Giải mã sức hút 'bản nhái Trò chơi vương quyền'

The Shannara Chronicles (Biên niên sử Shannara) xuất hiện trên sóng MTV vào thời điểm cực kỳ bất lợi. Nói vậy là bởi khi ấy, Game of Thrones đang là cái tên đỉnh cao với khán giả truyền hình, đặc biệt là những ai yêu thích dòng phim giả tưởng sử thi (epic fantasy). Cũng vì màu sắc tương tự lại sinh sau đẻ muộn, loạt phim của Alfred Gough và Miles Millar không tránh khỏi việc bị mỉa mai là “bản nhái”.

Thế nhưng The Shannara Chronicles sau khi ra mắt vẫn tạo được sức hút đáng ngạc nhiên, thu hút khoảng 7,5 triệu lượt người xem ngay trong tuần ra mắt. Loạt phim sau đó thậm chí nhận đề cử Saturn Award cho Phim truyền hình giả tưởng hay nhất, nhưng đáng tiếc lại chỉ kéo dài hai mùa trước khi bị nhà sản xuất khai tử.

Lý giải cho sức hấp dẫn của The Shannara Chronicles, không thể không nhắc tới phía sau nó là thế giới văn học lộng lẫy đã được Terry Brooks xây dựng kỳ công từ năm 1977, với hàng chục cuốn tiểu thuyết kéo dài gần nửa thế kỷ. Chính nền tảng đồ sộ ấy giúp series, dù còn một số hạn chế, vẫn sở hữu sức hấp dẫn khó thể phủ nhận.

"Giải oan" cho Shannara

Nếu chỉ nhìn vào hình thức, The Shannara Chronicles rất dễ bị gắn mác cái bóng của Game of Thrones, với một vương quốc đứng trước nguy cơ sụp đổ, các chủng tộc kỳ ảo, những cuộc chiến tranh giành quyền lực, quái vật và lời tiên tri về ngày tận thế xuất hiện... Nhiều ý kiến từng chỉ ra ra bên trong The Shannara Chronicles là sự pha trộn giữa màu sắc của Game of Thrones với The Lord of the Rings, kết hợp dòng phim phiêu lưu dành cho tuổi teen. Nhưng nếu dừng ở đây để kết luận The Shannara Chronicles là phiên bản nhái thì e rằng có phần hơi vội vàng.

Thực chất, Shannara xuất hiện trước Game of Thrones khá lâu. The Sword of Shannara, cuốn tiểu thuyết đầu tiên của Terry Brooks, xuất bản năm 1977, trong khi A Game of Thrones của George R.R. Martin ra đời vào năm 1996. The Sword of Shannara từng bị giới phê bình chỉ trích vì quá gần với áng văn của J. R. R. Tolkien, thậm chí có thời điểm bị xem như tác phẩm đi lại con đường mà The Lord of the Rings đã mở lối.

The Shannara Chronicles kéo dài 2 mùa.

Vì thế, nếu nói The Shannara Chronicles có sự học hỏi, đó phải là từ những cuốn sách kinh điển của Tolkien, chứ không phải Game of Thrones. Điều khiến hai thế giới Shannara và Westeros giống nhau chủ yếu nằm ở lớp vỏ thể loại, trong khi cách chúng nhìn vào thế giới và con người lại có nhiều khác biệt.

Điểm khác biệt thú vị nhất nằm ở chính bối cảnh Four Lands. Đây không phải thế giới giả tưởng tồn tại độc lập như Westeros. Four Lands chính là Trái Đất ở một tương lai rất xa, sau khi những cuộc chiến tranh hạt nhân và hóa học hủy diệt nền văn minh nhân loại. Khi khoa học sụp đổ, phép thuật quay trở lại, con người tiến hóa thành những chủng tộc mới và thế giới cũ dần lui vào truyền thuyết. Các khu rừng bao phủ tàn tích thành phố, những cây cầu cũ bị dây leo nuốt chửng hay loạt công trình hiện đại nằm giữa một thế giới mới xa lạ khoác lên The Shannara Chronicles một diện mạo rất riêng.

Còn trong Game of Thrones, Westeros được xây dựng chủ yếu trên nền lịch sử trung cổ châu Âu, với trọng tâm là xã hội, quyền lực và chính trị. Thành công lớn nhất của series HBO nằm ở khả năng biến cuộc tranh giành Ngai Sắt thành một nghiên cứu về bản chất con người. Những nhân vật tưởng như chính nghĩa có thể trở nên tha hóa và tàn nhẫn, phản bội chính lý tưởng ban đầu của họ, trong khi kẻ bị xem là phản diện đôi khi lại có lý do đáng cảm thông. Ở thời kỳ đỉnh cao, Game of Thrones là một series xuất sắc trong việc tạo ra những bước ngoặt gây sốc, bẻ gãy niềm tin của khán giả. Trong loạt phim đình đám này, người tốt không nhất định chiến thắng, thậm chí diễn biến tác phẩm đôi khi còn chứng minh điều ngược lại.

