Giá đậu tương, quặng sắt đồng loạt giảm mạnh

Thu hoạch đậu tương Mỹ tăng tốc, nguồn cung gây sức ép lên thị trường đậu tương

Theo ghi nhận của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), nông sản tiếp tục là “điểm nóng” trên thị trường giao dịch hàng hóa thế giới trong phiên hôm qua. Đóng cửa, 6/7 mặt hàng chìm trong sắc đỏ. Trong đó, giá đậu tương kỳ hạn tháng 11 giảm 0,42% xuống 458,66 USD/tấn, trong khi giá khô đậu tương kỳ hạn tháng 12 giảm mạnh 1,72%, chốt ở mức 384,37 USD/tấn.

Áp lực điều chỉnh bắt nguồn từ tốc độ thu hoạch tăng nhanh tại Mỹ. Báo cáo Tiến độ Mùa vụ của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) cho biết, tính đến ngày 18/10, tiến độ thu hoạch đậu tương toàn quốc đã đạt 64% diện tích, tăng 18 điểm phần trăm so với mức 46% của tuần trước đó. Mặc dù vẫn thấp hơn 1 điểm phần trăm so với mức trung bình 5 năm, tốc độ thu hoạch đã nhanh chóng bắt kịp tiến độ thông thường. Cùng với việc 96% diện tích đã rụng lá hoàn toàn, thời tiết tương đối thuận lợi tại vùng Trung Tây đã hỗ trợ nông dân đẩy nhanh hoạt động thu hoạch, qua đó đưa nguồn cung vụ mới ra thị trường và gia tăng áp lực bán trên sàn CBOT.

Áp lực từ nguồn cung được phản ánh rõ trong diễn biến thị trường. Trong phiên 20/10, giá đậu tương kỳ hạn tháng 11 giảm khoảng 1,93 USD/tấn, xuống 458,66 USD/tấn, chạm mức thấp nhất trong 7 tuần và đóng cửa gần vùng thấp nhất phiên. Theo Pro Farmer, hoạt động bán kỹ thuật tiếp tục gây sức ép lên thị trường khi xu hướng trên biểu đồ ngày vẫn nghiêng về chiều giảm. Đồng thời, áp lực bán phòng hộ thương mại cũng gia tăng trong bối cảnh nguồn cung vụ mới đang được đưa ra thị trường nhanh hơn.

Đáng chú ý, áp lực bán còn được củng cố bởi hoạt động thu hẹp vị thế mua của các quỹ đầu cơ. Theo dữ liệu CFTC, trong tuần kết thúc ngày 13/10, các quỹ đã giảm hơn 6.200 hợp đồng mua đậu tương. Động thái này cho thấy tâm lý đầu cơ thận trọng hơn trong bối cảnh nguồn cung mùa vụ gia tăng và giá duy trì xu hướng giảm. Việc giá tiếp tục suy yếu bất chấp những tín hiệu tích cực từ nhu cầu xuất khẩu cho thấy nguồn cung và dòng tiền đầu cơ vẫn đang là những yếu tố chi phối diễn biến ngắn hạn.

Khô đậu tương ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong nhóm các mặt hàng đậu tương, do chịu sức ép cùng lúc từ nguồn cung dồi dào và sự dịch chuyển của dòng tiền quốc tế. Vụ thu hoạch thuận lợi tại Mỹ giúp các nhà máy ép dầu nội địa có nguồn hạt thô dồi dào. Trong khi đó, các đơn hàng lớn gần đây của Trung Quốc chủ yếu tập trung vào đậu tương nguyên liệu để đưa về các nhà máy ép dầu trong nước, qua đó hạn chế dư địa phục hồi của nhu cầu nhập khẩu khô đậu tương thành phẩm.

Tình trạng này, cộng với nguồn cung bã ngô lên men (DDGS) dồi dào và giá cạnh tranh trong giai đoạn thu hoạch ngô, tiếp tục tạo sức ép lên nhu cầu khô đậu tương khi các nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi có thêm lựa chọn nguyên liệu thay thế. Theo DTN, giá DDGS giao ngay bình quân tại 33 địa điểm trong tuần kết thúc ngày 15/10 ở mức 193 USD/short ton, giảm 4 USD so với tuần trước. Nguồn cung DDGS dồi dào trong mùa thu hoạch ngô làm gia tăng sức cạnh tranh của sản phẩm này trong khẩu phần thức ăn chăn nuôi, qua đó gây thêm sức ép lên nhu cầu khô đậu tương.

Trong bối cảnh đó, giá khô đậu tương kỳ hạn tháng 12 giảm khoảng 6,72 USD/tấn, xuống 384,37 USD/tấn, chạm mức thấp nhất trong 2 tuần và đóng cửa gần mức thấp nhất phiên. Diễn biến này cho thấy áp lực bán kỹ thuật tập trung rõ hơn ở mặt hàng khô đậu tương, khi xu hướng giảm trên biểu đồ ngày tiếp tục được duy trì.

