Gian lận công nghệ cao, AI là rủi ro trọng yếu của thi tốt nghiệp THPT

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu chủ trì buổi làm việc với Bộ GD-ĐT về công tác chuẩn bị kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 và công tác chuẩn bị năm học 2026-2027. Ảnh: Bộ GD-ĐT

Bảo đảm an ninh, an toàn cho kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026

Báo cáo Phó Thủ tướng Chính phủ tại buổi làm việc, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn cho biết, về kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, Bộ GD-ĐT đã tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 20/CT-TTg; đồng thời ban hành đầy đủ các văn bản hướng dẫn, tổ chức tập huấn nghiệp vụ và phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan nhằm bảo đảm an ninh, an toàn kỳ thi.

Bộ GD-ĐT cũng tập trung khắc phục một số tồn tại của các năm trước, nhất là nguy cơ gian lận bằng công nghệ cao và bất cập trong chấm thi tự luận tại một số địa phương. Các địa phương được yêu cầu tăng cường tuyên truyền quy chế thi, phối hợp với lực lượng công an nhận diện thiết bị công nghệ cao; chỉ đạo nhiều biện pháp để việc chấm thi tự luận bảo đảm tính phân loại, công bằng; tăng cường kiểm tra đột xuất nhằm bảo đảm công bằng cho thí sinh trên toàn quốc.

Về công tác chuẩn bị năm học mới 2026-2027, theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, đến nay 34/34 tỉnh, thành phố đã hoàn thành phương án sắp xếp cơ sở giáo dục công lập theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Bộ GD-ĐT đang hoàn thiện Đề án sắp xếp hệ thống giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp; đồng thời triển khai chủ trương bí thư cấp ủy kiêm người đứng đầu cơ sở giáo dục tại những nơi không tổ chức Hội đồng trường.

Cùng với đó, Bộ GD-ĐT đã chỉ đạo các địa phương chuẩn bị điều kiện triển khai chương trình giáo dục mầm non mới; phát hành đầy đủ sách giáo khoa trước ngày 15/8; tổ chức tuyển sinh đầu cấp và tuyển sinh đại học theo hướng ổn định, tăng ứng dụng công nghệ. Các cơ sở giáo dục đại học tiếp tục mở rộng đào tạo các ngành STEM, AI, dữ liệu và công nghệ chiến lược.

Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn báo cáo Phó Thủ tướng Chính phủ tại buổi làm việc. Ảnh: Bộ GD-ĐT

Bộ trưởng cho biết, trong giai đoạn 2022-2026, cả nước đã tuyển dụng thêm hơn 60.000 giáo viên. Tuy nhiên, hiện vẫn còn thiếu hơn 110.000 giáo viên; đồng thời còn thiếu hơn 45.000 phòng học, hơn 27.000 phòng học bộ môn và gần 205.000 bộ thiết bị dạy học tối thiểu phục vụ năm học mới.

Đối với hệ thống trường phổ thông nội trú liên cấp vùng biên giới, Bộ GD-ĐT đang tập trung đôn đốc tiến độ triển khai 108 trường giai đoạn 1; đến nay đã có 1 trường khánh thành, 25 trường đang hoàn thiện nội thất. Các địa phương đang triển khai chiến dịch “100 ngày đêm”, phấn đấu hoàn thành toàn bộ các trường của giai đoạn 1 trước ngày 30/8 để phục vụ khai giảng năm học mới.

Về đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, Bộ GD-ĐT đã phê duyệt 90 chương trình STEM chất lượng cao và 9 chương trình đào tạo vi mạch bán dẫn; đồng thời triển khai chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược nhằm thu hút nhân lực cho các lĩnh vực ưu tiên của đất nước.

Báo cáo về một số khó khăn, vướng mắc hiện tại, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn kiến nghị Chính phủ xem xét bổ sung biên chế giáo viên giai đoạn 2026-2030; quan tâm bố trí thêm nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, hiện đại hóa giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và hỗ trợ xây dựng trường học tại các xã biên giới.

Tăng cường các biện pháp phòng chống gian lận bằng thiết bị công nghệ cao

Thảo luận tại buổi làm việc, đại diện Bộ Công an cho biết lực lượng công an các cấp đã chủ động xây dựng phương án bảo đảm an ninh, an toàn cho kỳ thi; tăng cường các biện pháp phòng chống gian lận bằng thiết bị công nghệ cao; đồng thời bảo đảm an toàn trong các khâu in sao, vận chuyển đề thi, bài thi và phân luồng giao thông tại các điểm thi.

Đại diện Bộ Y tế thông tin, ngành y tế các địa phương đã được chỉ đạo chuẩn bị đầy đủ nhân lực, thuốc men, trang thiết bị; xây dựng phương án cấp cứu, phòng chống dịch bệnh và bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm trong suốt thời gian diễn ra kỳ thi.

Ban Cơ yếu Chính phủ khẳng định sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ GD-ĐT nhằm bảo đảm tuyệt đối an toàn, bảo mật trong quá trình truyền, nhận dữ liệu đề thi qua hệ thống cơ yếu chuyên dụng.

Trong khi đó, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cho biết chương trình “Tiếp sức mùa thi” sẽ tiếp tục được triển khai rộng khắp trên cả nước, tập trung hỗ trợ thí sinh, đặc biệt là học sinh có hoàn cảnh khó khăn, ở vùng sâu, vùng xa.

