Giáo dục đại học trước yêu cầu làm chủ AI

Các đại biểu trao đổi mô hình đào tạo tại Triển lãm Giáo dục và công nghệ giáo dục. Ảnh: NGUYỄN MẠNH

Sinh viên không thể thiếu kỹ năng sử dụng và thích ứng với AI

PGS-TS Phạm Văn Song, Hiệu trưởng Trường Đại học Gia Định (TPHCM) cho biết, trong bối cảnh kỷ nguyên AI phát triển mạnh mẽ, việc ứng dụng công nghệ vào giáo dục đại học trở thành yêu cầu cấp thiết. Do đó, năm học này là một dấu mốc đặc biệt khi nhà trường triển khai mô hình "chuyển đổi AI toàn diện" trên 3 phương diện: thay đổi chương trình đào tạo; đổi mới phương pháp giảng dạy; cải tiến phương pháp kiểm tra, đánh giá.

“Nhà trường đang tích cực hoàn thiện hệ thống để ngay từ đầu năm học mới, toàn bộ hoạt động đào tạo sẽ vận hành trên cổng AI-Native. Cụ thể, trường thiết lập cổng học tập Smart LMS – nơi toàn bộ giảng viên và sinh viên tương tác qua các công cụ AI hỗ trợ đắc lực cho cả việc dạy và học (dự kiến tích hợp 3 công cụ AI chủ chốt). Đây sẽ là nền tảng cốt lõi cho mọi hoạt động học thuật của nhà trường”, PGS-TS Phạm Văn Song nêu.

PGS-TS Phạm Văn Song, Hiệu trưởng Trường Đại học Gia Định (TPHCM). Ảnh: VÂN THANH

Theo ông, trước sự phát triển như vũ bão của AI, không chỉ các trường đại học tại Việt Nam mà trên toàn thế giới đều buộc phải thay đổi toàn diện từ phương pháp giảng dạy, cách thức đào tạo cho đến khâu đánh giá nhằm tạo nên thế hệ sinh viên mới – những người được trang bị kỹ năng và hỗ trợ đắc lực bởi AI.

Cũng theo PGS-TS Phạm Văn Song, trước khi chính thức ban hành chiến lược phát triển AI, trường đã tổ chức hàng trăm cuộc khảo sát, đánh giá và hội thảo chuyên sâu với các doanh nghiệp bên ngoài nhằm xây dựng được một chiến lược đào tạo thực tế, bám sát đòi hỏi của môi trường làm việc. Qua khảo sát doanh nghiệp cho thấy, bên cạnh nền tảng kiến thức chuyên môn vững vàng, yêu cầu quan trọng bậc nhất mà các doanh nghiệp đặt ra hiện nay chính là kỹ năng AI. “Đương nhiên, ngoại ngữ (cụ thể là tiếng Anh) đã là công cụ bắt buộc, không thể thiếu trong thời đại số. Nhưng bên cạnh kỹ năng mềm, có một kỹ năng đặc biệt cấp thiết: kỹ năng sử dụng và thích ứng với AI”, PGS-TS Phạm Văn Song cho biết.

Hiện, hầu hết các doanh nghiệp tại Việt Nam đều đã đưa AI vào quy trình làm việc. Do đó, sinh viên tốt nghiệp bắt buộc phải thành thạo các công cụ AI mà doanh nghiệp yêu cầu. Thông qua quá trình đối thoại với doanh nghiệp, trường sẽ nắm bắt rõ họ cần cụ thể những công cụ nào và kiến thức nền tảng nào về AI, từ đó đưa trực tiếp vào chương trình đào tạo.

Đông đảo đại biểu tham quan Triển lãm giáo dục và Công nghệ giáo dục. Ảnh: NGUYỄN MẠNH

Cũng chia sẻ về việc ứng dụng AI trong giáo dục đại học, PGS-TS Nguyễn Tuấn Đức, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Hoa Sen cho biết, nhà trường đã đầu tư hệ thống Turnitin không chỉ để phòng chống đạo văn truyền thống, mà còn tích hợp kiểm tra tỷ lệ phần trăm sử dụng AI trong bài nộp của sinh viên. Cả giảng viên và người học đều phải tuân thủ các quy định, định mức tỷ lệ rõ ràng được ban hành cho từng môn học. “Quan điểm cốt lõi của chúng tôi là AI là công cụ hỗ trợ và trợ lý đắc lực nhưng không toàn diện và vẫn tồn tại nhiều sai sót. Yếu tố quyết định kết quả cuối cùng vẫn là sinh viên. Giảng viên đóng vai trò trang bị kiến thức nền tảng để người học biết cách phân biệt đúng - sai, tối ưu hóa công việc và trực tiếp điều hướng AI nhằm giải quyết trúng đích các vấn đề”, PGS-TS Nguyễn Tuấn Đức nêu.

PGS-TS Nguyễn Tuấn Đức, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Hoa Sen. Ảnh: VÂN THANH

“Chúng tôi xác định kỹ năng làm chủ công nghệ và năng lực ứng dụng AI chính là kỹ năng của tương lai, đồng thời là chuẩn đầu ra quan trọng trong chương trình đào tạo của nhà trường. Tôi cho rằng, năng lực sử dụng, kiểm soát và đánh giá chuẩn xác công nghệ AI là yêu cầu cấp thiết mà bất kỳ trường đại học nào trong thời đại này cũng phải hướng tới”, PGS- TS Nguyễn Tuấn Đức nhấn mạnh.

Chuyển đổi số và AI: Không thể chỉ đặt lên vai người học

Nhấn mạnh về nội dung này tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn nêu rõ, công nghệ đang làm thay đổi cách con người học tập, làm việc và sáng tạo. Vì thế, giáo dục cũng phải thay đổi tương ứng.

Rất đông đại biểu quốc tế tham dự sự kiện. Ảnh: NGUYỄN MẠNH

Theo Bộ trưởng, sự thay đổi đó không thể chỉ đặt lên vai người học. Người học phải có năng lực tự học, tư duy độc lập và làm việc cùng AI; người thầy phải thay đổi vai trò, biết làm chủ công nghệ để thiết kế, hướng dẫn và truyền cảm hứng; nhà trường phải đổi mới mô hình tổ chức, phương thức dạy học, đánh giá và quản trị. Xa hơn, cả hệ thống giáo dục phải chuyển đổi để không chỉ thích ứng với công nghệ, mà từng bước làm chủ công nghệ, sử dụng AI an toàn, có trách nhiệm và vì sự phát triển của con người.

“Đổi mới dạy và học, phát triển năng lực làm chủ công nghệ của cả người học và nhà giáo. Mục tiêu không phải để AI suy nghĩ thay con người, mà để con người học tốt hơn, sáng tạo hơn và tạo ra giá trị cao hơn. Năng lực số và năng lực AI phải trở thành một phần của phát triển nghề nghiệp thường xuyên của nhà giáo”, Bộ trưởng nhấn mạnh.