Giảm gánh nặng thủ tục cho người dân, doanh nghiệp nhưng vẫn bảo vệ quyền công dân

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên thảo luận. Ảnh: Khánh Duy

Bảo đảm cả quyết định tạm hoãn và quyết định hủy bỏ đều được thông báo bằng văn bản

Nhấn mạnh xử lý vi phạm hành chính là lĩnh vực pháp luật gần với người dân nhất, đại biểu Phan Thị Thùy Linh tán thành với việc sửa đổi Luật và đánh giá cao cơ quan chủ trì soạn thảo đã chuẩn bị hồ sơ, rất công phu, kỹ lưỡng, thiết kế được nhiều chính sách phân cấp mạnh, rút gọn thủ tục mà vẫn bảo đảm được quyền của người bị xử lý vi phạm hành chính.

Đại biểu nêu rõ, dự thảo Luật lần này thể hiện rõ tinh thần đổi mới: giảm gánh nặng thủ tục cho người dân và doanh nghiệp nhưng vẫn giữ được các nguyên tắc bảo vệ quyền công dân. Khi quyền của người dân được bảo đảm ngay trong từng thủ tục, mỗi quyết định sẽ thêm chắc chắn và được người dân chấp hành với sự tin tưởng.

ĐBQH Phan Thị Thùy Linh (Thanh Hóa) phát biểu. Ảnh: Hồ Long

Quan tâm đến việc tạm hoãn xuất cảnh tại Điều 74, dự thảo Luật, đại biểu Phan Thị Thùy Linh cho biết, Điều 23 Hiến pháp đã ghi nhận quyền ra nước ngoài của công dân. Tạm hoãn xuất cảnh là một biện pháp hạn chế quyền này nên chỉ được áp dụng khi có căn cứ cụ thể đối với từng người.

Đại biểu cũng ghi nhận cơ quan chủ trì soạn thảo đã tiếp thu ý kiến các đại biểu về việc tách tạm hoãn xuất cảnh ra khỏi danh mục các biện pháp cưỡng chế và quy định riêng tại khoản 5 Điều 74. Theo đó, người ra quyết định cưỡng chế có quyền đề nghị tạm hoãn xuất cảnh. Người có thẩm quyền theo khoản 6 Điều 37 Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam sẽ xem xét, quyết định. Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an tổ chức thực hiện ngay khi nhận được quyết định. Đây là cách xử lý hoàn toàn chính xác.

Đại biểu Phan Thị Thùy Linh cũng nêu rõ, theo khoản 6 Điều 36 Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam, việc tạm hoãn xuất cảnh đối với người đại diện của doanh nghiệp được thực hiện khi có đủ hai điều kiện: một là, doanh nghiệp đang bị cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt; hai là, có căn cứ cho thấy cần ngăn chặn ngay việc người đại diện bỏ trốn.

“Ví dụ một doanh nghiệp đã quá hạn nộp phạt và đang bị cưỡng chế; người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp này chuẩn bị ra nước ngoài công tác. Điều kiện thứ nhất đã rõ. Với điều kiện thứ hai thì căn cứ nào cho thấy chính người đại diện này có nguy cơ bỏ trốn?”, đại biểu băn khoăn.

Vì vậy, đại biểu Phan Thị Thùy Linh đề nghị, bổ sung vào cuối khoản 5 Điều 74 dự thảo Luật nội dung “Người ra quyết định cưỡng chế phải nêu rõ trong văn bản đề nghị những tình tiết cụ thể làm căn cứ xác định về nguy cơ bỏ trốn của người bị đề nghị tạm hoãn xuất cảnh”.

Về thủ tục khi thi hành, đại biểu Phan Thị Thùy Linh cho rằng, cần phải bảo đảm cả quyết định tạm hoãn và quyết định hủy bỏ đều được thông báo bằng văn bản đến ngay cho người bị áp dụng như quy định tại Điều 39 Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam; đồng thời, thông tin sẽ được chuyển đến cửa khẩu kịp thời. Như vậy, người dân sẽ biết mình bị tạm hoãn xuất cảnh ngay từ khi có quyết định chứ không phải chờ đến khi ra đến cửa khẩu và bị dừng lại.

Không khép lại cơ hội sửa sai của một đứa trẻ

Về giáo dục dựa vào cộng đồng đối với người chưa thành niên tại Điều 121 và Điều 128 dự thảo Luật, đại biểu Phan Thị Thùy Linh nêu một tình huống rất dễ gặp khi thi hành Luật, đó là một em nhỏ 13 tuổi thuộc diện Tòa án xem xét đưa vào trường giáo dưỡng. Em nhỏ này đã nghỉ học nhưng có nơi cư trú ổn định; cha mẹ cam kết bằng văn bản sẽ quản lý, giáo dục em; nhà trường sẵn sàng nhận em trở lại lớp.

Khoản 1 Điều 121 dự thảo Luật quy định rõ: “Chỉ đưa vào trường giáo dưỡng khi không có biện pháp xử lý khác phù hợp hơn”. Tán thành quan điểm này, tuy nhiên, đại biểu Phan Thị Thùy Linh nêu rõ, để em nhỏ nêu trên không bị đưa vào trường giáo dưỡng mà được giáo dục tại cộng đồng thì khoản 1 Điều 128 dự thảo Luật đang đặt thêm một điều kiện là em nhỏ đó phải "đang theo học".

Như vậy, dù nơi cư trú, dù cam kết của cha mẹ và sự sẵn sàng của nhà trường đều đã có nhưng Tòa án vẫn chưa có cơ sở để chọn phương án giáo dục tại cộng đồng cho em. Lý do là vì em nhỏ đó thiếu điều kiện "đang theo học".

Các đại biểu tham dự phiên họp tại hội trường. Ảnh: Khánh Duy

Thấu hiểu điều kiện mà dự thảo Luật đang đặt ra là để bảo đảm em nhỏ có môi trường giáo dục ổn định và chính khoản 4 Điều 128 cũng cho phép các em đi học hoặc học nghề trong thời gian giáo dục tại cộng đồng, đại biểu Phan Thị Thùy Linh đề nghị, cơ quan chủ trì soạn thảo sửa riêng điều kiện về việc học tại khoản 1 Điều 128 dự thảo Luật theo hướng: Tòa án được xem xét, cả trường hợp em nhỏ đã nghỉ học nhưng có cơ sở giáo dục cam kết tiếp nhận và có kế hoạch hỗ trợ em đó trở lại lớp.

“Như vậy, quy định vẫn giữ đúng mục tiêu của dự thảo Luật nhưng không khép lại cơ hội sửa sai của một đứa trẻ vào đúng lúc mà đứa trẻ đó đang rất cần gia đình và nhà trường cùng dang tay đón mình trở về”, đại biểu Phan Thị Thùy Linh nêu quan điểm.

Với tinh thần đó, đại biểu Phan Thị Thùy Linh cho rằng, đạo luật này không chỉ là đạo luật gần dân nhất, mà chắc chắn sẽ trở thành, một đạo luật được người dân tin cậy nhất.