Giảm giờ làm để đảm bảo sức khỏe người lao động

Nhiều cán bộ Công đoàn cho rằng: Nếu tình trạng làm việc quá sức, mệt mỏi kéo dài sẽ báo động về vấn đề sức khỏe và tinh thần làm việc của CNLĐ. Việc giảm giờ làm cho CNLĐ không chỉ là mong muốn chính đáng mà còn là yêu cầu cấp thiết hiện nay.

Người lao động ít có thời gian nghỉ ngơi

Hiện nay, nhiều doanh nghiệp (DN) tại Đồng Nai áp dụng chế độ làm việc 48 giờ/tuần, nên CNLĐ chỉ còn một ngày nghỉ để tái tạo sức lao động dẫn đến chất lượng cuộc sống không cao. Bên cạnh đó, thời gian tăng ca liên tục trong nhiều tuần khiến cơ thể CNLĐ suy nhược, dẫn đến nguy cơ tai nạn lao động và các bệnh nghề nghiệp. Khi sức khỏe bị bào mòn, năng suất lao động không những không tăng mà còn giảm sút.

Công nhân Công ty TNHH Shingmark Vina (Khu công nghiệp Bàu Xéo, tỉnh Đồng Nai) trong giờ làm việc.

Đặc biệt, thời điểm này, với tình trạng thiếu lao động ở các DN, phần lớn CNLĐ thường xuyên phải tăng ca với cường độ cao, mỗi ngày làm việc từ 10-12 giờ nhằm đáp ứng các đơn hàng lớn. Việc tăng ca kéo dài khiến không ít CNLĐ phải hy sinh thời gian nghỉ ngơi, học tập và phát triển bản thân để duy trì thu nhập, đảm bảo mức sống tối thiểu trong bối cảnh giá cả hàng hóa ngày càng leo thang.

Nhiều CNLĐ khi trở về nhà sau giờ tan ca trời đã tối mịt, họ bước vào phòng trọ với tâm trạng nặng nề, đầy mệt mỏi. Do đó, CNLĐ bày tỏ mong muốn giảm giờ làm để có thể nghỉ ngơi đầy đủ, đảm bảo tái tạo sức lao động.

Anh Nguyễn Văn Hiển, công nhân ngành cơ khí tại Khu công nghiệp Hố Nai, tỉnh Đồng Nai cho biết: Mỗi ngày, anh làm việc từ sáng sớm đến tối muộn, thường xuyên tăng ca khiến cơ thể mệt mỏi, sức khỏe giảm sút.

“Những tháng cao điểm đơn hàng nhiều, tôi tăng ca liên tục để đảm bảo tiến độ giao hàng. Có những ngày về đến phòng trọ chỉ kịp ăn uống qua loa rồi ngủ, hôm sau lại tiếp tục đi làm. Tôi mong giờ làm bớt lại hoặc được nghỉ thêm ngày thứ Bảy trong tháng để giữ sức khỏe lâu dài. Đó không chỉ là mong ước mà còn là nhu cầu thiết thực để giảm căng thẳng và phòng ngừa mệt mỏi kéo dài” - anh Hiển chia sẻ.

Chị Trần Thị Hạnh, công nhân may mặc tại Khu công nghiệp Biên Hòa 2, tỉnh Đồng Nai cho hay: Với tần suất làm việc liên tục trên nhà máy cả ngày, con cái chị phải nhờ người khác đón khi đi làm về trễ, vì thế các bé rất thiệt thòi. Tuy nhiên, để đảm bảo mức sống tối thiểu, chị vẫn phải chọn tăng ca mới đủ thu nhập lo cho gia đình. Nếu lương cơ bản tăng, chị và nhiều CNLĐ khác sẽ không phải phụ thuộc quá nhiều vào tăng ca.

Hiện nhiều CNLĐ vẫn phải làm thêm giờ để bù đắp chi phí sinh hoạt, nhất là trong điều kiện giá cả sinh hoạt tăng cao như hiện nay. Một khảo sát do Tổng Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) Việt Nam thực hiện cho thấy: Hơn 80% công nhân ủng hộ giảm giờ làm từ 48 giờ/tuần xuống còn 44 giờ/tuần, với đề xuất 5,5 ngày làm việc/tuần thay vì 6 ngày như hiện nay, để có thêm thời gian nghỉ ngơi và chăm sóc gia đình.

