Giáo dục tuần qua có gì 'nóng'?

Giáo dục tuần qua ghi nhận nhiều chính sách đáng chú ý, hợp tác giáo dục Việt - Nhật, đề xuất tuyển sinh lớp 10 chuyên theo khối và lộ trình bỏ hẳn điểm cộng đại học từ năm 2028, gắn bổ nhiệm giáo sư, phó giáo sư với vị trí việc làm, ban hành tiêu chí triển khai tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai, cùng cảnh báo kiểm soát rủi ro lạm dụng AI trong học đường…

Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Đón làn sóng hợp tác giáo dục Việt - Nhật

Ngày 9/11, trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác, trong đó có Công hàm trao đổi về khoản vay ODA của Nhật Bản dành cho Dự án Đầu tư xây dựng Trường Đại học Việt - Nhật và Hiệp định giữa Chính phủ hai nước về phát triển trường đại học này tại Việt Nam.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN

Trước đó, tại cuộc hội đàm với Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị hai bên phối hợp chặt chẽ, sớm khởi công dự án. Đây được kỳ vọng là một biểu tượng hợp tác giáo dục, đồng thời trở thành cầu nối giữa các cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và doanh nghiệp hai nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae cũng nhất trí mở rộng tiếp nhận nghiên cứu sinh theo Chương trình NEXUS sang các lĩnh vực bán dẫn và AI, thúc đẩy các dự án nghiên cứu chung. Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định Nhật Bản sẽ tích cực hỗ trợ Việt Nam thực hiện mục tiêu đào tạo 100 tiến sĩ AI.

Theo Tuyên bố Tầm nhìn chung Việt Nam - Nhật Bản, hai bên cũng thúc đẩy hợp tác đào tạo 250 Tiến sĩ bán dẫn và 100 Tiến sĩ AI đến năm 2030, cùng triển khai các dự án nghiên cứu chung và tăng cường giao lưu nhân lực khoa học, công nghệ thông qua các chương trình hợp tác hiện có.

Phát biểu tại Diễn đàn Công tư về hợp tác kinh tế và khoa học - công nghệ Việt Nam - Nhật Bản ngày 9/11 tại Tokyo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh hai nước cần tăng cường liên kết giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp; thúc đẩy đào tạo kỹ sư, chuyên gia công nghệ, nhà khoa học trẻ; mở rộng nghiên cứu chung, trao đổi chuyên gia và hợp tác giữa các cơ sở giáo dục hàng đầu.

Định hướng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gợi mở cách tiếp cận rộng hơn đối với hợp tác giáo dục song phương. Doanh nghiệp không chỉ là nơi tiếp nhận lao động sau đào tạo mà còn có thể tham gia xác định nhu cầu nhân lực, đặt hàng nghiên cứu và hỗ trợ phát triển chương trình đào tạo sát với thực tiễn. Qua đó, sinh viên và nghiên cứu sinh có cơ hội tiếp cận công nghệ, quy trình sản xuất và môi trường nghiên cứu ngay trong quá trình học tập.

Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch nước Tô Lâm chứng kiến ​​lễ trao đổi văn kiện hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản, trong đó có Biên bản hợp tác giữa Đại học Việt - Nhật và Đại học Tsukuba, Nhật Bản về việc thúc đẩy hợp tác trong giáo dục, nghiên cứu khoa học và trao đổi học thuật. Ảnh: VNA

Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch nước Tô Lâm chứng kiến ​​lễ trao đổi văn kiện hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản, trong đó có Biên bản hợp tác giữa Đại học Việt - Nhật và Đại học Tsukuba, Nhật Bản về việc thúc đẩy hợp tác trong giáo dục, nghiên cứu khoa học và trao đổi học thuật. Ảnh: VNA

Hợp tác giáo dục là một trong những lĩnh vực có bề dày trong quan hệ Việt Nam - Nhật Bản, với nhiều kết quả cụ thể về đào tạo, trao đổi học thuật và phát triển nguồn nhân lực. Những kết quả này tạo nền tảng để Việt Nam và Nhật Bản tiếp tục nâng tầm hợp tác giáo dục, chuyển từ trao đổi và đào tạo truyền thống sang liên kết sâu hơn trong nghiên cứu, phát triển công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ: Quá lạm dụng AI trong giáo dục cũng sẽ trở thành vấn đề nhức nhối

Trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI chiều ngày 12/11 về giải pháp kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) và bảo vệ người dùng nhỏ tuổi trước nguy cơ lệ thuộc công nghệ, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân thẳng thắn nhìn nhận, nếu quá lạm dụng AI trong giáo dục sẽ trở thành vấn đề nhức nhối.

