Giám sát chuyên đề của HĐND tỉnh: Xử lý kịp thời những vấn đề phát sinh

Lựa chọn nội dung sát thực tiễn

Trong nhiệm kỳ 2021 - 2026, hoạt động giám sát của HĐND tỉnh được triển khai đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm. Các Ban của HĐND tỉnh đã tổ chức nhiều cuộc giám sát, khảo sát chuyên đề trên các lĩnh vực quan trọng của đời sống kinh tế - xã hội. Nội dung giám sát tập trung vào những vấn đề cử tri quan tâm và còn tồn tại trong thực tiễn như quản lý đất đai, sử dụng nguồn lực đầu tư, xây dựng nông thôn mới, phát triển nhà ở xã hội, cải cách hành chính, chăm sóc sức khỏe Nhân dân…

Lãnh đạo UBND xã Yên Thế phát biểu tại hội nghị giám sát về thực hiện nhiệm vụ tài chính - ngân sách trước kỳ họp thường lệ HĐND tỉnh cuối năm 2025.

Thực tiễn cho thấy, việc lựa chọn đúng nội dung giám sát có ý nghĩa quyết định đến hiệu quả của hoạt động giám sát. Theo đồng chí Thân Trung Kiên, Tỉnh ủy viên, Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh, để bảo đảm chất lượng giám sát, trước mỗi cuộc giám sát, Ban đều xây dựng kế hoạch cụ thể; yêu cầu các cơ quan liên quan báo cáo tình hình thực hiện nhiệm vụ; đồng thời tổ chức khảo sát thực tế tại nhiều địa phương. Thông qua đó, đoàn giám sát có điều kiện đánh giá toàn diện kết quả thực hiện chính sách, kịp thời nắm bắt những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai.

Một trong những chuyên đề giám sát được đánh giá có tác động tích cực là giám sát việc huy động và sử dụng nguồn lực trong xây dựng nông thôn mới. Qua giám sát tại nhiều địa phương, đoàn giám sát đã chỉ ra một số hạn chế như việc lồng ghép các chương trình, dự án chưa đồng bộ; công tác quản lý, sử dụng nguồn vốn ở một số nơi còn thiếu chặt chẽ. Trên cơ sở đó, HĐND tỉnh kiến nghị UBND tỉnh và các sở, ngành liên quan rà soát cơ chế quản lý; tăng cường hướng dẫn địa phương sử dụng nguồn lực hiệu quả; đồng thời đẩy mạnh huy động các nguồn lực xã hội hóa.

Sau giám sát, nhiều địa phương đã chủ động điều chỉnh cách thức triển khai các chương trình xây dựng nông thôn mới, tăng cường huy động nguồn lực trong Nhân dân và doanh nghiệp. Nhờ vậy, tiến độ thực hiện các tiêu chí nông thôn mới được đẩy nhanh, nhiều công trình hạ tầng nông thôn được hoàn thiện. Đồng chí Đặng Hồng Chiến, Phó Trưởng Ban Pháp chế HĐND tỉnh cho biết: “Việc lựa chọn nội dung giám sát cần bám sát những vấn đề nổi lên trong thực tiễn và những nội dung cử tri quan tâm. Trong quá trình giám sát phải kết hợp giữa nghiên cứu hồ sơ, kết quả báo cáo với khảo sát thực tế tại cơ sở để có cái nhìn đầy đủ và khách quan hơn về kết quả thực hiện chính sách”.

Đôn đốc thực hiện yêu cầu sau giám sát

Sau mỗi cuộc giám sát, HĐND tỉnh đều ban hành kết luận và kiến nghị cụ thể, yêu cầu các cơ quan, đơn vị liên quan khắc phục những tồn tại đã được chỉ ra. Thường trực HĐND tỉnh và các Ban của HĐND cũng tăng cường theo dõi, đôn đốc việc thực hiện các kiến nghị sau giám sát.

Kết quả giám sát nhiệm kỳ 2021 - 2026, các Ban của HĐND tỉnh tổ chức hàng chục cuộc giám sát và khảo sát chuyên đề. Nội dung giám sát tập trung vào các lĩnh vực: quản lý đất đai, xây dựng nông thôn mới, cải cách hành chính, nhà ở xã hội, an sinh xã hội… Qua đó, hàng trăm kiến nghị đã được chuyển tới các cơ quan chức năng xem xét, xử lý. Nhiều kiến nghị được tiếp thu, góp phần tháo gỡ vướng mắc trong quản lý, điều hành ở địa phương.

Một minh chứng rõ nét là hoạt động ổn định trong lĩnh vực y tế cơ sở sau khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào vận hành. Trước đây, toàn tỉnh có 313 trạm y tế trực thuộc các Trung tâm Y tế . Qua giám sát thực tế cho thấy, một số trạm còn khó khăn về cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân lực; cơ chế chi trả bảo hiểm y tế còn chậm... Trên cơ sở đó, nhiều kiến nghị đã được gửi tới các cơ quan chức năng nhằm sớm hoàn thiện mô hình tổ chức trạm Y tế sau sắp xếp. Ngày 15/11/2025, Bộ Y tế ban hành Thông tư số 43/2025/TT-BYT quy định chức năng, nhiệm vụ của trạm Y tế xã, phường. Theo đó, từ ngày 1/1/2026, mô hình trạm Y tế mới được triển khai với mỗi trạm tối thiểu 30 nhân lực, góp phần nâng cao năng lực chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân. Đến nay, toàn tỉnh có 99 trạm Y tế do UBND các phường, xã quản lý.

Hay như việc vận hành chính quyền 2 cấp tại một số xã, phường trên địa bàn tỉnh. Qua giám sát cuối năm 2025, bên cạnh những kết quả đạt được, đoàn giám sát cũng chỉ ra một số hạn chế như tiến độ giải phóng mặt bằng, giải ngân vốn đầu tư công còn chậm; việc quyết toán, bàn giao một số công trình chưa kịp thời; triển khai chuyển đổi số còn lúng túng… Trên cơ sở đó, tỉnh đã yêu cầu các địa phương tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số; kịp thời kiểm tra, chấn chỉnh những hạn chế trong quá trình thực hiện.

Theo đồng chí Đinh Đức Cảnh, Chánh Thanh tra tỉnh, Tổ đại biểu HĐND tỉnh số 10, để nâng cao hiệu quả giám sát cần đặc biệt chú trọng việc theo dõi thực hiện các kiến nghị sau giám sát. Những nội dung còn tồn tại sẽ tiếp tục được tái giám sát, bảo đảm các kết luận giám sát được thực hiện nghiêm túc. Thực tiễn cho thấy nhiều vấn đề tồn tại trong quản lý nhà nước đã được tháo gỡ sau các cuộc giám sát chuyên đề của HĐND tỉnh. Đây cũng là cơ sở để HĐND tỉnh tiếp tục đổi mới phương thức giám sát, đi sâu vào những vấn đề bức xúc của đời sống kinh tế - xã hội, góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và chính quyền.

Bài, ảnh: Ngọc Anh