Gia tăng hy vọng Mỹ - Iran nối lại đàm phán

Hy vọng nối lại đàm phán Mỹ - Iran đang gia tăng bất chấp việc quân đội Mỹ phong tỏa các cảng của Iran và Tehran cảnh báo đáp trả.

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 14-4 cho biết vòng đàm phán thứ hai có thể diễn ra "trong 2 ngày tới". Nhà lãnh đạo này nói với tờ New York Post rằng các nhà ngoại giao đang thu xếp qua các kênh hậu trường và đàm phán có thể được nối lại tại thủ đô Islamabad - Pakistan.

Phát biểu sau cuộc gặp Bộ trưởng Ngoại giao Pakistan Ishaq Dar cùng ngày, Tổng thư ký Liên hợp quốc António Guterres cũng nhận định khả năng đàm phán được nối lại là "rất cao". Trong khi đó, Văn phòng Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cho biết nhà lãnh đạo này hôm 15-4 bắt đầu chuyến công du kéo dài 4 ngày đến Ả Rập Saudi, Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ trong bối cảnh Islamabad đang tích cực thúc đẩy nỗ lực ngoại giao để giải quyết cuộc xung đột ở Trung Đông.

Cuộc đàm phán trước đó giữa Mỹ và Iran tại Islamabad đã khép lại vào cuối tuần rồi mà không đạt được kết quả. Trong cuộc đàm phán này, Mỹ đã nêu chi tiết về những "lằn ranh đỏ" về vô hiệu hóa hoàn toàn năng lực hạt nhân của Iran, như Tehran phải đóng băng toàn bộ hoạt động làm giàu uranium, loại bỏ vĩnh viễn toàn bộ lượng uranium làm giàu ở mức cao khỏi lãnh thổ và tháo dỡ hoàn toàn các cơ sở làm giàu uranium chủ chốt. Theo trang Axios, một quan chức cấp cao Mỹ cho biết phần lớn cơ sở này đã bị hư hại nghiêm trọng hoặc phá hủy trong các đợt không kích gần đây do Mỹ và Israel tiến hành.

Một tàu khu trục của Hải quân Mỹ di chuyển qua eo biển Hormuz hôm 11-4Ảnh: CENTCOM

Một tàu khu trục của Hải quân Mỹ di chuyển qua eo biển Hormuz hôm 11-4Ảnh: CENTCOM

Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi hôm 15-4 nhấn mạnh cần phải đưa các biện pháp "rất chi tiết" nhằm xác minh hoạt động hạt nhân của Iran vào mọi thỏa thuận tiềm năng giữa Mỹ và Iran. Theo hãng tin AP, ông Grossi nhận định Iran có một chương trình hạt nhân "rất tham vọng và quy mô lớn" nên mọi hoạt động đều cần có sự hiện diện của các thanh sát viên IAEA.

Theo một báo cáo của cơ quan này hồi tháng 2, Iran đã không cho phép IAEA tiếp cận các cơ sở hạt nhân bị Israel và Mỹ không kích trong cuộc xung đột kéo dài 12 ngày hồi tháng 6-2025. Báo cáo nhấn mạnh rằng cơ quan này "không thể xác minh liệu Iran đã dừng toàn bộ hoạt động liên quan đến làm giàu uranium hay chưa" cũng như không thể xác định "quy mô kho dự trữ uranium của Iran tại các cơ sở hạt nhân bị ảnh hưởng". Iran từ lâu khẳng định chương trình của mình mang mục đích hòa bình, nhưng IAEA và các nước phương Tây cho rằng Tehran từng có một chương trình vũ khí hạt nhân có tổ chức cho đến năm 2003. Chính quyền Tổng thống Donald Trump khẳng định việc ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là mục tiêu then chốt của chiến dịch quân sự mới nhất nhằm vào Iran.

Cũng theo IAEA, Iran đang sở hữu 440,9 kg uranium được làm giàu ở mức 60%, chỉ còn một bước kỹ thuật ngắn nữa là đạt cấp độ vũ khí khoảng 90%. Ông Grossi cho rằng lượng uranium này có thể cho phép Iran chế tạo tối đa 10 quả bom hạt nhân trong trường hợp nước này quyết định vũ khí hóa chương trình của mình. Theo các hướng dẫn của IAEA, loại vật liệu hạt nhân được làm giàu ở mức cao như vậy thông thường phải được xác minh và kiểm tra mỗi tháng.

Xuân Mai

Nguồn NLĐ: https://nld.com.vn/gia-tang-hy-vong-my-iran-noi-lai-dam-phan-196260415202835516.htm