Giải pháp an cư khẩn cấp cho các hộ dân ở Pù Bai

Lực lượng chức năng xã Thiên Phủ kiểm tra thực tế tình hình sạt lở tại núi Pù Bai.

Sau nhiều năm lao động, chắt chiu, vợ chồng chị Hà Thị Nhất ở bản Mường Khăng, xã Thiên Phủ đã xây cất được ngôi nhà khang trang kiên cố. Thế nhưng, những vết nứt lớn xuất hiện trên núi Pù Bai đang đe dọa sự an toàn của cả gia đình. Rời nơi ở đã gắn bó qua nhiều năm, bỏ lại tài sản được gây dựng bằng bao công sức là điều không ai mong muốn. Nhưng trước nguy cơ sạt lở, sự an toàn của những người thân trong gia đình buộc chị Nhất phải đặt lên trên hết.

“Thâm tâm không ai muốn di dời vì đã gắn bó lâu năm với nơi đây và mỗi nhà đều có cơ ngơi ổn định. Tuy nhiên, vì tính mạng con người là trên hết, còn con, còn cháu và để bảo đảm an toàn cho bản thân, người thân cũng như các hộ hàng xóm, nên khi có chủ trương thì chắc chắn gia đình phải di dời”, chị Nhất chia sẻ.

Không riêng gia đình chị Nhất, 8 hộ dân với 38 nhân khẩu đang sinh sống dưới chân núi Pù Bai đều đứng trước nguy cơ tương tự. Các vết nứt được người dân phát hiện từ khoảng 2 năm trước, ngày càng diễn biến phức tạp sau những đợt mưa lớn kéo dài. Qua kiểm tra gần đây, lực lượng chức năng ghi nhận hai cung sạt trượt lớn, chiều dài khoảng 800m và 1.000m; nhiều vết nứt rộng tới 1m, sâu từ 5 - 10m. Những dấu hiệu này cho thấy nguy cơ sạt lở vẫn hiện hữu, đe dọa trực tiếp đến tính mạng và tài sản của các hộ dân trong khu vực.

Trước tình hình đó, xã Thiên Phủ đã triển khai các biện pháp cảnh báo, theo dõi diễn biến địa chất và chuẩn bị phương án sơ tán người dân khi cần thiết. Công tác tuyên truyền, vận động các hộ trong vùng nguy hiểm nâng cao cảnh giác cũng được duy trì thường xuyên. Ông Nghiêm Văn Điệp, Bí thư Chi bộ, Trưởng bản Mường Khăng, cho biết: “Dù hiện nay đang trong mùa khô, nguy cơ sạt lở có xu hướng giảm so với mùa mưa bão, nhưng ban quản lý bản không vì thế mà chủ quan. Các biện pháp ứng phó ban đầu vẫn được duy trì, người dân được nhắc nhở thường xuyên để chủ động phòng tránh khi có tình huống bất thường xảy ra".

Tuy nhiên, cảnh báo và ứng phó trước mắt không thể thay thế giải pháp di dời lâu dài. Trên cơ sở đánh giá mức độ nguy hiểm tại khu vực núi Pù Bai, xã Thiên Phủ dự kiến xây dựng khu tái định cư tại Piêng Có Mạ, bản Mường Khăng, với diện tích khoảng 3ha, bố trí nơi ở mới cho các hộ dân trong vùng có nguy cơ sạt lở. Địa phương đã hoàn thành khảo sát phục vụ đầu tư, đang xây dựng hồ sơ thiết kế. Việc lựa chọn vị trí được tính toán trên cơ sở các yếu tố địa hình, nền đất, nguy cơ sạt lở, đồng thời xem xét khả năng kết nối giao thông và hệ thống điện, nước sinh hoạt để bảo đảm điều kiện sống ổn định cho người dân sau di dời.

Theo ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Thiên Phủ, địa phương đang tập trung đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện các thủ tục, phấn đấu đưa người dân đến nơi ở mới trước mùa mưa năm 2027. Không chỉ giải quyết nguy cơ trước mắt tại khu vực chân núi Pù Bai, xã còn tính toán phương án bố trí dân cư dài hạn, bởi nguy cơ sạt lở có thể ảnh hưởng đến những hộ dân ở khu vực lân cận. Việc chủ động rà soát, tìm kiếm các địa điểm an toàn sẽ giúp địa phương có phương án ứng phó khi tình hình phát sinh những diễn biến mới.

Đáng chú ý, việc UBND tỉnh Thanh Hóa công bố tình huống khẩn cấp sạt lở đất tại núi Pù Bai không chỉ là cảnh báo về mức độ nguy hiểm của thiên tai mà còn tạo cơ sở pháp lý để triển khai các thủ tục đầu tư theo quy trình rút gọn. Đây là điều kiện quan trọng nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị, sớm khắc phục hậu quả thiên tai và bố trí nơi ở an toàn cho người dân. Trên cơ sở phương án được cấp có thẩm quyền phê duyệt và nguồn vốn được bố trí, địa phương sẽ triển khai các bước tiếp theo, phấn đấu hoàn thành khu tái định cư theo kế hoạch.