Giang Thành bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Khmer

Con em đồng bào Khmer học Khmer ngữ tại chùa Tà Teng, xã Giang Thành. Ảnh: THANH NHÃ

Xã Giang Thành xác định các giá trị văn hóa của đồng bào Khmer là nét đặc trưng, sản phẩm đặc thù của địa phương cần được giữ gìn, bảo tồn và khai thác hợp lý để phát huy các giá trị tốt đẹp và phát triển thành các sản phẩm du lịch của địa phương.

Xã có 3 chùa Phật giáo Nam tông Khmer, gồm chùa Tà Teng, Trà Phọt và Giồng Kè. Các chùa giữ vai trò quan trọng trong đời sống cộng đồng, là trung tâm sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo và là nơi bảo tồn, truyền dạy tiếng nói, chữ viết, giáo dục đạo đức, duy trì các giá trị văn hóa truyền thống của các thế hệ đồng bào Khmer.

Hằng năm, vào mỗi dịp hè, các chùa tổ chức dạy Khmer ngữ cho con em đồng bào. Đại đức Tiên Sarach - trụ trì chùa Tà Teng cho biết sau khi kết thúc năm học ở các trường, chùa vận động các phật tử có con em trong độ tuổi đi học đến chùa học Khmer ngữ. Tuy còn nhiều khó khăn, thiếu thốn, nhưng bằng sự yêu thương, mong muốn gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa, các sư trong chùa tranh thủ thời gian nghỉ hè dạy chữ cho các em.

Học sinh xã Giang Thành trình diễn dàn nhạc ngũ âm. Ảnh: THANH NHÃ

Ngoài học chữ, các em còn được dạy về phong tục, tập quán, nghi thức và các nét đẹp văn hóa của đồng bào Khmer, giúp các em thêm yêu, tự hào và gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc. Đại đức Tiên Sarach nói: “Đối với đồng bào Khmer, chùa như ngôi nhà thứ hai vì hầu hết sinh hoạt văn hóa, tôn giáo đều tập trung tại đây. Việc mở lớp dạy Khmer ngữ giúp con em giữ gìn tiếng nói, chữ viết của đồng bào Khmer và văn hóa của dân tộc”.

Các lễ hội truyền thống như Chol Chnam Thmay, Sene Đôn Ta, Ok Om Bok… được địa phương tổ chức hằng năm. Các hoạt động tín ngưỡng, văn hóa cộng đồng là môi trường thực hành, trao truyền nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống như múa hát dù kê, nhạc ngũ âm, múa lâm thôn… Đội nhạc ngũ âm của xã duy trì hoạt động, tham gia phục vụ các sự kiện của địa phương, góp phần đưa nghệ thuật truyền thống tiếp tục hiện diện trong đời sống cộng đồng.

Tuy nhiên, việc bảo tồn nghệ thuật trình diễn đồng bào Khmer như dàn nhạc ngũ âm, múa dân gian… ở xã Giang Thành đang gặp khó khăn. Nguyên nhân là lực lượng am hiểu, có khả năng truyền dạy các loại hình nghệ thuật này phần lớn đã lớn tuổi, trong khi người kế thừa còn hạn chế.

Tiết mục của đồng bào Khmer biểu diễn trong lễ khai mạc lễ hội Ok Om Bok năm 2025 tại xã Giang Thành. Ảnh: THANH NHÃ

Để thực hiện có hiệu quả việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa của đồng bào Khmer, xã Giang Thành đưa nhiệm vụ bảo tồn và phát huy nghệ thuật truyền thống Khmer vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm; huy động nguồn lực từ tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp hỗ trợ hoạt động bảo tồn văn hóa, nghệ thuật Khmer; phối hợp với các chùa Khmer trong công tác giáo dục, truyền dạy văn hóa, chữ viết, tiếng nói cho con em đồng bào Khmer.

Địa phương tập trung công tác tuyên truyền, quảng bá, khuyến khích ghi hình, lưu trữ các chương trình biểu diễn nghệ thuật truyền thống; cử cán bộ văn hóa tham gia các lớp tập huấn về bảo tồn văn hóa dân tộc; xây dựng các mô hình sinh hoạt văn hóa cộng đồng mang bản sắc đồng bào Khmer. Đồng thời, phát hiện, bồi dưỡng hạt nhân trẻ kế thừa nghệ thuật truyền thống Khmer.

Đến năm 2030, Giang Thành phấn đấu 100% ấp có đông đồng bào Khmer được tuyên truyền về công tác bảo tồn văn hóa dân tộc; duy trì và củng cố ít nhất 1 đội văn nghệ Khmer hoạt động thường xuyên. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Giang Thành Trần Ngọc Bích cho biết từ sự quan tâm của Sở Văn hóa và Thể thao, chính quyền địa phương đến sự hưởng ứng tích cực của người dân, mỗi hoạt động văn hóa, văn nghệ đều góp phần gìn giữ các giá trị truyền thống, làm phong phú đời sống tinh thần và xây dựng quê hương Giang Thành ngày càng phát triển.