Bảo đảm quy định về thời gian làm việc

Theo Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), người lao động làm việc trên 48 giờ/tuần có nguy cơ xảy ra tai nạn lao động cao hơn từ 20-30% so với nhóm làm việc trong thời gian tiêu chuẩn. Các ngành sử dụng nhiều lao động như: may mặc, da giày, chế biến thủy sản, điện tử, tai nạn lao động thường xảy ra nhiều hơn vào cuối ca làm việc và các đợt cao điểm tăng ca, khi người lao động rơi vào trạng thái mệt mỏi, suy giảm khả năng tập trung và phản xạ.

Từ thực trạng nêu trên, đòi hỏi ngành chức năng, các đoàn kiểm tra liên ngành của địa phương cần kiểm soát chặt chẽ việc làm thêm giờ ở DN. Trong đó, rà soát toàn diện các trường hợp tăng trần làm thêm, đảm bảo hài hòa giữa sản xuất và sức khỏe. Việc quản lý làm thêm giờ là yếu tố quan trọng để đảm bảo an toàn vệ sinh lao động, gắn liền với trách nhiệm của DN và sự giám sát của tổ chức Công đoàn.

Tại Hội thảo khoa học đánh giá 5 năm thực hiện Bộ luật Lao động năm 2019 do Tổng LĐLĐ Việt Nam tổ chức mới đây, các đại biểu cho rằng: Giảm thời giờ làm việc bình thường theo lộ trình, từ 48 giờ/tuần hiện nay xuống 44 giờ/tuần và tiến tới 40 giờ/tuần, phù hợp với xu hướng quốc tế và điều kiện phát triển của Việt Nam. Khi sửa đổi Bộ luật Lao động, cần đảm bảo thực chất quyền nghỉ ngơi của CNLĐ, thông qua tăng cường thanh tra việc nghỉ giữa giờ, nghỉ phép năm.

Việc giảm giờ làm việc bình thường xuống dưới 48 giờ/tuần là nội dung được Tổng LĐLĐ Việt Nam nhiều lần kiến nghị nhằm thực hiện Nghị quyết 101/2019/QH14 của Quốc hội. Theo Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam Ngọ Duy Hiểu, giảm giờ làm việc mang lại nhiều lợi ích, vừa giúp CNLĐ phục hồi sức lao động, bảo vệ sức khỏe vừa giảm áp lực lên hệ thống an sinh xã hội.

Ở góc độ cơ sở, anh Trần Văn Đôn, Phó Chủ tịch Công đoàn cơ sở Công ty TNHH FTT Vina (ở phường Bình Lộc, tỉnh Đồng Nai) cho hay: Giờ làm việc quá dài tác động tiêu cực đến đời sống tinh thần của CNLĐ. Năng suất lao động không chỉ phụ thuộc vào số giờ làm việc, mà quan trọng hơn là chất lượng của từng giờ lao động. Do đó, anh hoàn toàn ủng hộ lộ trình giảm giờ làm từ 48 giờ/tuần hiện nay xuống 44 giờ/tuần và tiến tới 40 giờ/tuần để đảm bảo sức khỏe, đời sống CNLĐ.

Thời gian qua, một số DN đã chủ động áp dụng thời gian làm việc dưới 48 giờ/tuần cho CNLĐ. Cụ thể, tại Công ty TNHH Quadrille Việt Nam (Khu công nghiệp Amata, phường Long Bình), từ năm 2019, CNLĐ được nghỉ 8 ngày thứ Bảy/năm nhằm tăng thêm thời gian nghỉ ngơi, nâng cao đời sống tinh thần. Đây là chính sách thiết thực, đảm bảo sức khỏe làm việc và tinh thần thoải mái cho CNLĐ, từ đó họ sẽ có thêm động lực để làm việc năng suất cao hơn.

Giảm giờ làm không chỉ là mong muốn của người lao động mà còn là chiến lược phát triển bền vững cho DN. Khi công nhân có điều kiện làm việc hợp lý, khỏe mạnh và cân bằng cuộc sống, họ sẽ cống hiến hiệu quả hơn, góp phần vào sự phát triển lâu dài của cộng đồng DN và nền kinh tế địa phương.

Thảo My