Trái lại, nhu cầu xuất khẩu tích cực đã phần nào hạn chế đà giảm của giá đậu tương. Trong ngày 20/10, theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), các doanh nghiệp xuất khẩu Mỹ đã thông báo bán 612.000 tấn đậu tương cho Trung Quốc, giao trong niên vụ 2026-2027. Cùng với đó, lượng đậu tương Mỹ được kiểm định để xuất khẩu trong tuần đạt khoảng 2 triệu tấn, vượt mức 1,4 triệu tấn mà thị trường dự kiến và tăng khoảng 26% so với cùng kỳ năm trước. Những tín hiệu này cho thấy nhu cầu đối với đậu tương Mỹ vẫn duy trì tích cực, qua đó phần nào hạn chế áp lực giảm giá, dù chưa đủ mạnh để đảo chiều xu hướng.

Bên cạnh đó, Trung Quốc tiếp tục tăng cường mua đậu tương Mỹ trong tháng 10. Dữ liệu hải quan cho thấy Trung Quốc đã nhập khẩu 360.878 tấn đậu tương Mỹ trong tháng 9, phục hồi từ mức 0 cùng kỳ năm trước, phản ánh việc các lô hàng được mua theo thỏa thuận thương mại giữa hai nước bắt đầu được giao nhận. Tuy nhiên, lượng nhập khẩu này vẫn tương đối thấp so với tổng nhu cầu của Trung Quốc, trong khi các đơn hàng mới chủ yếu đến từ các doanh nghiệp nhà nước. Vì vậy, lực mua từ Trung Quốc vẫn là yếu tố hỗ trợ đối với giá đậu tương, nhưng chưa đủ mạnh để đảo ngược áp lực từ nguồn cung vụ mới.

Trong khi đó, triển vọng nguồn cung tại Nam Mỹ tiếp tục gây sức ép lên giá khi hoạt động gieo trồng tại Brazil diễn ra nhanh. Theo AgRural, tiến độ gieo trồng đậu tương tại khu vực Trung Nam Brazil đã đạt 26% diện tích, cao hơn mức 24% cùng kỳ năm ngoái. Điều kiện thời tiết cải thiện tại các vùng sản xuất trọng điểm đang hỗ trợ hoạt động xuống giống, qua đó củng cố kỳ vọng về một vụ mùa lớn. CONAB hiện dự báo sản lượng đậu tương Brazil niên vụ 2026-2027 ở mức khoảng 181,6 triệu tấn, tăng 0,7% so với niên vụ trước và là mức cao kỷ lục.

Tại thị trường trong nước, giá chào bán khô đậu tương tại khu vực miền Bắc tiếp tục xu hướng giảm, bất chấp nguồn cung hàng giao ngay trong tháng 10 vẫn tương đối hạn chế. Thị trường phản ánh tâm lý thận trọng rõ nét của các nhà máy thức ăn chăn nuôi khi lượng hàng vận chuyển từ miền Nam ra miền Bắc ngày càng đều đặn, đồng thời giới thương nhân dự báo áp lực nguồn cung sẽ giải tỏa đáng kể khi lượng khô đậu tương cập cảng trong tháng 11 có thể đạt gần 850.000 tấn.

Theo bà Đào Thị Linh, Trưởng phòng Tư vấn Đầu tư, Công ty Cổ phần Giao dịch Hàng hóa TP Hồ Chí Minh (HCT) - Thành viên Kinh doanh số 012 của MXV nhận định, xu hướng giảm vẫn chiếm ưu thế trong ngắn hạn, khi áp lực nguồn cung mùa vụ đang lấn át tác động tích cực từ các đơn hàng của Trung Quốc.

“Lực mua từ quốc gia này có thể giúp giá hạn chế đà giảm, nhưng để hình thành nhịp phục hồi bền vững, thị trường cần chứng kiến nhu cầu xuất khẩu duy trì ổn định và lượng mua thực tế tiếp tục tăng. Trong thời gian tới, tiến độ thu hoạch tại Mỹ, các đơn hàng xuất khẩu mới và triển vọng vụ đậu tương Brazil sẽ là những yếu tố quyết định liệu giá có thể ổn định hay tiếp tục chịu sức ép”, bà Linh cho biết.

Bà Đào Thị Linh, Trưởng phòng Tư vấn Đầu tư Công ty Cổ phần Giao dịch Hàng hóa TP Hồ Chí Minh (HCT) - Thành viên Kinh doanh số 012 của MXV

Giá quặng sắt giảm về sát vùng đáy một năm

Trong phiên giao dịch hôm qua, quặng sắt là mặt hàng duy nhất diễn biến ngược chiều nhóm kim loại. Đóng cửa, giá quặng sắt giảm nhẹ 0,45% xuống 91,10 USD/tấn, tiếp tục chịu sức ép từ tình trạng dư cung toàn cầu trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ ảm đạm. Giá loại hàng hóa này đã lùi về sát vùng đáy thấp nhất trong vòng một năm qua.

