Gia đình nhà trường cùng phối hợp đẩy lùi thực trạng học sinh sử dụng thuốc lá

Học viên Trung tâm GDTX-Tin học và Ngoại ngữ tỉnh Lạng Sơn tìm hiểu về tác hại của thuốc lá, thuốc lá điện tử. Ảnh NTCC.

Đó là chia sẻ từ thạc sĩ, bác sĩ Ninh Thị Phương Mai – Khoa Nội Nhi tổng hợp, Bệnh viện.

Nâng cao vai trò làm gương

Theo thạc sĩ, bác sĩ Ninh Thị Phương Mai – Khoa Nội Nhi tổng hợp, Bệnh viện E, để ngăn chặn đại dịch thuốc lá trong trường học, "phòng bệnh hơn chữa bệnh" là nguyên tắc bất di bất dịch.

Bác sĩ Phương phân tích: "Giáo dục, không phải trừng phạt, bởi trẻ vị thành niên rất nhạy cảm và có tâm lý chống đối. Khi phát hiện con/học sinh hút thuốc, việc đình chỉ học hay đánh mắng thường mang lại tác dụng ngược; Hãy tiếp cận bằng sự thấu cảm, tìm hiểu xem trẻ bị rủ rê hay đang dùng thuốc lá để giải tỏa áp lực tâm lý".

Các nghiên cứu về Y tế Công cộng học đường chỉ ra rằng: việc đuổi học hoặc đình chỉ học sinh hút thuốc không làm giảm tỷ lệ hút thuốc toàn trường. Ngược lại, nó đẩy các em vào môi trường thiếu giám sát hơn và làm tăng tỷ lệ tái nghiện. Biện pháp khoa học và hiệu quả nhất hiện nay là áp dụng "Kỷ luật phục hồi" (Restorative Justice) – thay vì phạt nghỉ học, học sinh sẽ phải tham gia các khóa học bắt buộc về tác hại của thuốc lá và lao động công ích tại phòng y tế trường.

“Nâng cấp y tế và kỷ luật học đường, nhà trường cần đưa nội dung nhận biết thuốc lá thế hệ mới vào các buổi sinh hoạt ngoại khóa. Cán bộ y tế học đường, quản sinh cần được tập huấn để nhận biết các chiêu trò giấu vape/pod mới nhất của học sinh. Song song với đó, nhà trường duy trì camera giám sát và tuần tra các khu vực góc khuất, nhà vệ sinh”, bác sĩ Phương nói và cho biết thêm, gia đình cần nâng cao vai trò làm gương và kiểm soát.

Cụ thể, cha mẹ tuyệt đối không hút thuốc trước mặt con cái. Bên cạnh đó, phụ huynh cũng cần giám sát chặt chẽ chi tiêu tài chính và các bưu kiện gửi đến nhà của trẻ, bởi hiện nay thuốc lá điện tử được ngụy trang và bán tràn lan trên mạng xã hội với giá rất rẻ.

Trường PTDTNT THPT tỉnh Điện Biên (Điện Biên) nghe tuyên truyền phổ biến về tác hại của thuốc.

Đứng ở góc độ nhà trường, thầy Võ Hồng Cầm- Bí thư Đoàn Thanh niên, Trường PTDTNT THPT tỉnh Điện Biên (Điện Biên) cho rằng, để công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá đạt hiệu quả bền vững thì sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội có vai trò hết sức quan trọng.

Nhà trường là nơi trực tiếp giáo dục, trang bị kiến thức và định hướng hành vi cho học sinh. Tuy nhiên, gia đình lại là môi trường gần gũi nhất, có ảnh hưởng trực tiếp đến việc hình thành thói quen và lối sống của các em. Nếu phụ huynh gương mẫu, không hút thuốc trước mặt con em và thường xuyên quan tâm, nhắc nhở thì sẽ góp phần rất lớn trong việc hình thành nhận thức đúng đắn cho học sinh.

Mỗi năm, thuốc lá gây ra hơn 100.000 ca tử vong

Hiện nay, Việt Nam có khoảng 15,8 triệu người hút thuốc. Tỷ lệ hút thuốc ở người trưởng thành là 20,8%, trong đó nam giới chiếm 41,1%. Mỗi năm, thuốc lá gây ra hơn 100.000 ca tử vong. Gánh nặng kinh tế do thuốc lá ước tính lên tới 108.700 tỉ đồng trong năm 2022, tương đương 1,14% GDP. Nếu tính cả tổn thất môi trường như phá rừng, rác thải nhựa, ô nhiễm nước biển…, con số này vượt quá 2% GDP mỗi năm.

Theo TS.BS Nguyễn Trọng Khoa, Phó cục trưởng Cục Khám chữa bệnh, Bộ Y tế cho hay hiện nay chưa có quy định nghiêm cấm trưng bày trong Luật Phòng chống tác hại thuốc lá.

"Việc vẫn cho phép trưng bày bao, tút thuốc lá tương ứng với việc cho phép điểm bán quảng cáo mặt hàng thuốc lá, qua đó khuyến khích tiêu thụ và sử dụng thuốc lá. Việc cấm trưng bày nhằm loại bỏ hình thức quảng cáo trá hình, giảm sức hấp dẫn và khả năng tiếp cận thuốc lá đối với trẻ em và thanh thiếu niên, hạn chế hành vi mua thuốc lá ngoài dự định và hỗ trợ người hút thuốc bỏ thuốc lá"- TS Khoa nói.

Đồng thời, ông cũng cho rằng chính sách này cũng không phù hợp với nghĩa vụ quốc tế mà Việt Nam đã cam kết tại Công ước khung về Kiểm soát thuốc lá (WHO FCTC), trong đó yêu cầu cấm toàn diện đối với quảng cáo, khuyến mãi và tài trợ thuốc lá nếu không trái Hiến pháp.

Văn Đức