The Shannara Chronicles không đi theo con đường ấy. Wil Ohmsford có thể sợ hãi và mắc sai lầm nhưng vẫn cố gắng làm điều đúng đắn. Amberle Elessedil không phải một công chúa chỉ chờ người khác giải cứu mà tự mình đối diện với trách nhiệm có thể quyết định số phận cả thế giới. Eretria xuất thân từ một môi trường hoàn toàn khác, sống bằng bản năng sinh tồn nhưng dần hình thành những mối quan hệ khiến cô phải thay đổi. Cả ba đều không phải những người hoàn hảo, song câu chuyện không chế giễu việc họ tin vào những điều tốt đẹp, thiện lương.

Đặt cạnh Game of Thrones, The Shannara Chronicles có phần giản đơn hơn khi không cố biến mọi nhân vật trở nên nhập nhằng về đạo đức. Thay vì xoáy sâu vào sự tha hóa nhân cách trong hành trình tranh đoạt quyền lực, series của Alfred Gough và Miles Millar lại kể về những người trẻ buộc phải trưởng thành khi thế giới đặt lên vai họ trọng trách quá lớn.

Loạt phim từng bị mỉa mai là bản nhái của Trò chơi vương quyền.

Song cũng vì tô hồng niềm tin và lựa chọn của nhân vật, The Shannara Chronicles đôi khi bị chê bai vì quá “teen”, lời thoại chưa đủ sâu sắc và cách xử lý tình huống còn đơn giản. Còn thực tế, nhiều khán giả có xu hướng chờ đợi ở dòng phim epic fantasy những câu chuyện u tối, khắc nghiệt và hùng tráng.

Nguyên tác hấp dẫn

Phải nói rằng yếu tố quan trọng tạo nên sức hấp dẫn The Shannara Chronicles đến từ nguyên tác của Terry Brooks. Loạt phim với 20 tập, nhưng Four Lands lại có lịch sử kéo dài qua hàng chục cuốn tiểu thuyết đồ sộ. Wil, Amberle hay Allanon bước lên màn ảnh nhỏ khi phía sau họ là hàng nghìn năm lịch sử biến động, với nhiều truyền thuyết và cuộc chiến đã được tác giả tô vẽ dày đặc suốt gần 5 thập kỷ. Đây là lợi thế mà không nhiều series truyền hình có được.

The Sword of Shannara, cuốn tiểu thuyết đầu tiên thuộc vũ trụ này, từng gây tranh luận khi mới ra mắt. Giới phê bình không phủ nhận thành công thương mại của cuốn sách, nhưng nhiều ý kiến cho rằng Terry Brooks chịu ảnh hưởng từ J. R. R. Tolkien quá rõ khi câu chuyện ông kể có nhiều điểm tương tự The Lord of the Rings.

Song qua những tác phẩm tiếp theo, nhà văn Mỹ lại gây bất ngờ khi từng bước mở rộng cốt truyện, thay đổi trọng tâm nhân vật và xây dựng một thế giới thần thoại có bản sắc riêng.

The Elfstones of Shannara, cuốn sách đặt nền móng cho mùa một The Shannara Chronicles, là minh chứng dễ thấy nhất cho sự trưởng thành ấy. Rời xa công thức phiêu lưu quen thuộc của cuốn sách đầu tiên, tiểu thuyết tập trung vào những chủ đề sâu sắc hơn như lựa chọn, tình cảm và sự hy sinh của con người trong nghịch cảnh. Vì thế mà không ngạc nhiên khi đội ngũ làm phim lựa chọn cuốn sách này làm điểm khởi nguồn cho series truyền hình.

The Elfstones of Shannara đặt nền móng cho mùa đầu loạt phim.

Tác phẩm xuất bản năm 1982 có một xung đột giàu tính điện ảnh hơn và đặc biệt nổi bật ở tuyến nhân vật nữ. Amberle và Eretria không tồn tại để làm nền cho hành trình của nam chính Wil Ohmsford. Những quyết định của họ trực tiếp thay đổi diễn biến câu chuyện, trong khi mối quan hệ giữa hai người cũng phát triển vượt ra ngoài mô-típ chuyện tình cảm thường gặp. Đặt hai nhân vật nữ ở vị trí trung tâm là một lựa chọn táo bạo, nhất là trong dòng phim giả tưởng sử thi vốn có xu hướng xoay quanh cánh đàn ông.

Trang Fantasy Literature nhận định điều Terry Brooks mang đến cho thể loại fantasy là gạt bỏ kiểu xây dựng thế giới phức tạp của Tolkien. Với The Elfstones of Shannara, nhà văn sinh năm 1944 đã dành thời gian để đào sâu câu chuyện trưởng thành của các nhân vật, đồng thời giới thiệu hai nhân vật nữ với vai trò quan trọng không kém cạnh cánh mày râu. Trong bối cảnh năm 1982 khi cuốn sách được xuất bản, đây thực sự là một hướng đi đáng kinh ngạc.