Về nguồn cung, nhóm các tập đoàn khai khoáng hàng đầu như BHP và Rio Tinto vẫn duy trì đà tăng trưởng sản lượng từ 2-4% trong quý III và liên tục thiết lập các kỷ lục khai thác mới. Qua đó, thúc đẩy lượng quặng sắt vận chuyển toàn cầu trong tuần qua tăng thêm 3,89 triệu tấn, đạt 34,77 triệu tấn. Tại Trung Quốc, lượng quặng sắt nhập khẩu trong tháng 9 vẫn neo ở mức rất cao, đạt 109,82 triệu tấn. Lũy kế 9 tháng đầu năm, tổng lượng nhập khẩu đã lên tới 954,97 triệu tấn, tăng 4,1% so với cùng kỳ.

Trái ngược với đà tăng của nguồn cung, thị trường đầu ra nhiều năm qua liên tục chịu áp lực từ sự suy thoái của ngành bất động sản và xây dựng tại Trung Quốc. Cụ thể, trong 9 tháng đầu năm, tổng đầu tư tài sản cố định (FAI) tại quốc gia này chỉ đạt 5.000 tỷ USD, giảm 7,2% so với cùng kỳ năm trước. Lĩnh vực bất động sản thương mại tiếp tục chịu áp lực nặng nề khi tổng diện tích bán mới giảm tới 13,2% so với cùng kỳ.

Theo Viện Kế hoạch và Nghiên cứu ngành Luyện kim Trung Quốc, tỷ trọng của ngành xây dựng trong tổng tiêu thụ thép tại quốc gia này đã thu hẹp xuống còn 49% vào năm 2025, sụt giảm 9 điểm phần trăm so với mức 58% của năm 2020. Theo dự báo, xu hướng này sẽ tiếp diễn trong năm 2026, dù đà giảm của nhu cầu thép có thể chậm lại ở mức 4,1% so với cùng kỳ

Hiện tượng cung tăng vượt cầu đã khiến tồn kho tại 35 cảng chính của Trung Quốc liên tục dâng cao, đạt mức 148,30 triệu tấn. Tính đến giữa tháng 10, chỉ có khoảng 8% số nhà máy luyện thép nội địa Trung Quốc kinh doanh có lãi. Tình trạng thua lỗ kéo dài buộc họ phải gia tăng bảo dưỡng lò cao nhằm kiểm soát rủi ro, kéo theo nhu cầu mua quặng sụt giảm mạnh.

Trước mắt, thị trường quặng sắt vẫn phải đối diện với thách thức dư cung kéo dài khi tổng nhu cầu thép toàn cầu dự báo gần như đi ngang ở mức 1,72 tỷ tấn trong năm 2026. Đáng chú ý, động lực tăng trưởng đang chứng kiến sự dịch chuyển mang tính cấu trúc khi nhu cầu tại Trung Quốc tiếp tục co cụm trong khi Ấn Độ được kỳ vọng tăng trưởng bứt phá gần 8% nhờ làn sóng đầu tư công mạnh mẽ, dù vậy quy mô nước này vẫn chưa đủ sức thay thế thị trường Trung Quốc.

Về dài hạn, trước sức ép từ các dự án khai thác quy mô lớn sắp đi vào vận hành trong vài năm tới, nhiều tổ chức dự báo giá quặng sắt sẽ hạ nhiệt dần về quanh mốc 83 USD/tấn.

Tại thị trường trong nước, thép nội địa bước vào quý IV với bức tranh đa chiều. Phân khúc thép xây dựng ghi nhận xung lực tích cực từ chu kỳ thi công cuối năm, tạo dư địa để các nhà sản xuất tăng giá thu mua phế liệu và giá bán thành phẩm nhằm bảo vệ biên lợi nhuận. Ngược lại, nhóm thép dẹt (HRC, tôn mạ) chịu áp lực lớn từ nguồn thép nhập khẩu giá rẻ và rủi ro phòng vệ thương mại. Ở tầm nhìn dài hạn, ngành thép Việt Nam đang tái cơ cấu hướng tới chuỗi giá trị kỹ thuật cao. Điển hình là xu hướng đầu tư hệ thống sản xuất ray đường sắt công nghệ cao (quy mô trên 700.000 tấn/năm) của VinMetal, định hướng đón đầu chu kỳ giải ngân cho các siêu dự án đường sắt tốc độ cao và mạng lưới metro đô thị trong thập kỷ tới.