Giá trị giao dịch không tiền mặt tăng vọt

Thanh toán không dùng tiền mặt tăng tốc mạnh

Theo báo cáo của Ngân hàng nhà nước Việt Nam (NHNN), quán triệt tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, ngành Ngân hàng xác định, khoa học – công nghệ và chuyển đổi số là động lực then chốt cho phát triển bền vững. Trong bối cảnh đó, NHNN đã thực hiện thành công mục tiêu kép: vừa bảo đảm an ninh tiền tệ, vừa trở thành một trong những bộ, ngành tiên phong dẫn dắt chuyển đổi số quốc gia.

Những năm qua, hàng loạt cơ chế, chính sách quan trọng đã được ban hành, tạo hành lang pháp lý đồng bộ cho việc ứng dụng công nghệ mới, thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt đi vào thực chất, đồng thời bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống thanh toán.

Thanh toán không dùng tiền mặt đang dần trở thành thói quen của người dân.

Song hành với chính sách là đầu tư mạnh mẽ cho hạ tầng số. Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng vận hành thông suốt, ổn định; trong khi hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử do Napas quản lý tiếp tục mở rộng kết nối, phục vụ hiệu quả thanh toán dịch vụ công qua Cổng dịch vụ công quốc gia, nhất là trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, giao thông.

Đáng chú ý, nhiều nghiệp vụ ngân hàng cơ bản đã được số hóa hoàn toàn, với không ít tổ chức tín dụng ghi nhận trên 90% giao dịch thực hiện qua kênh số, cho thấy thanh toán không tiền mặt đang dần trở thành lựa chọn chủ đạo trong đời sống kinh tế – xã hội.

Giá trị giao dịch không tiền mặt tăng vọt

Sau 5 năm triển khai Quyết định 1813/QĐ-TTg về Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt giai đoạn 2021–2025, hoạt động thanh toán số tại Việt Nam ghi nhận bước nhảy vọt cả về quy mô lẫn tốc độ. Theo Ngân hàng Nhà nước, giá trị giao dịch không tiền mặt năm 2025 ước gấp khoảng 28 lần GDP, vượt xa mục tiêu đặt ra; số lượng và giá trị giao dịch bình quân hằng năm tăng lần lượt 58,86% và 24,36%.

Thanh toán không tiền mặt ngày càng hiện diện sâu trong đời sống kinh tế. 66,8% giao dịch thương mại điện tử được thực hiện bằng phương thức không tiền mặt; 100% cơ sở giáo dục đại học tại đô thị đã chấp nhận thanh toán học phí qua ngân hàng; 82% người hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội tại đô thị nhận chi trả bằng hình thức không dùng tiền mặt.

Cùng với đó, việc thu ngân sách nhà nước qua kênh điện tử tiếp tục được mở rộng. Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng đã kết nối với toàn bộ Kho bạc Nhà nước cấp tỉnh, giúp người dân và doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ tài chính nhanh chóng, thuận tiện. Các tổ chức tín dụng cũng chủ động đầu tư hạ tầng, đa dạng hóa kênh thu nộp thuế, kết nối chặt chẽ với cơ quan Thuế, Hải quan và Kho bạc Nhà nước.

Thanh toán không tiền mặt ngày càng hiện diện sâu trong đời sống kinh tế.

Gắn với Đề án 06, ngành ngân hàng xác định, dữ liệu dân cư là “nguồn tài nguyên vàng” để làm sạch, chuẩn hóa dữ liệu. Ngân hàng Nhà nước đã kết nối khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư từ cuối năm 2022; đến giữa tháng 1-2026, đã xử lý hơn 1.700 lượt hồ sơ phục vụ dịch vụ công trực tuyến.

Đáng chú ý, Ngân hàng Nhà nước là một trong những bộ, ngành hoàn thành sớm việc đồng bộ 100% dữ liệu chuyên ngành lên Trung tâm dữ liệu quốc gia, đồng thời xây dựng các API chia sẻ dữ liệu với Văn phòng Chính phủ và Kiểm toán Nhà nước. Cải cách hành chính gắn với số hóa toàn trình được đẩy mạnh, với hơn 90% thủ tục hành chính được cắt giảm, đơn giản hóa trong năm 2025.

Ở cấp các tổ chức tín dụng và trung gian thanh toán, việc ứng dụng CCCD gắn chip và VNeID trong xác thực khách hàng được triển khai rộng rãi. Đến ngày 23/1/2026, toàn ngành đã đối chiếu sinh trắc học cho hơn 146 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và trên 1,6 triệu hồ sơ tổ chức. Hiệu quả của dữ liệu số tiếp tục được khẳng định qua hệ thống cảnh báo tài khoản gian lận (SIMO), với hàng triệu lượt cảnh báo, giúp người dân kịp thời dừng hoặc hủy các giao dịch rủi ro, bảo vệ an toàn tài sản.

Hà Nhân