Giám đốc Sở Xây dựng Nghệ An nêu 4 nguyên tắc lựa chọn vị trí quy hoạch trung tâm cấp xã mới

Quang cảnh phiên chất vấn và trả lời chất vấn. Ảnh: Thành Cường

Dự kỳ họp có các đồng chí: Nguyễn Khắc Thận - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh; Võ Trọng Hải - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh.

Các đồng chí: Hoàng Nghĩa Hiếu - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; Dương Đình Chỉnh - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh; Nguyễn Như Khôi - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh chủ tọa điều hành kỳ họp.

Cam kết hoàn thành quy hoạch chung đúng tiến độ

Đây là một trong những nội dung được nhiều đại biểu quan tâm bởi sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, quy hoạch trở thành nền tảng để tổ chức không gian phát triển, thu hút đầu tư và nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước ở cơ sở.

Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Xây dựng trình bày báo cáo về công tác lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch chung xây dựng xã, phường trên địa bàn tỉnh. Ảnh: Thành Cường

Tại phiên chất vấn có 15 lượt đại biểu đăng đàn. Mở đầu phiên chất vấn, đại biểu Nguyễn Kỳ Thanh (Tổ đại biểu số 1) đề nghị Giám đốc Sở Xây dựng làm rõ tiến độ lập các cấp độ quy hoạch trên địa bàn tỉnh sau khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.

Trả lời chất vấn, Giám đốc Sở Xây dựng Phạm Hồng Quang cho biết, ngay sau khi bộ máy chính quyền mới đi vào hoạt động, UBND tỉnh đã xác định quy hoạch là nhiệm vụ trọng tâm, ban hành kế hoạch và chỉ đạo quyết liệt nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng và an ninh.

Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn, vướng mắc. Hệ thống pháp luật về quy hoạch tiếp tục được hoàn thiện, nhiều quy định mới được ban hành, đặt ra yêu cầu quản lý ngày càng cao.

Đại biểu Nguyễn Kỳ Thanh (Tổ đại biểu số 1) phát biểu chất vấn. Ảnh: Thành Cường

Trong khi đó, theo phân cấp, cấp xã được giao trực tiếp tổ chức lập và phê duyệt quy hoạch chung. Song năng lực chuyên môn của đội ngũ cán bộ, nhất là tại các xã miền núi, vùng sâu, vùng xa còn hạn chế, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu về chuyên môn và tiến độ, ảnh hưởng đến chất lượng cũng như tốc độ triển khai các đồ án quy hoạch.

Để tháo gỡ, Sở Xây dựng đã phân loại các địa phương theo tiến độ để tập trung hỗ trợ, hướng dẫn theo phương châm "cầm tay chỉ việc"; đồng thời, tăng cường phối hợp giữa các sở, ngành trong quá trình lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch. Với các giải pháp, ông Phạm Hồng Quang cam kết hoàn thành quy hoạch chung theo tiến độ được UBND tỉnh giao.

Theo kế hoạch của UBND tỉnh, Nghệ An cần lập 127 đồ án quy hoạch, gồm 6 quy hoạch chung đô thị, 13 quy hoạch phân khu và 108 quy hoạch chung xã. Tiến độ thực hiện được xác định các quy hoạch đô thị cơ bản hoàn thành trong năm 2026, quy hoạch chung xã hoàn thành theo các mốc từ quý III năm 2026 đến quý I năm 2027.

Đến ngày 10/7/2026, 5/6 quy hoạch chung đô thị đã trình phê duyệt nhiệm vụ, 3/108 quy hoạch chung xã hoàn thành, 100% xã đã lựa chọn đơn vị tư vấn. Dự kiến khoảng 89% đồ án hoàn thành đúng tiến độ và khoảng 11% có nguy cơ chậm.

Trả lời đại biểu Lương Thị Ngọc (Tổ đại biểu số 17) về chất lượng quy hoạch, Giám đốc Sở Xây dựng nhấn mạnh, yếu tố quan trọng nhất để bảo đảm chất lượng là tuân thủ đầy đủ quy trình lập quy hoạch.

Các địa phương phải xây dựng nhiệm vụ quy hoạch, lấy ý kiến các sở, ngành để cập nhật đầy đủ định hướng phát triển, quy hoạch chuyên ngành và hệ thống hạ tầng kỹ thuật trước khi hoàn thiện đồ án.

Nếu thực hiện đúng quy trình thì chất lượng quy hoạch sẽ được bảo đảm, đồng thời, tạo sự kết nối đồng bộ về giao thông, công nghiệp và hệ thống hạ tầng kỹ thuật.

