Giải quyết dứt điểm tình trạng thiếu sách giáo khoa trước ngày 25/9

Lần đầu tiên xảy ra sự cố lớn về thiếu sách giáo khoa

Chiều 21/9, tại Phiên họp thứ 6 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét Báo cáo công tác dân nguyện của Quốc hội tháng 8/2026.

Trình bày Báo cáo tóm tắt công tác dân nguyện của Quốc hội tháng 8/2026, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Lê Thị Nga cho biết, cử tri và Nhân dân tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước trong lãnh đạo, chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026, tạo nền tảng thực hiện các mục tiêu của cả nhiệm kỳ; an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững.

Về hoạt động của Quốc hội, cử tri và Nhân dân cả nước quan tâm sâu sắc tới kết quả Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI. Cử tri và Nhân dân mong muốn chương trình, các nội dung đưa ra trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ Hai, tiếp tục hoàn thiện pháp luật về đất đai, nhà ở và kinh doanh bất động sản theo hướng đồng bộ, minh bạch, giảm thủ tục và khơi thông nguồn lực phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Bên cạnh những kết quả đạt được, cử tri và Nhân dân quan tâm, lo lắng về chất lượng bữa ăn bán trú của học sinh; các chính sách chăm lo học sinh, giáo dục văn hóa, đạo đức, lối sống lành mạnh cho thế hệ trẻ; điều kiện dạy, học; các khoản thu đầu năm học; tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, công tác chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng, hoàn thiện thủ tục đất đai, môi trường, vật liệu xây dựng và điều chỉnh một số dự án…

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải phát biểu tại phiên họp. Ảnh: Vũ Hiếu

Đánh giá cao Báo cáo của Ủy ban Dân nguyện và Giám sát về công tác dân nguyện của Quốc hội tháng 8/2026, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải bày tỏ quan tâm đến vấn đề đã được đề cập trong Phiên giải trình do Ủy ban Văn hóa và Xã hội tổ chức ngày 20/9, đó là thiếu sách giáo khoa.

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Nguyễn Thanh Hải, phiên giải trình bước đầu đã làm rõ nguyên nhân và ghi nhận những nỗ lực của ngành giáo dục trong khắc phục tình trạng thiếu sách giáo khoa. Đến ngày 20/9, thời điểm diễn ra phiên giải trình, tình trạng thiếu sách đã được khắc phục đáng kể, chỉ còn khoảng 900.000 bản sách trên tổng số 240 triệu bản, chiếm khoảng 0,25%.

"Điều này cho thấy tốc độ khắc phục khá nhanh", Chủ nhiệm Ủy ban Nguyễn Thanh Hải thông tin và cho biết, tại phiên giải trình, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định một trong những nguyên nhân là công tác dự báo chưa sát với nhu cầu. Bên cạnh đó, năm nay nhiều tỉnh, thành phố dự kiến thực hiện chính sách miễn sách giáo khoa cho học sinh, khiến phụ huynh chưa chủ động mua sách.

Tuy nhiên, tình trạng thiếu sách vẫn mang tính cục bộ, tập trung ở một số đầu sách, địa phương và đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa, biên giới. Theo Chủ nhiệm Ủy ban Nguyễn Thanh Hải, đây là vấn đề liên quan trực tiếp đến công tác dự báo, thống kê nhu cầu, hoàn toàn có thể được chuẩn bị sớm để hạn chế tình trạng thiếu sách.

Thiếu sách giáo khoa gây khó khăn cho học sinh, đồng thời tạo áp lực đối với phụ huynh, phát sinh chi phí và những ảnh hưởng về tinh thần, vật chất. Đáng chú ý, đã xuất hiện tình trạng gom sách, nâng giá, trục lợi từ sự thiếu hụt, thậm chí lừa đảo trong mua bán sách giáo khoa trên mạng.

“Đây là lần đầu tiên, chưa bao giờ xảy ra một sự cố lớn như thế này về vấn đề thiếu sách giáo khoa”, bà Nguyễn Thanh Hải cho biết và đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo có giải pháp để không tái diễn tình trạng tương tự.

