Giải mã công nghệ, sức mạnh thật sự của tên lửa DF-11A Trung Quốc

Trong kho vũ khí đạn đạo của Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, tên lửa DF-11A (Đông Phong-11A, mã NATO CSS-7 Mod 2) luôn giữ vị trí đặc biệt. 

Đây không phải tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) hay siêu vượt âm ồn ào, mà là một hệ thống tầm ngắn được thiết kế tinh gọn, cơ động và đủ sức tạo áp lực chiến thuật mạnh mẽ trong khu vực. 

Với hơn ba thập niên phục vụ, phiên bản cải tiến này vẫn xuất hiện trong biên chế nhiều lữ đoàn thuộc Lực lượng Tên lửa PLA (PLARF).

Tên lửa DF-11A là phiên bản nâng cấp quan trọng của dòng tên lửa DF-11 nguyên bản ra đời đầu những năm 1990.

Tên lửa DF-11A sử dụng động cơ nhiên liệu rắn một tầng, cho phép chuẩn bị phóng nhanh hơn nhiều so với các hệ thống nhiên liệu lỏng cũ. 

Tên lửa đạn đạo DF-11A của Trung Quốc. Ảnh: Kanwa Defense Review

Thân tên lửa DF-11A dài khoảng 8,5 mét, đường kính gần 0,9 mét, được đặt trên xe phóng tự hành 8x8 địa hình cao (TEL-Transporter-Erector-Launcher), giúp toàn bộ tổ hợp có khả năng di chuyển trên đường bộ và triển khai ở nhiều loại địa hình khác nhau. 

Tầm bắn của tên lửa DF-11A được các nguồn quốc tế đánh giá ở mức 500-600km, một số tài liệu đề cập có thể đạt tới khoảng 700km tùy tải trọng. 

Đầu đạn thông thường nặng khoảng 500-800kg, có thể mang nhiều loại đầu đạn khác nhau: nổ phá mảnh, chùm bom, nhiệt áp hoặc biến thể xuyên công sự (DF-11AZT).

Điểm then chốt giúp tên lửa DF-11A vượt trội so với thế hệ trước nằm ở hệ thống dẫn đường. Phiên bản gốc chủ yếu dựa vào dẫn đường quán tính kết hợp radar cuối đường bay, độ chính xác còn hạn chế. 

Vụ phóng thử tên lửa DF-11. Ảnh: PLA/missilethreat.csis.org

Tên lửa DF-11A tích hợp thêm định vị vệ tinh (có thể là GPS hoặc Beidou) và dẫn đường quang học giai đoạn cuối, giúp sai số vòng tròn xác suất (CEP-Circular Error Probable) được cải thiện rõ rệt, xuống còn khoảng 30-50 mét theo nhiều đánh giá. 

Việc bổ sung cánh ổn định nhỏ ở phần đầu đạn cũng góp phần tăng độ ổn định khi tái nhập khí quyển. Toàn bộ quá trình bay diễn ra trong thời gian ngắn, thường dưới 3 phút, khiến hệ thống phòng không/phòng thủ tên lửa của đối phương có ít thời gian cảnh báo và phản ứng.

Ưu điểm lớn nhất của tên lửa DF-11A là sự cân bằng giữa tính cơ động, tốc độ phản ứng và chi phí. Xe phóng tự hành (TEL) cho phép phân tán lực lượng, ẩn náu trong địa hình phức tạp và phóng từ nhiều vị trí khác nhau, giảm nguy cơ bị tiêu diệt trước. 

Nhiên liệu rắn giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị xuống mức tối thiểu, phù hợp với các nhiệm vụ tấn công nhanh vào mục tiêu cố định hoặc bán cơ động như sân bay, kho tàng, căn cứ chỉ huy trong bán kính vài trăm kilomet. 

Tên lửa DF-11A trên xe bệ phóng tự hành. Ảnh: PLA/missilethreat.csis.org

Độ chính xác được cải thiện đủ để tấn công hiệu quả các mục tiêu quan trọng với số lượng lớn, tạo áp lực bão hòa. Việc có thể trang bị nhiều loại đầu đạn khác nhau cũng tăng tính linh hoạt tác chiến. 

Trong biên chế PLARF, đặc biệt các lữ đoàn thuộc Base 61, tên lửa DF-11A từng được coi là một trong những công cụ răn đe chiến thuật chủ lực nhờ số lượng lớn và khả năng sẵn sàng cao.

Tuy nhiên, nhược điểm của hệ thống cũng khá rõ ràng trong bối cảnh công nghệ tên lửa hiện đại. Tầm bắn hạn chế khiến tên lửa DF-11A chỉ phù hợp với các kịch bản khu vực gần, không thể vươn tới các mục tiêu chiến lược xa hơn. 

Tốc độ bay dù nhanh nhưng vẫn thuộc loại đạn đạo thông thường, dễ bị phát hiện bởi radar cảnh báo sớm và có thể bị đánh chặn bởi các hệ thống phòng thủ tên lửa hiện đại như Patriot, THAAD hoặc Aegis nếu số lượng không đủ lớn để bão hòa. 

Tên lửa DF-11 trong hành trình bay. Ảnh: PLA/missilethreat.csis.org

Bán kính sai số vòng tròn (CEP) 30-50 mét dù tốt hơn nhiều so với thế hệ trước nhưng vẫn chưa đạt mức “điểm chạm” của một số tên lửa hành trình hoặc đạn đạo chính xác cao thế hệ mới. 

Theo thời gian, một số lữ đoàn trước đây trang bị tên lửa DF-11A đã bắt đầu chuyển sang các hệ thống tiên tiến hơn như tên lửa DF-17 mang đầu đạn lượn siêu vượt âm (HGV DF-ZF), cho thấy bản thân tên lửa DF-11A đang dần bị thay thế ở vị trí mũi nhọn.

Tên lửa DF-11A đại diện cho triết lý phát triển tên lửa chiến thuật của Trung Quốc giai đoạn đầu thế kỷ 21: tập trung vào số lượng, tính cơ động và khả năng sẵn sàng cao hơn là theo đuổi các chỉ số đột phá tuyệt đối. 

Tên lửa DF-11A không phải vũ khí “thay đổi cuộc chơi” như các hệ thống siêu vượt âm hay đạn đạo tầm trung hiện đại, nhưng vẫn giữ được giá trị trong các kịch bản xung đột khu vực nhờ chi phí hợp lý và khả năng triển khai nhanh. 

Khi công nghệ phòng thủ tiến bộ, vai trò của tên lửa DF-11A sẽ ngày càng nghiêng về lực lượng dự bị hoặc hỗ trợ, trong khi các hệ thống mới hơn đảm nhận nhiệm vụ tấn công chính xác cao.

(Theo missilethreat.csis.org, nonproliferation.org, greydynamics.com)