Đại biểu Lương Thị Ngọc (Tổ đại biểu số 17) phát biểu chất vấn. Ảnh: Thành Cường

Liên quan đến năng lực tư vấn theo ý kiến của đại biểu Hoàng Lân (Tổ đại biểu số 10), thừa nhận đây là khó khăn lớn, ông Phạm Hồng Quang cho biết, nhiều xã miền núi gặp trở ngại trong lựa chọn đơn vị tư vấn do giá trị hợp đồng thấp nhưng chi phí khảo sát lớn, khiến nhiều đơn vị không mặn mà tham gia.

Để bảo đảm tiến độ, Sở Xây dựng đã chủ động kết nối các đơn vị tư vấn, đồng thời, giao Viện Quy hoạch kiến trúc xây dựng Nghệ An thực hiện đối với những địa phương chưa lựa chọn được tư vấn.

Việc lựa chọn đơn vị tư vấn được thực hiện trên cơ sở đánh giá năng lực theo quy định; cùng với đó, Sở Xây dựng và các sở, ngành còn tăng cường hướng dẫn, thẩm định và kiểm soát chất lượng các đồ án.

Đại biểu Phạm Thùy Vinh (Tổ đại biểu số 11) phát biểu chất vấn. Ảnh: Thành Cường

Trả lời câu hỏi của đại biểu Phạm Thùy Vinh (Tổ đại biểu số 11) về chuyển đổi số trong lĩnh vực quy hoạch, Giám đốc Sở Xây dựng cho biết toàn bộ các đồ án quy hoạch đã được phê duyệt đang được cập nhật lên Hệ thống thông tin quy hoạch quốc gia của Bộ Xây dựng. Sau khi hoàn thành, các xã, phường sẽ được cấp tài khoản để khai thác dữ liệu; mỗi đồ án đều được số hóa trên nền tảng bản đồ GIS nhằm phục vụ quản lý và tra cứu thống nhất.

Đại biểu Nguyễn Thị Tú Hương phản ánh nhiều quy hoạch chuyên ngành như điện, lưới điện, thủy lợi, cấp nước liên vùng đã được phê duyệt nhiều năm nhưng chưa triển khai, làm hạn chế không gian phát triển của các địa phương.

Trả lời nội dung này, ông cho biết, việc lập quy hoạch lần này cũng là dịp để các địa phương rà soát toàn bộ các quy hoạch chuyên ngành. Những quy hoạch không còn phù hợp hoặc kéo dài nhiều năm nhưng không có khả năng triển khai sẽ được đề xuất loại bỏ sau khi thống nhất với các sở, ngành, qua đó, tạo thêm dư địa phát triển cho các xã, phường.

Đại biểu Hoàng Lân (Tổ đại biểu số 10) phát biểu chất vấn. Ảnh: Thành Cường

Tiếp tục chất vấn, đại biểu Chu Anh Tuấn (Tổ đại biểu số 14), đề nghị làm rõ giải pháp bảo đảm tính liên kết vùng, tránh chồng chéo giữa quy hoạch cấp xã với Quy hoạch tỉnh; đồng thời băn khoăn về khả năng điều chỉnh quy hoạch nếu thời gian tới có sắp xếp địa giới hành chính một số địa phương chưa đạt chuẩn.

Về vấn đề này, theo Giám đốc Sở Xây dựng, mọi đồ án quy hoạch cấp xã đều phải căn cứ vào Quy hoạch tỉnh. Trong quá trình lập nhiệm vụ quy hoạch, các địa phương phải rà soát toàn bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật, đánh giá nhu cầu thực tế và khả năng kết nối với định hướng phát triển chung. Các sở, ngành sẽ thực hiện thẩm định tổng thể để bảo đảm sự thống nhất giữa các quy hoạch.

Đối với các xã đã được phê duyệt quy hoạch, ông cho biết, việc lập quy hoạch được thực hiện đồng thời với quá trình điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 trên cơ sở các phương án dự thảo nên không ảnh hưởng đến tính thống nhất sau khi quy hoạch cấp tỉnh được phê duyệt.

Liên quan đến khả năng tiếp tục điều chỉnh đơn vị hành chính cấp xã, Giám đốc Sở Xây dựng khẳng định đến nay chưa có bất kỳ hướng dẫn chính thức nào từ Trung ương.

Vì vậy, các địa phương vẫn phải triển khai lập quy hoạch theo đúng kế hoạch của UBND tỉnh; nếu sau này có thay đổi sẽ điều chỉnh phù hợp với thực tiễn, bảo đảm tiết kiệm nguồn lực và không ảnh hưởng tiến độ chung.

Đại biểu Nguyễn Viết Hùng (Tổ đại biểu số 11) phát biểu chất vấn. Ảnh: Thành Cường

Đại biểu Nguyễn Viết Hùng (Tổ đại biểu số 11) nêu thực tế việc xác định trung tâm của các xã mới sau sáp nhập đang gặp nhiều khó khăn, nhất là tại các xã miền núi, biên giới do dân cư phân tán, địa hình phức tạp và chưa tạo được sự đồng thuận trong nhân dân.

