Gia Lai kết nối khoa học sự sống nano toàn cầu

Mở rộng kết nối nghiên cứu quốc tế

Ngày 15/9, tại Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE, tỉnh Gia Lai), hội thảo quốc tế lần thứ tư về khoa học sự sống nano: Công nghệ nano sinh học, lý sinh và tính toán (NanoBioCoM2026) chính thức khai mạc.

PGS. TS Trần Quang Huy - Đại học Phenikaa, Trưởng Ban tổ chức hội thảo phát biểu khai mạc.

Hội thảo diễn ra từ ngày 15 - 18/9, do Hội Khoa học Gặp gỡ Việt Nam và Trung tâm ICISE phối hợp với Viện nghiên cứu khoa học sự sống nano (WPI-NanoLSI), Đại học Kanazawa (Nhật Bản) và Hội Lý sinh Việt Nam tổ chức.

Phát biểu khai mạc, PGS.TS Trần Quang Huy - Chủ tịch Hội Lý sinh Việt Nam, cho biết NanoBioCoM được tổ chức lần đầu vào năm 2023 với mục tiêu kết nối các nhà khoa học nghiên cứu sự sống ở những quy mô khác nhau, bằng nhiều phương pháp và công cụ khác nhau. Sau ba kỳ tổ chức, mục tiêu này càng trở nên có ý nghĩa trong bối cảnh khoa học sự sống phát triển nhanh và xu hướng nghiên cứu liên ngành ngày càng rõ nét.

Tiếp nối thành công của các kỳ trước, NanoBioCoM2026 xây dựng chương trình khoa học chuyên sâu với 52 báo cáo toàn thể, báo cáo chính và báo cáo mời của các nhà khoa học quốc tế; các phiên báo cáo chuyên đề; 35 báo cáo poster tương tác cùng những phiên thảo luận tập trung vào hợp tác nghiên cứu quốc tế và phát triển giáo dục.

Trong bốn ngày làm việc, các đại biểu trao đổi về động lực học phân tử và tế bào, kỹ thuật hình ảnh tiên tiến, vật liệu nano, cảm biến sinh học và phương pháp tính toán. Các nghiên cứu được giới thiệu tại hội thảo vừa hướng tới làm sáng tỏ những vấn đề khoa học cơ bản, vừa tìm kiếm khả năng ứng dụng trong y sinh và các lĩnh vực liên quan.

Theo PGS.TS Trần Quang Huy, NanoBioCoM không chỉ là nơi công bố kết quả nghiên cứu mà còn tạo điều kiện để các nhà khoa học tiếp cận những lĩnh vực ngoài chuyên môn quen thuộc, tìm hiểu phương pháp mới và chia sẻ các ý tưởng đang trong quá trình hình thành. Những cuộc trao đổi tại Quy Nhơn được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát triển thành các chương trình nghiên cứu, đào tạo và hợp tác lâu dài.

Ông Phan Hồ Giang - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) tỉnh Gia Lai đánh giá sự hiện diện của hơn 100 chuyên gia, nhà khoa học đến từ 12 quốc gia và vùng lãnh thổ cho thấy sức hút của NanoBioCoM, đồng thời khẳng định vai trò ngày càng rõ nét của ICISE trong kết nối cộng đồng khoa học Việt Nam với thế giới.

Ông Phan Hồ Giang - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Gia Lai, phát biểu chào mừng hội thảo.

Theo ông Phan Hồ Giang, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là động lực quan trọng để nâng cao chất lượng cuộc sống và thúc đẩy phát triển bền vững. Vì vậy, những định hướng học thuật của NanoBioCoM2026 có ý nghĩa thiết thực đối với chiến lược phát triển khoa học ứng dụng của Việt Nam.

“Gia Lai luôn chào đón các nhà khoa học, trân trọng những ý tưởng sáng tạo; đồng thời cam kết tiếp tục đồng hành, hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi để ICISE tổ chức các hội nghị quốc tế, phát huy vai trò cầu nối đưa khoa học Việt Nam hội nhập sâu rộng hơn”, ông Phan Hồ Giang nhấn mạnh.

Tạo nền tảng phát triển ngành lý sinh

NanoBioCoM2026 có sự tham gia của nhiều chuyên gia uy tín đến từ Nhật Bản, Hoa Kỳ, Anh, Pháp, Nga, Thái Lan và Việt Nam. Các diễn giả hoạt động trong những lĩnh vực chuyên sâu như phân tích đơn phân tử, quang sinh học, vật liệu nano, y học nano, động lực học tế bào, công nghệ hình ảnh và mô phỏng phân tử.

Các đại biểu tham dự NanoBioCoM2026 chụp ảnh lưu niệm tại Trung tâm ICISE.

Lý sinh học là lĩnh vực liên ngành sử dụng các nguyên lý, phương pháp của vật lý, sinh học và khoa học tính toán để khám phá cơ chế vận hành của hệ thống sống, từ cấp độ phân tử đến những cấu trúc phức tạp hơn. Tại Việt Nam, lĩnh vực này đang phát triển theo nhiều hướng như y học nano, hệ thống nano sinh học, cảm biến sinh học, kính hiển vi siêu phân giải, cộng hưởng từ hạt nhân, mô phỏng phân tử và trí tuệ nhân tạo.

Trong khuôn khổ NanoBioCoM2026, Đại hội thường niên lần thứ hai của Hội Lý sinh Việt Nam cũng được tổ chức. Một trong những điểm nhấn của đại hội là hoạt động vinh danh, trao giải “Nhà lý sinh trẻ xuất sắc” dành cho nhà khoa học dưới 40 tuổi và giải “Sinh viên nghiên cứu khoa học xuất sắc” năm 2026.

Các giải thưởng hướng tới những hội viên có thành tích nghiên cứu nổi bật, có công trình được công bố trên các tạp chí quốc tế thuộc nhóm Q1 trong hệ thống SCIE hoặc Scopus. Qua đó, Hội Lý sinh Việt Nam mong muốn khuyến khích lực lượng nghiên cứu trẻ theo đuổi những hướng khoa học tiên phong và đóng góp vào sự phát triển của ngành lý sinh trong nước.

Dù mới thành lập, Hội Lý sinh Việt Nam đã tổ chức nhiều hoạt động học thuật, từng bước kết nối các nhà lý sinh trong nước với cộng đồng nghiên cứu thế giới. Việc Hội trở thành thành viên chính thức của Liên hiệp Quốc tế về Lý sinh thuần túy và Ứng dụng từ năm 2025 được xem là dấu mốc quan trọng, góp phần nâng cao vị thế của ngành lý sinh Việt Nam trên trường quốc tế.

Từ nền tảng hợp tác được hình thành qua các kỳ NanoBioCoM, Viện Nghiên cứu Khoa học và Giáo dục liên ngành (IFIRSE, trực thuộc Trung tâm ICISE), đã thành lập Nhóm nghiên cứu Vật lý sinh học do PGS.TS Ngô Xuân Kiên - nhà khoa học thuộc WPI-NanoLSI, Đại học Kanazawa, làm trưởng nhóm.

Việc thành lập nhóm nghiên cứu mở thêm hướng phát triển liên ngành tại IFIRSE, đồng thời tạo điều kiện để các nhà khoa học Việt Nam tham gia sâu hơn vào mạng lưới nghiên cứu quốc tế. Với sự kết hợp giữa nghiên cứu, đào tạo và kết nối chuyên gia, NanoBioCoM2026 tiếp tục củng cố vai trò của Gia Lai như một điểm gặp gỡ, hợp tác của cộng đồng khoa học sự sống nano trong khu vực và trên thế giới.