Gia tăng ca liệt dây thần kinh số 7 trong mùa lạnh, cần điều trị sớm

Liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên có xu hướng gia tăng khi thời tiết lạnh. Tại nhiều cơ sở y tế, số ca nhập viện với các triệu chứng liệt mặt, méo miệng, tê bì nửa mặt đang gia tăng nhanh chóng...

Các chuyên gia khuyến cáo, 72 giờ đầu là “thời gian vàng” để điều trị và phục hồi. Ảnh VTV

Theo VTV, thời gian gần đây, Trung tâm Y Dược cổ truyền - Phục hồi chức năng, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ ghi nhận số người bệnh đến khám vì liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên tăng rõ rệt, xuất hiện ở nhiều lứa tuổi khác nhau.

Theo các bác sĩ, nhiều người bệnh đang hoàn toàn khỏe mạnh nhưng khi thức dậy bất ngờ phát hiện méo miệng, lệch mặt, mắt không nhắm kín, ăn uống khó khăn. Qua thăm khám, các trường hợp này đều được chẩn đoán liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên, nghi liên quan đến nhiễm lạnh.

Thông tin trên Hà Nội Mới, tại Bệnh viện Châm cứu Trung ương, không khí khám, chữa bệnh những ngày gần đây trở nên đặc biệt căng thẳng khi lượng bệnh nhân nhập viện do liệt dây thần kinh số 7 tăng đột biến. Theo ghi nhận của bệnh viện, mỗi ngày có hàng trăm ca bệnh đến khám và điều trị liên quan đến tình trạng liệt mặt, méo miệng, mắt nhắm không kín. Đáng chú ý, số bệnh nhân nhập viện vì liệt dây thần kinh số 7 đã tăng gấp đôi so với tháng trước - thời điểm nền nhiệt chưa giảm sâu như hiện nay.

Thạc sĩ, bác sĩ Hồ Chí Công, Phó trưởng khoa Khám và điều trị theo yêu cầu (Bệnh viện Châm cứu Trung ương) cho biết, phần lớn bệnh nhân nhập viện đều có chung một kịch bản khởi phát, đó là sau khi nhiễm lạnh đột ngột, cơ thể chưa kịp thích nghi thì các triệu chứng liệt mặt xuất hiện nhanh chóng. Có người chỉ mới ra ngoài trời lạnh buổi sáng sớm, có người tắm khuya... Ban đầu là cảm giác tê bì nửa mặt, sau đó miệng bắt đầu méo, mắt nhắm không kín, nước mắt chảy không kiểm soát.

Chăm sóc cho người bệnh tại Bệnh viện Châm cứu Trung ương. Ảnh BVCC/Nguồn HNM

Một trường hợp điển hình mà Thạc sĩ, bác sĩ Hồ Chí Công dẫn chứng là bệnh nhân nữ 50 tuổi đến khám trong tình trạng mắt không thể khép kín hoàn toàn, miệng lệch hẳn sang một bên. Sau thăm khám, các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên. Ngay lập tức, phác đồ điều trị được triển khai với nhiều phương pháp phối hợp như chườm ngải cứu, điện châm, thủy châm, chiếu đèn hồng ngoại kết hợp xoa bóp, bấm huyệt. Chỉ sau một tuần điều trị tích cực, các triệu chứng của bệnh nhân đã phục hồi khoảng 60 - 70%. Người bệnh có thể ăn uống bình thường, không còn chảy nước mắt như trước, khuôn mặt dần lấy lại sự cân đối.

Tại Bệnh viện Đa khoa Medlatec, các bác sĩ cũng liên tục tiếp nhận những ca bệnh tương tự. Anh T.V.S. (45 tuổi) đến khám vì cảm giác tê bì nửa mặt trái, ăn nhai khó khăn, thức ăn thường đọng lại trong miệng. Qua thăm khám, các bác sĩ ghi nhận anh có dấu hiệu liệt dây thần kinh mặt bên trái với biểu hiện méo miệng, mờ nếp nhăn vùng má, khó nhắm kín mắt và tê bì nửa mặt. Kết quả chụp MRI sọ não cho thấy, hình ảnh thoái hóa myelin chất trắng dưới vỏ bán cầu đại não hai bên ở mức độ nhẹ, không có tổn thương cấp tính nội sọ. Từ kết quả này, anh S. được chẩn đoán liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên trái vô căn.

