộc tấn công của lực lượng Houthi nhằm vào Saudi Arabia tiếp tục tạo nguy cơ đối với tuyến Biển Đỏ và Bab el-Mandeb, trong khi East-West pipeline vẫn đang trong quá trình sửa chữa. Điều này tạo ra một cấu trúc rủi ro khá khác thường: nhiều tuyến vận chuyển dầu quan trọng cùng lúc bị hạn chế, buộc các nhà xuất khẩu phải chuyển sang những tuyến đường dài hơn, sử dụng chuyển tải ngoài khơi và chấp nhận chi phí vận chuyển, bảo hiểm cao hơn.

Một yếu tố khác đang hạn chế đà tăng của giá dầu là thị trường sản phẩm lọc dầu. Reuters cho biết công suất lọc dầu của Mỹ dự kiến giảm khoảng 371.000 thùng/ngày trong tuần tới, trong khi tồn kho các sản phẩm dầu tại Mỹ, Singapore và châu Âu tăng lên. Điều này phần nào làm giảm áp lực lên giá dầu thô, dù thị trường diesel vẫn đặc biệt căng thẳng. Giá diesel bán lẻ tại Mỹ đã lên mức kỷ lục 6,45 USD/gallon, phản ánh thực tế rằng vấn đề hiện nay không hoàn toàn nằm ở nguồn dầu thô mà còn ở năng lực lọc dầu và mạng lưới logistics.