Giám sát 'điểm nóng' trốn, chậm đóng bảo hiểm xã hội

Mục đích giám sát nhằm đánh giá việc ban hành và tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội (BHXH), trong đó trọng tâm là đánh giá việc ban hành các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành và tổ chức thực hiện.

Bên cạnh đó, kết quả giám sát cũng chỉ rõ những tồn tại, hạn chế, nguyên nhân và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân; rút ra bài học kinh nghiệm để nâng cao hiệu quả việc thực hiện chính sách, pháp luật về BHXH.

Phó Trưởng đoàn thường trực đoàn giám sát Nguyễn Đắc Vinh, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội trình bày tóm tắt các văn bản liên quan về dự thảo kế hoạch và đề cương giám sát. Ảnh: QH

Phạm vi giám sát tập trung vào việc thực hiện chính sách, pháp luật về BHXH trong giai đoạn từ 2021-2026 trên phạm vi cả nước.

Đối tượng giám sát gồm: Chính phủ, Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và các Bộ, ngành có liên quan, HĐND, UBND các tỉnh, thành phố và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan. Thời gian giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về BHXH giai đoạn từ năm 2021 đến hết ngày 31/12/2026.

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh hoạt động giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội có vai trò đặc biệt quan trọng, nhằm bảo đảm quyền lợi an sinh xã hội chính đáng của người lao động, đồng thời giữ vững sự an toàn cho nền tài chính quốc gia thông qua Quỹ BHXH.

Chủ tịch Quốc hội lưu ý hoạt động giám sát cần tập trung vào các vấn đề chiến lược và những "điểm nóng" của ngành bảo hiểm. Trong đó, trọng tâm là tình hình chấp hành pháp luật; giám sát việc ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành Luật BHXH; công tác tổ chức thực hiện chính sách của Chính phủ và BHXH Việt Nam trong thời gian qua.

Cùng với đó, Chủ tịch Quốc hội lưu ý về việc giám sát việc quản lý và sử dụng Quỹ BHXH. Theo ông, đây là nội dung rất quan trọng, cần giám sát chặt chẽ tính an toàn, bền vững và hiệu quả đầu tư từ Quỹ BHXH cũng như việc cân đối thu - chi trong cả ngắn hạn và dài hạn.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn lưu ý hoạt động giám sát cần tập trung vào các vấn đề chiến lược và những "điểm nóng" của ngành bảo hiểm. Ảnh: QH

Ngoài ra, Chủ tịch Quốc hội đề nghị giám sát tình trạng trốn đóng, chậm đóng bảo hiểm; xem xét số liệu, làm rõ nguyên nhân và giải pháp xử lý các doanh nghiệp nợ đọng, trốn đóng BHXH nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân và người lao động...

"Yêu cầu về sản phẩm đầu ra (kết luận giám sát) rất quan trọng, phải chỉ rõ những kết quả đã đạt được, những tồn tại, hạn chế; phân tích rõ nguyên nhân chủ quan, khách quan và trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan...", Chủ tịch Quốc hội lưu ý.

Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho biết đây là chuyên đề giám sát đặc biệt quan trọng, tác động trực tiếp đến đời sống của nhân dân và sự phát triển bền vững của hệ thống an sinh xã hội.

Yêu cầu đặt ra đối với hoạt động giám sát là phải bảo đảm tính thực chất, dựa trên số liệu tin cậy; chỉ rõ trách nhiệm của các bên và đưa ra những kiến nghị cụ thể, có tính khả thi.

Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý việc đánh giá có tính liên tục trước và sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy, cập nhật đúng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tổ chức của hệ thống BHXH, chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan sau khi sắp xếp.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh kết luận. Ảnh: QH

Về nội dung giám sát và các đề cương giám sát, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị đoàn giám sát tập trung rà soát lại toàn bộ nội dung và các đề cương của các chủ thể, bảo đảm không dàn trải, tập trung vào tình hình thi hành pháp luật về BHXH; công tác quản lý và sử dụng hiệu quả Quỹ BHXH; việc cân đối thu - chi của quỹ trong cả ngắn hạn và dài hạn; vấn đề chậm đóng, trốn đóng BHXH...

Với công tác quản lý và sử dụng Quỹ, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị đoàn giám sát phân tích kỹ cơ cấu, danh mục đầu tư, hiệu quả đầu tư hoạt động của quỹ; phân tích riêng các quỹ thành phần; đánh giá khả năng bảo đảm an toàn quỹ trong ngắn hạn và dài hạn trước bối cảnh già hóa dân số.

Cùng với đó, bà yêu cầu tiếp tục rà soát các nội dung theo nhóm vấn đề lớn như làm rõ kết quả công tác phát triển đối tượng tham gia, tình trạng chậm đóng, trốn đóng BHXH, công tác bảo đảm quyền lợi của người lao động, cân đối và đầu tư quỹ...