Giảm áp lực hành chính, tập trung nâng cao chất lượng dạy và học

Giảm hồ sơ, sổ sách, tránh phát sinh việc ngoài quy định

Tại các cơ sở giáo dục, yêu cầu đặt ra là rà soát toàn bộ các hoạt động đang triển khai, xác định rõ những nội dung cần duy trì, những nội dung có thể điều chỉnh hoặc cắt giảm, bảo đảm phù hợp với quy định và điều kiện thực tế của từng đơn vị.

Hoạt động được tổ chức lồng ghép, thiết thực, phù hợp, góp phần tạo môi trường học tập đa dạng nhưng không làm ảnh hưởng đến thời gian dạy và học.

Đối với học sinh, Sở GD&ĐT yêu cầu không tổ chức thi học sinh giỏi cấp trường, cấp xã, trừ trường hợp cần thiết để phát hiện, tuyển chọn đội tuyển tham dự kỳ thi do cấp trên tổ chức. Các hoạt động giao lưu, sân chơi tiếng Anh, STEM/STEAM, trải nghiệm, văn nghệ, thể thao, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo… vẫn được tổ chức theo hướng vui tươi, tự nguyện, thiết thực và không biến thành các kỳ thi.

Bà Nông Thị Phương Tuyết, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Hòa Chung, phường Tân Giang cho biết: Sau khi nhận được văn bản hướng dẫn của Sở GD&ĐT, nhà trường rà soát các cuộc thi, hội thi, hoạt động phong trào, yêu cầu hồ sơ, báo cáo và công tác hành chính; đối chiếu với hướng dẫn của Sở để xác định những nội dung cần thiết, những nội dung không còn phù hợp, bảo đảm đúng quy định và không gây áp lực không cần thiết cho giáo viên, học sinh. Chủ động rà soát, lựa chọn các hoạt động thiết thực, phù hợp với điều kiện thực tế và nhu cầu của học sinh; lồng ghép vào kế hoạch giáo dục, hoạt động trải nghiệm và sinh hoạt ngoại khóa. Mục tiêu là giảm hình thức, tránh quá tải nhưng vẫn bảo đảm cơ hội học tập, giao lưu và phát triển toàn diện cho học sinh.

Một trong những nội dung được các nhà trường đặc biệt quan tâm là việc cắt giảm hồ sơ, sổ sách và báo cáo. Theo hướng dẫn của Sở GD&ĐT, các cơ sở giáo dục phải thực hiện đúng, đủ hồ sơ theo quy định, đồng thời không tự đặt ra hoặc yêu cầu giáo viên thực hiện thêm hồ sơ, sổ sách, biểu mẫu, báo cáo, minh chứng khi không có căn cứ pháp lý hoặc không thực sự cần thiết.

Từ năm học 2026 - 2027, ngành giáo dục triển khai hồ sơ số, sổ sách số theo quy định và lộ trình của Bộ GD&ĐT; từng bước thay thế hồ sơ, sổ sách giấy bằng hồ sơ trên môi trường số. Đáng chú ý, các cơ sở giáo dục không phải thực hiện đồng thời hồ sơ giấy và hồ sơ điện tử có cùng nội dung, trừ trường hợp pháp luật có quy định.

Cô giáo Nông Thị Thúy, giáo viên Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Lũng Nặm cho biết: Trước đây, việc thực hiện hồ sơ, sổ sách, báo cáo chiếm khá nhiều thời gian ngoài giờ lên lớp. Có những thời điểm chúng tôi phải dành thêm thời gian để hoàn thiện hồ sơ, cập nhật thông tin, ảnh hưởng nhất định đến quỹ thời gian dành cho nghiên cứu bài giảng và học sinh. Tôi mong muốn dành nhiều thời gian hơn cho việc chuẩn bị bài giảng, nghiên cứu đổi mới phương pháp dạy học, quan tâm, hỗ trợ những học sinh khó khăn trong học tập và trao đổi chuyên môn với đồng nghiệp, qua đó nâng cao chất lượng giảng dạy.

Nâng chất lượng chuyên môn

Cùng với hồ sơ, sổ sách, các cuộc họp hành chính không cần thiết cũng được yêu cầu rà soát, cắt giảm. Thời gian được dành nhiều hơn cho hoạt động dạy học, giáo dục và sinh hoạt chuyên môn. Điểm đáng chú ý là việc giảm các khâu hành chính gắn với khai thác hiệu quả dữ liệu dùng chung. Những thông tin đã được cập nhật đầy đủ trên hệ thống có thể được sử dụng phục vụ công tác quản lý, hạn chế yêu cầu nhà trường báo cáo lại cùng một nội dung. Các cơ sở giáo dục được yêu cầu cập nhật dữ liệu đầy đủ, chính xác, kịp thời và khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu dùng chung.

Qua đó, chuyển đổi số không chỉ hướng đến thay thế hồ sơ giấy bằng hồ sơ điện tử mà còn từng bước thay đổi phương thức tổ chức công việc, giảm thao tác thủ công và hạn chế tình trạng một nội dung phải thực hiện nhiều lần.

Việc cắt giảm các cuộc thi, hồ sơ, sổ sách và hội họp giúp giáo viên tập trung đổi mới phương pháp, nâng cao chất lượng dạy và học.

Việc cắt giảm các cuộc thi, hồ sơ, sổ sách và hội họp vì vậy không đồng nghĩa với giảm hoạt động giáo dục. Trọng tâm là loại bỏ những phần việc hình thức, trùng lặp, không cần thiết để thời gian, công sức và nguồn lực được tập trung nhiều hơn cho chuyên môn. Theo hướng dẫn của Sở GD&ĐT, các cơ sở giáo dục chủ động rà soát, điều chỉnh các hoạt động phù hợp; đồng thời tăng cường sinh hoạt chuyên môn, chia sẻ kinh nghiệm và ưu tiên nguồn lực cho hoạt động dạy học, giáo dục học sinh.

Hiệu quả của chủ trương này không chỉ thể hiện ở việc giảm bao nhiêu loại hồ sơ hay bao nhiêu cuộc họp mà quan trọng hơn là giáo viên có thêm thời gian đầu tư cho bài giảng, đổi mới phương pháp, quan tâm sát hơn đến từng học sinh, từ đó, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học, để mỗi hoạt động trong nhà trường hướng nhiều hơn đến sự tiến bộ và phát triển thực chất của học sinh.