Theo Thạc sĩ, bác sĩ Bùi Thị Thanh, chuyên khoa Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Medlatec, liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên là bệnh lý tương đối phổ biến, chiếm khoảng 2,95% các bệnh thần kinh, với tỉ lệ mắc 23 trên 10.000 người mỗi năm. Bệnh thường gặp nhiều hơn vào mùa đông - xuân, xuất hiện ở mọi lứa tuổi. Trong các nguyên nhân gây bệnh như nhiễm trùng, chấn thương, khối u hay rối loạn trong xương đá, yếu tố nhiễm lạnh chiếm tới 80%.

Dây thần kinh số 7 đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng liên quan đến vận động cơ mặt, cảm giác và vị giác. Khi dây thần kinh này bị tổn thương, người bệnh có thể gặp hàng loạt triệu chứng khó chịu và đáng lo ngại như khô mắt do giảm tiết nước mắt, mi mắt không thể nhắm kín, miệng khó mỉm cười, ăn nhai đọng thức ăn bên bị liệt, miệng bị kéo lệch về bên lành... Điều đáng lo ngại là nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời, liệt dây thần kinh số 7 có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm. Các biến chứng về mắt như viêm kết mạc, viêm giác mạc, khô mắt kéo dài do không nhắm được mắt có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực. Về lâu dài, người bệnh còn có nguy cơ bị co thắt cơ vòng mi, hội chứng “nước mắt cá sấu” với tình trạng chảy nước mắt không kiểm soát, hoặc co thắt nửa mặt sau liệt...

Không chỉ người lớn tuổi, trẻ em và người trẻ cũng nằm trong nhóm nguy cơ nếu bị nhiễm lạnh đột ngột. Thực tế lâm sàng cho thấy, liệt dây thần kinh số 7 không chừa một ai trong mùa đông, khi cơ thể liên tục phải thích nghi với sự thay đổi nhiệt độ thất thường giữa trong nhà và ngoài trời.

Theo ThS. BS Phan Huy Quyết - Trưởng khoa Y Dược cổ truyền, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, "thời gian vàng" điều trị liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên là trong 7-10 ngày đầu kể từ khi khởi phát. Việc can thiệp sớm giúp giảm viêm, phục hồi dẫn truyền thần kinh và cải thiện vận động cơ mặt rõ rệt.

Phác đồ điều trị hiện nay thường kết hợp y học cổ truyền và phục hồi chức năng, bao gồm điện châm, cứu ngải, xoa bóp bấm huyệt; cùng các phương pháp vật lý trị liệu như chiếu đèn hồng ngoại, điện xung, siêu âm và sử dụng thuốc theo chỉ định.

Trước thực trạng số ca mắc liệt dây thần kinh số 7 gia tăng mạnh trong mùa lạnh, các bác sĩ khuyến cáo, người dân cần nâng cao cảnh giác và chủ động phòng bệnh ngay từ những thói quen sinh hoạt hằng ngày.

Đặc biệt cần giữ ấm cơ thể, đặc biệt là vùng đầu, mặt và cổ trong thời tiết lạnh; tránh ngủ để quạt hoặc điều hòa thổi trực tiếp vào mặt. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như méo miệng, tê mặt, mắt nhắm không kín, người bệnh cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và điều trị kịp thời, không nên tự ý điều trị tại nhà, bỏ lỡ mất “thời gian vàng”... Sự chần chừ, chủ quan hoặc tự điều trị tại nhà có thể khiến bệnh kéo dài, để lại di chứng nặng nề, ảnh hưởng lâu dài đến thẩm mỹ và chất lượng cuộc sống.

Bình Nguyên