Đại diện Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đề nghị tiếp tục đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền; chủ động đấu tranh, phản bác các thông tin sai lệch, xuyên tạc liên quan đến kỳ thi và ngành Giáo dục.

Đồng thời, hệ thống báo chí cần tăng cường thông tin nhanh nhạy, kịp thời, lan tỏa các câu chuyện tích cực, ghi nhận những tổ chức, cá nhân có đóng góp cho kỳ thi cũng như công tác chuẩn bị năm học mới.

Chủ động tập huấn nhận diện thiết bị mới, kiểm soát chặt vật dụng đưa vào phòng thi

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu đánh giá cao nỗ lực, tinh thần chủ động của Bộ GD-ĐT và các bộ, ngành, địa phương trong công tác chuẩn bị kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 và năm học mới 2026-2027.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, chuẩn bị năm học mới không chỉ là công việc riêng của ngành Giáo dục mà là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội; đồng thời yêu cầu Bộ GD-ĐT tiếp tục hoàn thiện kế hoạch tổng thể theo tinh thần “6 rõ”, nhiệm vụ nào chậm phải xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm và thời hạn xử lý.

Về đội ngũ giáo viên - một trong những “điểm nghẽn lớn nhất hiện nay”, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ GD-ĐT phối hợp với Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính và các địa phương rà soát kỹ tình trạng thiếu giáo viên theo từng cấp học, môn học; tuyển dụng hết số biên chế đã được giao nhưng chưa tuyển dụng; đồng thời nghiên cứu phương án tạm ứng trước chỉ tiêu biên chế giai đoạn 2026-2030 để giải quyết tình trạng thiếu giáo viên, không để học sinh không được học vì thiếu giáo viên.

Đối với việc tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu triển khai thực chất, không gây áp lực cho học sinh và phụ huynh; cần phân loại mức độ sẵn sàng về giáo viên, phòng học, thiết bị để tổ chức phù hợp.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu phát biểu kết luận buổi làm việc. Ảnh: Bộ GD-ĐT

Về sách giáo khoa, Bộ GD-ĐT phải chịu trách nhiệm toàn diện về nội dung, chất lượng, tiến độ phát hành, giá thành và các phương án hỗ trợ; bảo đảm sách giáo khoa đến tay học sinh trước ngày 15/8, không để xảy ra tình trạng thiếu sách, tăng giá, lãng phí hay lợi ích nhóm.

Phó Thủ tướng yêu cầu các địa phương rà soát tổng thể cơ sở vật chất, phòng học, thiết bị dạy học; tuyệt đối không để học sinh không có chỗ học do thiếu trường, thiếu lớp; không đưa công trình không bảo đảm chất lượng vào sử dụng. Đối với những địa phương còn chậm, còn thiếu nghiêm trọng, Bộ GD-ĐT cần tổng hợp báo cáo để Chính phủ trực tiếp làm việc, tháo gỡ.

Liên quan đến nguồn lực cho giáo dục, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh cần đổi mới tư duy đầu tư, nhất là trong giáo dục đại học. Nhà nước tập trung đầu tư cho giáo dục phổ cập, vùng khó khăn và các lĩnh vực nền tảng, đồng thời khuyến khích nghiên cứu cơ chế hợp tác công - tư, cơ chế đặt hàng đào tạo theo nhu cầu phát triển đất nước.

Về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Phó Thủ tướng khẳng định đây là xu thế tất yếu nhưng cần khai thác đúng hướng; yêu cầu Bộ GD-ĐT sớm hoàn thiện hướng dẫn ứng dụng AI trong giáo dục, coi AI là công cụ hỗ trợ chứ không thay thế vai trò người thầy và năng lực người học; đồng thời đổi mới phương thức kiểm tra, đánh giá phù hợp với bối cảnh mới.

Đối với kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, Phó Thủ tướng yêu cầu cụ thể hóa Chỉ thị số 20/CT-TTg thành các phương án tổ chức thực thi cụ thể; tuyệt đối không chủ quan; từng địa phương phải xây dựng kịch bản vận hành chi tiết và phương án xử lý các tình huống phát sinh.

“Đặc biệt, phải coi phòng chống gian lận bằng công nghệ cao và AI là rủi ro trọng yếu của kỳ thi năm nay; chủ động tập huấn nhận diện thiết bị mới, kiểm soát chặt vật dụng đưa vào phòng thi”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Đồng thời, Phó Thủ tướng yêu cầu bảo đảm tuyệt đối an toàn, thông suốt đối với hệ thống phần mềm, dữ liệu và công tác công bố kết quả thi; chủ động các phương án ứng phó thiên tai, mưa bão có thể ảnh hưởng đến Kỳ thi. Phó Thủ tướng cũng thống nhất chủ trương tổ chức các đoàn kiểm tra thực tế tại địa phương; yêu cầu việc kiểm tra phải thực chất, phát hiện sớm các rủi ro, vướng mắc để xử lý kịp thời.

Phó Thủ tướng giao Bộ GD-ĐT thiết lập cơ chế kiểm tra tiến độ hằng tuần; phối hợp với Văn phòng Chính phủ đôn đốc, sớm hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định về miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông và lộ trình miễn học phí, giáo trình môn học quốc phòng và an ninh tại cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp.