Giám đốc Đường Sách TP.HCM Lê Hoàng:Cần sớm đưa các chính sách phát triển xuất bản vào cuộc sống

Quang cảnh tại Đường Sách TP.HCM sáng ngày 10.10.2026, đông đảo người dân và du khách đến tham quan, trải nghiệm, mua sách

Nhân kỷ niệm 74 năm Ngày truyền thống ngành Xuất bản, In và Phát hành sách Việt Nam (10.10.1952 – 10.10.2026), phóng viên Văn Hóa có cuộc trao đổi với ông Lê Hoàng, Ủy viên Thường vụ Hội Xuất bản Việt Nam, Giám đốc Công ty TNHH Đường Sách TP.HCM về những tác động của các chủ trương mới đối với ngành xuất bản, việc phát triển văn hóa đọc và những vấn đề đặt ra đối với thị trường sách hiện nay.

PV: Thưa ông, Chỉ thị số 04-CT/TW ngày 17.3.2026 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới đặt ra những yêu cầu và giải pháp nhằm phát triển ngành xuất bản trong giai đoạn mới. Theo ông, văn bản này có ý nghĩa như thế nào đối với người làm xuất bản, nhất là trong việc nâng cao vị thế ngành, phát triển văn hóa đọc và tháo gỡ những khó khăn của thị trường sách hiện nay?

- Ông Lê Hoàng: Chỉ thị 04-CT/TW mang lại niềm phấn khởi cho những người làm xuất bản. Chúng tôi vui mừng khi Đảng và Nhà nước quan tâm đến ngành bằng những nội dung chỉ đạo, giải pháp cụ thể, trong đó có việc nâng cao vị trí, vai trò của sách và ngành xuất bản.

Ông Lê Hoàng, Giám đốc Công ty TNHH Đường Sách TP.HCM

Tại TP.HCM, Chỉ thị số 16-CT/TU ngày 9.6.2026 của Ban Thường vụ Thành ủy về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới tại Thành phố tiếp tục cụ thể hóa những yêu cầu này, với các nội dung đáng chú ý như phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng và trường học, tạo điều kiện thúc đẩy hợp tác giữa Nhà nước và khu vực tư nhân, đồng thời tăng cường các giải pháp chống in lậu, in giả và phát hành sách trái phép trên thị trường cũng như các nền tảng số.

Đây đều là những vấn đề người làm xuất bản quan tâm và mong đợi. Việc phát triển văn hóa đọc cần được chú trọng để sách đến gần hơn với người dân, đặc biệt là học sinh. Cơ chế hợp tác thuận lợi giữa Nhà nước và các đơn vị tư nhân cũng có thể góp phần huy động thêm nguồn lực, tạo điều kiện cho hoạt động xuất bản phát triển.

Bên cạnh đó, tình trạng in lậu, in giả và phát hành sách trái phép cần được xử lý quyết liệt, đồng bộ để bảo vệ quyền lợi của các đơn vị xuất bản, tác giả và bạn đọc. Chúng tôi mong các bộ, ngành, địa phương và cơ quan quản lý nhà nước sớm triển khai các nội dung chỉ thị bằng những chương trình, giải pháp cụ thể, đưa chủ trương vào thực tiễn, hỗ trợ ngành xuất bản phát triển ổn định và bền vững hơn.

Các nhóm học sinh, sinh viên đến mua sách, trải nghiệm tiết học thực hành tại không gian Đường Sách TP.HCM. Ảnh chụp sáng 10.10.2026

Chỉ thị 16-CT/TU đặt mục tiêu phát triển ngành xuất bản TP.HCM theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, đồng thời thúc đẩy hợp tác công – tư. Theo ông, cần làm gì để những định hướng này phát huy hiệu quả?

- Theo tôi, cần quan tâm đến cơ chế phối hợp giữa Nhà nước và các đơn vị xuất bản, phát hành sách. Nhà nước có vai trò định hướng, xây dựng chính sách và tạo điều kiện; trong khi các đơn vị xuất bản, phát hành cần chủ động tổ chức hoạt động, tìm kiếm phương thức phát triển phù hợp với thị trường.

Khi có cơ chế hợp tác thuận lợi, các nguồn lực xã hội sẽ có thêm điều kiện tham gia phát triển ngành xuất bản. Điều quan trọng là các chủ trương phải sớm được triển khai bằng những giải pháp cụ thể, phù hợp với thực tế hoạt động của từng đơn vị.

Bên cạnh đó, việc hoàn thiện chính sách, pháp luật, trong đó có Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản, cần gắn với yêu cầu phát triển của ngành trong bối cảnh chuyển đổi số. Cùng với cơ chế hỗ trợ phù hợp, công tác quản lý thị trường, bảo vệ bản quyền và xử lý tình trạng in lậu, in giả cũng cần được thực hiện hiệu quả hơn.

Các bạn nhỏ hào hứng chơi cờ tại Đường Sách

Chỉ thị 16-CT/TU nhấn mạnh phát triển văn hóa đọc, nghiên cứu đưa tiết đọc sách vào trường học. Ông đánh giá thế nào về định hướng này?

- Tôi rất đồng tình với việc đặt trọng tâm vào phát triển văn hóa đọc trong trường học và cộng đồng. Đây cũng là vấn đề được ông Lưu Đình Phúc, tân Cục trưởng Cục Xuất bản và Thư viện, nhấn mạnh trong bài phát biểu khi nhận nhiệm vụ, với định hướng xây dựng xã hội đọc.

Theo đó, văn hóa đọc cần được hình thành từ ghế nhà trường; thư viện giúp người dân tiếp cận tri thức thuận lợi hơn; nhà sách trở thành không gian văn hóa và cộng đồng; văn học được bảo tồn, nuôi dưỡng để góp phần khơi dậy khát vọng dân tộc và đưa văn học Việt Nam ra thế giới.

Tôi cho rằng đây là hướng đi cần được quan tâm lâu dài. Muốn phát triển văn hóa đọc, cần tạo điều kiện để học sinh tiếp cận sách từ sớm, xây dựng môi trường đọc trong nhà trường và gia đình, đồng thời phát huy vai trò của thư viện, nhà sách trong đời sống cộng đồng.

Do vậy, theo tôi, ngành giáo dục sớm triển khai Tiết đọc sách thành môn tự chọn trong trường tiểu học và trung học cơ sở. Điều này là vô cùng cần thiết để hình thành thói quen đọc sách cho trẻ, góp phần quan trọng cho sự phát triển văn hoá trong cộng đồng về lâu dài.

Với TP.HCM, việc triển khai các giải pháp phát triển văn hóa đọc cần gắn với điều kiện thực tế của từng địa bàn, từng nhóm bạn đọc. Khi việc đọc trở thành nhu cầu thường xuyên, sách mới có thể phát huy đầy đủ vai trò trong việc cung cấp tri thức, bồi dưỡng tư duy và hình thành thói quen học tập suốt đời.

Nhiều hoạt động trong Tuần lễ Doanh nhân và Sách năm 2026 diễn ra tại Đường Sách TP.HCM từ ngày 6-10.10

Bên cạnh những định hướng mới, thị trường sách hiện nay đang đối mặt với những khó khăn nào? Ông kỳ vọng gì trong thời gian tới?

- Hoạt động xuất bản, đặc biệt là khâu phát hành sách, đang gặp một số khó khăn. Sức mua có dấu hiệu giảm; những thay đổi trong quy định của các sàn thương mại điện tử cũng ảnh hưởng đến việc phát hành của các đơn vị. Ngoài ra, thời tiết bất lợi cũng tác động đến hoạt động kinh doanh sách.

Thực tế này đòi hỏi các đơn vị xuất bản, phát hành phải chủ động tính toán, điều chỉnh phương thức tổ chức hoạt động để vượt qua giai đoạn khó khăn trước mắt. Mỗi đơn vị cần tìm cách thích ứng với tình hình thị trường, đồng thời duy trì hoạt động để phục vụ bạn đọc.

Tôi cũng mong Nhà nước có những chính sách hỗ trợ cần thiết, phù hợp với tình hình thực tế, giúp các đơn vị sớm vượt qua khó khăn. Cùng với đó, những chỉ đạo về chống in lậu, in giả và phát hành sách trái phép cần được thực hiện quyết liệt, bởi đây là vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của các đơn vị làm sách chân chính.

Nhân dịp kỷ niệm Ngày truyền thống ngành Xuất bản, In và Phát hành sách Việt Nam, tôi mong các chủ trương, chính sách mới sớm đi vào cuộc sống. Khi cơ chế được hoàn thiện, thị trường được quản lý tốt hơn và văn hóa đọc được quan tâm đúng mức, ngành xuất bản sẽ có thêm điều kiện phát triển ổn định, đáp ứng tốt hơn nhu cầu tiếp cận tri thức của người dân.