Về vấn đề này, Giám đốc Sở Xây dựng cho biết, việc lựa chọn trung tâm xã phải bảo đảm hài hòa giữa vị trí địa lý, quy mô dân số, điều kiện hạ tầng và định hướng phát triển lâu dài.

Để thống nhất cách làm, lãnh đạo Sở Xây dựng cho biết, đơn vị đã hướng dẫn dựa trên 4 nguyên tắc: Rà soát toàn diện điều kiện địa lý, dân số và khả năng kết nối hạ tầng; ưu tiên tận dụng các trung tâm hiện hữu nếu cơ sở hạ tầng kết nối đáp ứng yêu cầu phát triển; lấy ý kiến rộng rãi của cấp ủy, chính quyền và nhân dân trước khi quyết định; đồng thời, bảo đảm phù hợp với Quy hoạch tỉnh, định hướng phát triển và chủ trương của Trung ương về sắp xếp đơn vị hành chính.

Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Xây dựng trình bày trả lời chất vấn. Ảnh: Thành Cường

Theo ông Phạm Hồng Quang, bên cạnh cơ sở khoa học và chuyên môn, sự đồng thuận của người dân là yếu tố quyết định thành công của công tác quy hoạch. Vì vậy, cùng với việc xây dựng đồ án, các địa phương cần huy động cả hệ thống chính trị tham gia tuyên truyền, vận động để người dân hiểu rõ căn cứ lựa chọn vị trí trung tâm hành chính mới của cấp xã, tạo sự thống nhất trong quá trình triển khai.

Cụ thể hóa các cam kết tại phiên chất vấn theo hướng rõ tiến độ, rõ sản phẩm, rõ trách nhiệm

Kết luận nội dung chất vấn, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Dương Đình Chỉnh đánh giá cao tinh thần thẳng thắn của các đại biểu và việc giải trình của Giám đốc Sở Xây dựng và một số sở, ngành liên quan; đồng thời, chỉ rõ những tồn tại, hạn chế và yêu cầu tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp để bảo đảm hoàn thành hệ thống quy hoạch theo lộ trình.

Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Dương Đình Chỉnh phát biểu kết luận nội dung chất vấn. Ảnh: Thành Cường

Theo đó, HĐND tỉnh đề nghị tiếp tục nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành về vai trò của công tác quy hoạch; người đứng đầu các sở, ngành, địa phương phải trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng quy hoạch.

UBND tỉnh cần rà soát các vướng mắc trong quy định của Trung ương để kịp thời kiến nghị sửa đổi; đồng thời, công khai Quy hoạch tỉnh sau khi điều chỉnh và chỉ đạo các xã, phường rà soát, cập nhật các đồ án bảo đảm thống nhất với quy hoạch cấp tỉnh và quy hoạch ngành.

Các đại biểu dự phiên chất vấn và trả lời chất vấn. Ảnh: Thành Cường

HĐND tỉnh cũng đề nghị ưu tiên bố trí nguồn lực cho công tác lập quy hoạch; tăng cường hướng dẫn chuyên môn, cung cấp dữ liệu phục vụ lập quy hoạch; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và công khai đầy đủ các đồ án để người dân, doanh nghiệp thuận lợi tra cứu, giám sát.

Đối với các xã, phường, cần tập trung chỉ đạo quyết liệt công tác lập quy hoạch, bố trí nhân lực, kinh phí, phối hợp chặt chẽ với các đơn vị tư vấn, lấy ý kiến rộng rãi của nhân dân, nhất là đối với việc xác định trung tâm hành chính và các khu vực phát triển trọng điểm.

Cùng với đó, UBND tỉnh cần tăng cường kiểm tra, giám sát quá trình thẩm định, phê duyệt và tổ chức thực hiện quy hoạch; kịp thời xử lý trách nhiệm đối với các cơ quan, đơn vị, địa phương chậm tiến độ hoặc để xảy ra sai sót ảnh hưởng đến chất lượng đồ án.

Các đại biểu dự phiên chất vấn và trả lời chất vấn. Ảnh: Thành Cường

“Quy hoạch phải đi trước một bước, mở đường cho phát triển, HĐND tỉnh đề nghị UBND tỉnh, các sở, ngành, địa phương khẩn trương cụ thể hóa các cam kết tại phiên chất vấn theo hướng rõ tiến độ, rõ sản phẩm, rõ trách nhiệm, bảo đảm quy hoạch đồng bộ, khả thi, có tầm nhìn dài hạn”, đồng chí Dương Đình Chỉnh nhấn mạnh và cho biết, HĐND tỉnh sẽ tiếp tục giám sát việc thực hiện.