Gia Lai chủ động ứng phó nguy cơ hạn hán, thiếu nước do El Niño năm 2026-2027

Ngày 9-11-2026, UBND tỉnh Gia Lai ban hành Chỉ thị số 21/CT-UBND về việc chủ động phòng, chống, ứng phó với các loại hình thiên tai do ảnh hưởng của El Niño năm 2026-2027 trên địa bàn tỉnh.

Theo dự báo của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, hiện tượng El Niño có khả năng duy trì cường độ rất mạnh trong những tháng cuối năm 2026 và đầu năm 2027, với xác suất khoảng 96%.

Nhiệt độ phổ biến cao hơn, lượng mưa và dòng chảy có nguy cơ thiếu hụt so với trung bình nhiều năm, làm gia tăng nguy cơ hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn và cháy rừng trong mùa khô năm 2027.

Đáng chú ý, lượng mưa thiếu hụt ngay trong những tháng cuối mùa mưa năm 2026 có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tích trữ nước tại các hồ chứa, gây khó khăn cho việc bảo đảm nước sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp và các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội trong năm 2027.

UBND tỉnh yêu cầu các đơn vị quản lý, khai thác công trình thủy lợi và chủ đập, hồ chứa thủy điện phải thường xuyên kiểm kê nguồn nước, cập nhật mực nước, dung tích hồ chứa, lượng nước đến và nhu cầu sử dụng. Ảnh: Trọng Lợi

Trước tình hình trên, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Thủ trưởng các sở, ban, ngành, cơ quan, đơn vị và chủ tịch UBND các xã, phường triển khai nghiêm túc các nhiệm vụ phòng ngừa, ứng phó thiên tai; đồng thời rà soát, cập nhật phương án ứng phó theo từng kịch bản, kể cả tình huống bất lợi hơn dự báo.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là kiểm kê, đánh giá nguồn nước và khả năng cấp nước của các công trình thủy lợi, công trình cấp nước sinh hoạt; xác định cụ thể khu vực, số hộ dân và diện tích sản xuất có nguy cơ thiếu nước để xây dựng giải pháp ứng phó.

Đối với khu vực phía Tây tỉnh, các địa phương phải khẩn trương rà soát kết quả thực hiện phương án tích nước theo thời hạn đã giao (ngày 30-10-2026); đánh giá lượng nước tích trữ, khả năng cấp nước trong mùa khô năm 2027, nhất là tại các công trình nhỏ, vùng sản xuất ngoài hệ thống thủy lợi và khu vực có nguy cơ thiếu nước sinh hoạt.

Tại khu vực phía Đông, các địa phương phối hợp với đơn vị quản lý, khai thác công trình thủy lợi hoàn thành phương án tích nước trước ngày 15-11-2026; chủ động tận dụng nguồn nước trong thời gian còn lại của mùa mưa, đồng thời bảo đảm an toàn hồ đập và vùng hạ du.

UBND tỉnh cũng yêu cầu điều chỉnh kế hoạch sản xuất, lịch thời vụ, cơ cấu cây trồng và diện tích gieo trồng phù hợp với khả năng cấp nước thực tế; không bố trí sản xuất tại những khu vực không bảo đảm nguồn nước.

Người dân được hướng dẫn áp dụng các biện pháp tưới tiết kiệm, tích trữ nước tại chỗ, ưu tiên bảo vệ cây trồng lâu năm, vật nuôi và các vùng sản xuất có nguy cơ bị ảnh hưởng.

Đặc biệt, các địa phương phải rà soát phương án cấp nước sinh hoạt đến từng khu dân cư, chú trọng vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, khu vực thường xuyên thiếu nước và nơi chưa có hệ thống cấp nước tập trung.

Các phương án dự phòng như bồn, bể chứa, phương tiện vận chuyển và nguồn cấp nước thay thế cần được chuẩn bị để không bị động khi xảy ra thiếu nước.

Phối hợp với các đơn vị quản lý, vận hành hồ chứa kiểm tra an toàn đập, hồ chứa, công trình xung yếu; tổ chức tích nước, điều tiết theo đúng quy trình, thẩm quyền.

Chủ động rà soát các khu vực nguy cơ ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất; chuẩn bị phương án sơ tán dân, tiêu thoát nước, cứu hộ, cứu nạn khi xảy ra mưa lớn, lũ bất thường, bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của nhân dân.

Các địa phương phải rà soát phương án cấp nước sinh hoạt đến từng khu dân cư, chú trọng vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi. Ảnh: Mộc Trà

Đối với công tác phòng cháy, chữa cháy rừng, tỉnh yêu cầu rà soát các khu vực trọng điểm, bố trí lực lượng, phương tiện và nguồn nước; tăng cường tuần tra, cảnh báo, phát hiện, xử lý kịp thời nguy cơ cháy rừng trong mùa khô 2026-2027.

Chỉ thị cũng phân công cụ thể trách nhiệm cho các sở, ngành và đơn vị liên quan. Trong đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện các phương án phòng, chống hạn hán, thiếu nước; Sở Công Thương phối hợp rà soát kế hoạch tích nước, vận hành hồ thủy điện; Sở Xây dựng cập nhật phương án cấp nước an toàn tại các đô thị…

Các đơn vị quản lý, khai thác công trình thủy lợi và chủ đập, hồ chứa thủy điện phải thường xuyên kiểm kê nguồn nước, cập nhật mực nước, dung tích hồ chứa, lượng nước đến và nhu cầu sử dụng; tổ chức điều tiết, phân phối nước hợp lý, bảo đảm yêu cầu cấp nước sinh hoạt, sản xuất, phát điện và an toàn công trình.

Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Công an tỉnh căn cứ chức năng, nhiệm vụ, chủ động chuẩn bị lực lượng, phương tiện, vật tư, sẵn sàng phối hợp, hỗ trợ địa phương trong vận chuyển, cấp nước sinh hoạt, phòng cháy, chữa cháy rừng, sơ tán dân, cứu hộ, cứu nạn và xử lý các tình huống thiên tai khác.

Chủ tịch UBND các xã, phường chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng và kết quả triển khai nhiệm vụ phòng, chống, ứng phó thiên tai trên địa bàn; định kỳ trước thứ Tư hằng tuần báo cáo tình hình nguồn nước, kết quả thực hiện và những khó khăn, vướng mắc về Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh.