Giải cứu chi cho bé sơ sinh mắc hội chứng dải sợi ối hiếm gặp

Phát hiện trẻ sơ sinh có vòng xơ thắt nghẹt cẳng chân, gây ảnh hưởng đến tuần hoàn và nguy cơ tổn thương đầu chi, các bác sĩ Khoa Ngoại nhi tổng hợp, Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Phú Thọ đã khẩn trương hội chẩn và chỉ định phẫu thuật khi trẻ mới 12 giờ tuổi.

Bệnh nhi là con thứ hai của sản phụ B.T.T.N. (trú tại xã Sơn Đông, tỉnh Phú Thọ). Bé chào đời bằng phương pháp sinh mổ, nặng 3kg. Ngay sau sinh, trẻ khóc to, phản xạ tốt. Tuy nhiên, trong quá trình thăm khám, các bác sĩ sản khoa phát hiện nhiều bất thường bẩm sinh ở tay và chân của trẻ nên nhanh chóng mời bác sĩ ngoại khoa hội chẩn.

Qua thăm khám, trẻ được phát hiện có vòng da thắt nghẹt cẳng chân trái, vòng da thắt tại ngón III, IV bàn tay hai bên do hội chứng dải sợi ối kèm theo dị dạng bàn chân khoèo trái. Đáng lưu ý, tại cẳng chân trái của trẻ có dấu hiệu tắc nghẽn mạch máu - thần kinh, giảm tưới máu xuống đầu chi. Trước nguy cơ tuần hoàn chi bị ảnh hưởng, các bác sĩ nhận định cần can thiệp sớm và chỉ định phẫu thuật vào tối ngày 6/9 khi trẻ mới 12 giờ tuổi.

Vòng da thắt tại ngón III, IV ở bàn tay 2 bên của trẻ. Ảnh: BVCC.

Theo các bác sĩ Khoa Ngoại nhi tổng hợp, điểm khó khăn trong trường hợp này là trẻ mới chỉ 12 giờ tuổi, các cấu trúc mạch máu, thần kinh và tổ chức phần mềm ở chi còn rất nhỏ, trong khi vòng xơ đã gây chèn ép và ảnh hưởng đến tưới máu. Ê-kíp phẫu thuật lựa chọn phương án phẫu thuật làm 2 thì, với mục tiêu từng bước giải phóng vòng thắt nhưng vẫn bảo đảm an toàn cho các cấu trúc quan trọng của chi.

Ở thì phẫu thuật thứ nhất, các bác sĩ tiến hành cắt bán phần vòng xơ, giải phóng vùng bị chèn ép, bảo tồn mạch máu thần kinh, đồng thời xoay vạt da và khâu phục hồi tổ chức phần mềm tại vị trí bị thắt.

Vòng da thắt nghẹt ở cẳng chân trái của trẻ trước (ảnh trái) và sau phẫu thuật (ảnh phải). Ảnh: BVCC.

Sau phẫu thuật thì 1, trẻ tiếp tục được theo dõi sát tình trạng tuần hoàn chi, vết mổ và toàn trạng. Dự kiến sau khoảng 1-3 tháng, khi tổ chức phần mềm ổn định hơn, các bác sĩ sẽ đánh giá và thực hiện phẫu thuật thì 2 để xử lý vòng thắt còn lại theo kế hoạch điều trị.

Các bác sĩ cho biết, việc chia thành các giai đoạn phẫu thuật giúp quá trình giải phóng vòng thắt được thực hiện từng bước, hạn chế nguy cơ thay đổi tuần hoàn quá đột ngột tại chi và tạo điều kiện để tổ chức phần mềm hồi phục.

Sau 10 ngày điều trị, trẻ ổn định, đầu chi hồng hào, vận động tốt và được xuất viện. Gia đình được hướng dẫn tiếp tục theo dõi tại nhà và tái khám theo lịch hẹn của bác sĩ.

Bệnh nhi được bác sĩ thăm khám trước khi xuất viện. Ảnh: BVCC.

Hội chứng dải sợi ối là gì?

Hội chứng dải sợi ối, còn được gọi là hội chứng vòng thắt bẩm sinh, xảy ra khi các dải mô xơ hình thành trong buồng ối quấn quanh một phần cơ thể thai nhi trong quá trình phát triển. Tùy mức độ, vòng xơ có thể chỉ tạo vết lõm trên da hoặc gây chèn ép sâu, ảnh hưởng đến sự phát triển của chi; trường hợp nặng có thể làm cản trở dòng máu đến đầu chi.

Hội chứng dải sợi ối là một bất thường tương đối hiếm gặp (với tỉ lệ gặp là ở khoảng 1 trên 10.000 đến 15.000 trẻ sinh ra) và biểu hiện rất đa dạng. Vòng thắt có thể xuất hiện ở ngón tay, ngón chân, cẳng tay, cẳng chân hoặc các vị trí khác. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào vị trí, độ sâu và mức độ chèn ép của dải xơ.

Trong đó, những trường hợp có dấu hiệu ảnh hưởng đến tuần hoàn chi cần được đánh giá và xử trí kịp thời. Việc phát hiện sớm tình trạng giảm tưới máu có ý nghĩa quan trọng trong bảo tồn tổ chức và chức năng chi.

Ca bệnh trên một lần nữa cho thấy vai trò của khám sàng lọc trẻ ngay sau sinh, phát hiện sớm các bất thường bẩm sinh và phối hợp kịp thời giữa các chuyên khoa. Đặc biệt, với những dị tật có nguy cơ ảnh hưởng đến mạch máu, thần kinh hoặc chức năng vận động, quyết định điều trị cần được đưa ra trên cơ sở đánh giá toàn diện và theo dõi sát diễn biến của trẻ.