Giành quyền đã khó, cầm quyền còn khó hơn

Đối với Thủ tướng đương nhiệm Keir Starmer, diễn biến chính trị này thực sự khiến ông không thể vui. Chính ông Keir Starmer là người năm ngoái đã dẫn dắt Công đảng Anh trở lại cầm quyền và có được đa số ghế áp đảo trong Quốc hội.

Thế nhưng, công lao đó không đủ để giữ ông ở lại vị trí lãnh đạo. Công đảng Anh rất nhanh chóng “buông bỏ” ông Keir Starmer để quay ra hậu thuẫn cho ông Andy Burnham đến được đỉnh cao quyền lực của đảo quốc Anh chỉ trong khoảng thời gian vài tuần.

Đơn giản, các thành viên của Công đảng Anh đã ý thức được rằng, nếu muốn duy trì nền tảng quyền lực hiện tại, phải nhanh chóng chấm dứt cung cách cầm quyền thiếu vắng cương lĩnh cụ thể và tầm nhìn rõ ràng; đồng thời, cũng để tránh nội bộ đảng phân bè chia phái vì cuộc tranh giành quyền lực nhằm xác định nhân sự lãnh đạo mới.

Chính vì thế, ông Andy Burnham được Công đảng Anh hậu thuẫn không phải vì đã có sẵn cương lĩnh cầm quyền khả dĩ, mà vì ông là người có khả năng tranh thủ sự ủng hộ của cử tri hơn hẳn Thủ tướng đương nhiệm Keir Starmer.

Đặc biệt, ông Andy Burnham còn thu hút được dân chúng ở các vùng nông thôn và các vùng công nghiệp cũ, chứ không chỉ tập trung vào các thành thị lớn như ông Keir Starmer.

Trong tình cảnh Công đảng Anh không còn tự tin như trước thì ông Andy Burnham là sự lựa chọn nhân sự lãnh đạo duy nhất và thích hợp nhất cho đảng này. Với ông Andy Burnham, Công đảng Anh kỳ vọng tránh được “vết xe đổ” của phe Đảng Bảo thủ khi triền miên trong cảnh “cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt” khiến các thủ tướng đăng quang chưa kịp yên vị đã buộc phải “khăn áo ra đi”; đồng thời tận dụng được thời gian 3 năm còn lại của nhiệm kỳ hiện tại để chuẩn bị lặp lại kỳ tích thắng cử oanh liệt trong cuộc bầu cử Quốc hội định kỳ vào mùa hè năm 2029.

Thủ tướng Keir Starmer bị phe Công đảng Anh hạ bệ vì không tận dụng nền tảng quyền lực vững chắc có được để giải quyết nhanh chóng những vấn đề kinh tế - xã hội nhức nhối lâu nay ở Anh, như: Hệ thống y tế không có đủ khả năng tài chính để đáp ứng chi phí cho phúc lợi xã hội đã trở nên quá tải đối với ngân sách nhà nước; tăng trưởng kinh tế sa sút, trong khi lạm phát cũng như thất nghiệp tăng cao; chưa xử lý ổn thỏa mối quan hệ của Anh với Mỹ và EU; vẫn để hệ lụy tiêu cực của việc Anh ra khỏi EU tiếp tục dai dẳng...

Ngoài ra, Thủ tướng đương nhiệm Keir Starmer còn bị mang tiếng là quá coi trọng chính sách đối ngoại mà sao nhãng công việc đối nội. Thế nên, ông Keir Starmer chỉ có thể trách bản thân chứ không thể trách Công đảng Anh.

Chính vì thế mà người chạm đến được đỉnh cao quyền lực dễ dàng và nhanh chóng bao nhiêu thì chuyện điều hành đảo quốc trong thời gian tới đây sẽ khó khăn và phức tạp bấy nhiêu.

Những công việc mà ông Andy Burnham phải nhanh chóng giải quyết là: Cải tổ hệ thống y tế (NHS) và hệ thống phúc lợi xã hội để bảo đảm tài chính lâu dài; cấu trúc lại ngân sách để có thể vừa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế vừa thực thi được những cam kết của người tiền nhiệm về tăng ngân sách quốc phòng; cải thiện mối quan hệ của Công đảng Anh và Chính phủ với dân chúng để tranh thủ sự ủng hộ của người dân; giải quyết những khúc mắc trong quan hệ của đảo quốc với EU và Tổng thống Mỹ Donald Trump; định hình lại chính sách của Anh đối với cuộc chiến ở Ukraine và Iran.

Nói ngắn gọn, ông Andy Burnham tới đây, nếu được đứng đầu Chính phủ Anh, sẽ phải đối diện với rất nhiều thách thức, đặc biệt là vấn đề kinh tế cũng như tăng cường vị thế của Anh trên trường quốc tế.