Cũng theo Chủ nhiệm Ủy ban Nguyễn Thanh Hải việc thống kê số lượng sách còn thiếu là cần thiết nhưng chưa phản ánh đầy đủ khả năng tiếp cận sách của học sinh. Có trường hợp một học sinh có hai bộ sách, trong khi học sinh khác có thể chưa có bộ sách nào. Vì vậy, đề nghị cần rà soát cụ thể số lượng sách còn thiếu và số học sinh thực tế chưa được cung cấp đầy đủ sách giáo khoa, qua đó có đánh giá chính xác hơn.

Chủ nhiệm Ủy ban cũng đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo sớm có báo cáo đầy đủ về số liệu để Ủy ban Văn hóa và Xã hội có cơ sở báo cáo cử tri, đồng thời tiếp tục giám sát việc bảo đảm 100% học sinh được tiếp cận sách giáo khoa.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cũng ghi nhận việc khắc phục tình trạng thiếu sách của Bộ Giáo dục và Đào tạo thời gian qua là tích cực, đồng thời đề nghị các địa phương tiếp tục quan tâm, bởi sách giáo khoa là vật dụng thiết yếu đối với học sinh. Các giải pháp như sách giáo khoa điện tử và phối hợp cung cấp sách cần được triển khai phù hợp để bảo đảm học sinh có sách kịp thời.

Bên cạnh vấn đề sách giáo khoa, bà Nguyễn Thanh Hải cũng đề nghị Ủy ban Văn hóa và Xã hội tiếp tục quan tâm, giám sát vấn đề bữa ăn bán trú, nội dung đã được đề cập và kiến nghị nhiều lần trước đây.

Đồng quan điểm, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Lâm Văn Mẫn cũng nhất trí cho rằng, tình trạng thiếu sách giáo khoa ở một số địa phương là nỗi lo lắng của các phụ huynh học sinh, cần sớm có sự phối để đảm bảo cung cấp đủ cho học sinh.

Giải quyết dứt điểm tình trạng thiếu sách giáo khoa trước 25/9

Phát biểu làm rõ vấn đề các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội nêu, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu cho biết, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đặc biệt quan tâm và đã chỉ đạo rất sát sao để xử lý ngay các vấn đề cử tri và Nhân dân quan tâm. Liên quan đến vấn đề sách giáo khoa, ngay trong sáng 21/9, Thủ tướng và Phó Thủ tướng Chính phủ đã họp với Bộ Giáo dục và Đào tạo và các bộ, ngành có liên quan để đảm bảo giải quyết dứt điểm trước 25/9/2026.

“Giải pháp rất cụ thể, đồng thời, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo cần xác định sách giáo khoa như là hàng hóa thiết yếu để có cơ chế quản lý cung ứng kịp thời, kể cả việc rà soát cơ cấu giá, nâng cao chất lượng và tiếp tục giảm giá đối với sách giáo khoa”, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nêu rõ.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu cho biết, Thủ tướng và Phó Thủ tướng Chính phủ đã họp với Bộ Giáo dục và Đào tạo và các bộ, ngành có liên quan để đảm bảo giải quyết dứt điểm trước 25/9/2026. Ảnh: Vũ Hiếu

Phó Thủ tướng cũng cho biết, đối với vấn đề về truyền thụ kiến thức, coi trọng kỹ năng sống, văn hóa ứng xử và ý thức tôn trọng pháp luật cho thế hệ trẻ, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát, điều chỉnh chương trình giáo dục phổ thông, đồng thời tiếp tục rà soát, hoàn thiện bộ SGK sử dụng thống nhất trong phạm vi toàn quốc, cùng với đổi mới phương pháp giảng dạy, thi và kiểm tra đánh giá. Trên cơ sở nghiên cứu thấu đáo, kỹ lưỡng, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ sẽ chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo công khai, minh bạch và đặc biệt phải có lộ trình để phụ huynh, học sinh có điều kiện chuẩn bị.

Phát biểu kết luận về nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị, Bộ Giáo dục và Đào tạo khẩn trương thanh tra, kiểm tra việc cung cấp sách giáo khoa và tăng cường kiểm tra các khoản thu đầu năm học, quản lý chặt chẽ suất ăn bán trú, bảo đảm an toàn cho học sinh.

Đồng thời, đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo có báo cáo thông tin để đại biểu Quốc hội có đầy đủ thông tin phục vụ tiếp xúc cử tri trước Kỳ họp thứ 2 của Quốc hội; tiếp tục rà soát các số liệu cụ thể đối với đầu sách thiếu, số lượng học sinh chưa tiếp cận sách giáo khoa...