Giáo dục trung học nghề: 10 môn học được thiết kế theo hướng tăng tính ứng dụng

Chương trình giáo dục trung học nghề được xây dựng trên cơ sở Chương trình giáo dục phổ thông, lựa chọn những kiến thức cốt lõi, thiết thực và phù hợp.

Chương trình trung học phổ thông trong chương trình giáo dục trung học nghề vừa được Bộ GD-ĐT ban hành quy định mới, tập trung vào kiến thức cốt lõi, tăng nội dung ứng dụng nghề nghiệp, áp dụng từ năm học 2026-2027.

Theo Thông tư, mục tiêu của phần kiến thức trung học phổ thông là hoàn thiện học vấn phổ thông cho người học theo định hướng nghề nghiệp, tạo nền tảng để học nghề, tham gia thị trường lao động và tiếp tục học tập ở trình độ cao hơn.

Chương trình gồm 3 nhóm môn học: môn học chung, môn học bắt buộc và môn học theo định hướng nghề nghiệp với 10 môn học.

Các môn học chung áp dụng thống nhất gồm Giáo dục thể chất, Giáo dục quốc phòng và an ninh, Giáo dục kinh tế và pháp luật.

Các môn học bắt buộc gồm Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh, Lịch sử và Tin học. Mỗi môn được thiết kế theo hướng ứng dụng nghề nghiệp, gồm phần kiến thức cốt lõi và phần ứng dụng nghề nghiệp. Trong đó, phần ứng dụng nghề nghiệp đưa kiến thức môn học vào các bối cảnh, tình huống thực tiễn của nhóm ngành, nghề đào tạo.

Chẳng hạn, với Ngữ văn, nội dung ứng dụng nghề nghiệp hướng tới kỹ năng đọc hiểu, tạo lập các văn bản phục vụ nghề nghiệp như quy trình, hướng dẫn kỹ thuật, nội quy, báo cáo, biên bản, thư tín, email công việc và thuyết trình. Với Tiếng Anh, người học được tăng cường từ vựng, tình huống giao tiếp, đọc tài liệu, hướng dẫn sử dụng thiết bị, an toàn lao động và giao tiếp với khách hàng, đồng nghiệp. Với Tin học, chương trình chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin, năng lực số, sử dụng có trách nhiệm trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ số phục vụ học tập, ngành, nghề đào tạo.

Đối với môn học định hướng nghề nghiệp, mỗi nhóm ngành, nghề đào tạo lựa chọn 2 môn phù hợp. Thông tư quy định đối với 5 nhóm ngành, nghề: Máy tính và công nghệ thông tin; Công nghệ kỹ thuật; Kỹ thuật cơ khí và cơ kỹ thuật; Kỹ thuật điện, điện tử và tự động hóa; Khách sạn, nhà hàng. Các môn học theo định hướng nghề nghiệp gồm Vật lí, Công nghệ hoặc Địa lí tùy từng nhóm ngành, nghề.

Tổng số giờ lên lớp và kiểm tra của phần kiến thức chương trình trung học phổ thông trong 3 năm là 1.610 giờ, chưa bao gồm giờ tự học. Trong đó, nội dung các môn học được phân bổ giữa phần kiến thức cốt lõi và phần ứng dụng nghề nghiệp phù hợp với từng môn và nhóm ngành, nghề.

Cơ sở giáo dục nghề nghiệp được chủ động cụ thể hóa phần ứng dụng nghề nghiệp theo ngành, nghề đào tạo và điều kiện thực tế của cơ sở. Việc cụ thể hóa phải bảo đảm yêu cầu cần đạt của môn học, không làm thay đổi nội dung cốt lõi, không trùng lặp không cần thiết với các môn học, mô đun chuyên môn nghề; đồng thời khuyến khích lấy ý kiến của doanh nghiệp.

Việc tổ chức dạy học được thực hiện linh hoạt, có thể kết hợp dạy học trực tiếp và trực tuyến theo quy định. Tuy nhiên, các nội dung thực hành, thí nghiệm, vận động hoặc trải nghiệm nghề nghiệp không được thay thế hoàn toàn bằng dạy học trực tuyến.

Kết quả học tập của từng môn học, phần kiến thức trung học phổ thông được ghi nhận làm cơ sở để bảo lưu, công nhận và chuyển đổi kết quả học tập khi người học chuyển trường, chuyển hình thức đào tạo hoặc thực hiện liên thông theo quy định của pháp luật.

Cơ sở giáo dục nghề nghiệp được cụ thể hóa kế hoạch giáo dục môn học, hướng dẫn tự học và tổ chức thực hiện phù hợp với điều kiện thực tiễn, đặc điểm người học, ngành, nghề đào tạo và nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, nhưng phải bảo đảm đầy đủ mục tiêu, yêu cầu cần đạt và nội dung cốt lõi của chương trình.