ĐBQH Sí Thị Mai Anh (Lào Cai) nêu chất vấn. Ảnh: Hồ Long

ĐBQH Sí Thị Mai Anh (Lào Cai) nêu chất vấn. Ảnh: Hồ Long

Với vai trò quản lý nhà nước về khoa học và công nghệ, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết Bộ đã xây dựng khung phân loại độ rủi ro của AI theo các mức rủi ro cao, rủi ro trung bình, rủi ro thấp cùng cơ chế bảo đảm an toàn khi sử dụng.

Dẫn kinh nghiệm từ nhiều quốc gia tiên tiến, đã bắt đầu hạn chế, thậm chí cấm học sinh lớp nhỏ tuổi tiếp cận AI, Bộ trưởng bày tỏ sự đồng tình và nhấn mạnh việc ứng dụng AI trong giáo dục cần căn cứ phù hợp theo từng độ tuổi; chỉ nên khuyến khích các em lớn sử dụng để đặt câu hỏi tìm hiểu kiến thức, còn với học sinh nhỏ tuổi cần hết sức cân nhắc.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân trả lời chất vấn. Ảnh: Hồ Long

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân trả lời chất vấn. Ảnh: Hồ Long

Trước lo ngại của đại biểu về tình trạng lợi dụng AI để giả mạo chữ ký, giọng nói, gương mặt nhằm lừa đảo, tống tiền hay gian lận học tập, thi cử, Bộ trưởng khẳng định các hành vi giả mạo này đã được điều chỉnh chặt chẽ bởi luật và nghị định hướng dẫn. Công tác quản lý được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ giữa ba chủ thể gồm: nhà phát triển tạo ra nền tảng AI, đơn vị đưa nền tảng AI vào Việt Nam và người sử dụng. Đặc biệt, nội dung do AI tạo ra bắt buộc phải gắn nhãn nhận biết; trường hợp không thực hiện nghĩa vụ gắn nhãn theo quy định sẽ bị coi là hành vi vi phạm pháp luật của Việt Nam.

Bên cạnh việc hoàn thiện hành lang pháp lý và tăng cường phối hợp với Bộ Công an để bảo vệ dữ liệu, an toàn cho người dân trước các cuộc tấn công mạng có sử dụng AI, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh yếu tố gia đình. Khẳng định công nghệ có thể làm giả giọng nói, gương mặt nhưng không thể làm giả được trí tuệ, tình cảm hay nhân cách con người, Bộ trưởng mong muốn các bậc cha mẹ tăng cường chia sẻ, gắn kết với con cái để giúp trẻ em nhận diện rủi ro và tự bảo vệ trước những mặt trái của AI.

Bỏ hẳn điểm cộng xét tuyển từ năm 2028

Bộ GD-ĐT vừa công bố Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của các thông tư của Bộ GD-ĐT ban hành quy định về việc xác định số lượng tuyển sinh, chương trình đào tạo, tuyển sinh và đào tạo cao đẳng ngành Giáo dục mầm non, đại học và sau đại học.

Theo quy định mới của Bộ GD-ĐT, các trường đại học đã sử dụng điểm cộng trong các phương thức tuyển sinh từ năm 2026 trở về trước được tiếp tục áp dụng cho năm tuyển sinh 2027.

Thí sinh tham gia Ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học - cao đẳng 2026. Ảnh: Xuân Quý

Thí sinh tham gia Ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học - cao đẳng 2026. Ảnh: Xuân Quý

Đồng thời, một trong những điểm mới quan trọng là cơ sở đào tạo chỉ sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh. Mỗi chương trình, hình thức đào tạo sử dụng tối đa 3 phương thức tuyển sinh áp dụng từ năm 2027 và tối đa 2 phương thức áp dụng từ năm 2028, không bao gồm phương thức xét tuyển thẳng, xét tuyển đối tượng cử tuyển.

Cơ sở đào tạo phải quy định cụ thể trọng số tính điểm xét của từng hợp phần trong từng phương thức và bảo đảm các thí sinh có cùng điều kiện tham gia xét tuyển (trừ đối tượng xét tuyển thẳng), quy định rõ các tiêu chí đánh giá, xét tuyển, cách thức tính điểm xét, bảo đảm chỉ có duy nhất một thang điểm xét tuyển, điều kiện trúng tuyển trong đó.

Trước đó, trao đổi với Báo Đại biểu Nhân dân, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ GD-ĐT cho biết, để chuẩn bị cho công tác tuyển sinh năm 2027 và giai đoạn tiếp theo, Bộ GD-ĐT hướng tới mục tiêu quan trọng nhất là bảo đảm tính khách quan, minh bạch và công bằng. Vì vậy, các điều chỉnh hiện nay tập trung vào 3 nội dung: mở rộng đối tượng tuyển sinh; đơn giản hóa các phương thức tuyển sinh; bảo đảm công bằng thực chất trong tuyển sinh, qua đó tuyển chọn được nguồn thí sinh chất lượng cho các trường đại học.

GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ GD-ĐT

GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ GD-ĐT

Với một số ý kiến cho rằng việc bỏ điểm cộng do cơ sở đào tạo tự quy định đối với chứng chỉ, thành tích hoặc tiêu chí bổ sung được hiểu là “bỏ chứng chỉ ngoại ngữ” hay "đưa chứng chỉ ngoại ngữ ra khỏi các phương thức xét tuyển", GS.TS Nguyễn Tiến Thảo nhấn mạnh đây là cách hiểu không chính xác. Theo đó, chứng chỉ ngoại ngữ vẫn được sử dụng để quy đổi, thay thế điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển theo quy tắc công khai; chứng minh yêu cầu ngoại ngữ đầu vào của chương trình đào tạo bằng tiếng nước ngoài; hoặc được xem xét công nhận học phần, chuẩn đầu ra theo quy định. Nội dung thay đổi là không cộng thêm điểm ngoài thang đánh giá chính do từng trường tự quy định đối với chứng chỉ, thành tích hoặc tiêu chí bổ sung.

GS.TS Nguyễn Tiến Thảo nhấn mạnh, "điểm cộng" thực chất là phần điểm được thêm vào kết quả xét tuyển. Có những tổ hợp xét tuyển hoặc nhóm ngành đào tạo, ngoại ngữ không phải năng lực cốt lõi để cạnh tranh đầu vào, không phải yêu cầu thiết yếu nhất của chương trình đào tạo. Khi cạnh tranh đầu vào một chương trình đào tạo, thí sinh cần được đánh giá trên cùng nhóm năng lực cốt lõi phù hợp với chương trình đó. Ngoài ra, quy định về cộng điểm giữa các trường đại học hiện nay không đồng nhất, vô hình trung có thể tạo ra sự bất công giữa các thí sinh.

Do đó, cách thức điều chỉnh được Bộ GD-ĐT đưa ra nhằm hướng tới việc thí sinh phải cạnh tranh bằng năng lực phù hợp với ngành đào tạo.

Bộ GD-ĐT đề xuất trường chuyên tổ chức lớp học, tuyển sinh theo khối thay vì từng môn chuyên

Bộ GD-ĐT vừa công bố dự thảo Thông tư ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của trường THPT chuyên, thay thế Thông tư số 05/2023/TT-BGDĐT ngày 28/2/2023 của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT để lấy ý kiến góp ý.

TS. Thái Văn Tài - Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ GD-ĐT) cho biết, những thay đổi căn bản trong dự thảo ở ba nội dung lớn: đổi mới mục tiêu giáo dục; đổi mới mô hình tổ chức giáo dục; đổi mới cách thức phát hiện và đánh giá tài năng.

TS Thái Văn Tài - Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ GD-ĐT). Ảnh: Duy Thông

TS Thái Văn Tài - Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ GD-ĐT). Ảnh: Duy Thông

Về việc tổ chức lớp học theo khối chuyên: Dự thảo mới của Bộ GD-ĐT quy định trường chuyên tổ chức lớp học theo 3 khối chuyên: khối Khoa học tự nhiên, khối Khoa học xã hội và khối Ngoại ngữ thay vì tổ chức lớp chuyên theo từng môn học như hiện nay.

Theo dự thảo, trường chuyên thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông và các chương trình giáo dục nâng cao do Bộ trưởng Bộ GD-ĐT ban hành nhằm phát hiện sớm, phát triển năng lực, năng khiếu nổi trội của học sinh; định hướng sớm lĩnh vực, ngành nghề, nhất là trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kĩ thuật, toán học và khoa học xã hội, nhân văn; chuẩn bị nền tảng vững chắc để học sinh tiếp tục học tập tại các chương trình đào tạo tài năng, chất lượng cao ở trình độ đại học trong nước và nước ngoài.

Thí sinh trong kỳ thi vào 10. Ảnh: Mạnh Hưng

Thí sinh trong kỳ thi vào 10. Ảnh: Mạnh Hưng

Việc tổ chức lớp theo khối chuyên nhằm tạo nền tảng kiến thức rộng hơn trong từng lĩnh vực, tăng cường khả năng kết nối giữa các môn học và khắc phục tình trạng định hướng chuyên sâu vào một môn học quá sớm. Trên nền tảng đó, học sinh có thêm cơ hội trải nghiệm, khám phá năng lực, sở trường trước khi lựa chọn môn học chuyên sâu phù hợp.

Học sinh học đầy đủ các môn học, hoạt động giáo dục theo Chương trình giáo dục phổ thông với danh mục môn học lựa chọn được xác định thống nhất cho từng khối. Theo đó, học sinh khối Khoa học tự nhiên học các môn Vật lí, Hóa học, Sinh học, Tin học; học sinh khối Khoa học xã hội và khối Ngoại ngữ học các môn Địa lí, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học và 1 môn trong các môn Vật lí, Hóa học, Sinh học, Công nghệ. Tất cả học sinh tham gia giáo dục nghệ thuật, giáo dục thể chất và được lựa chọn loại hình, nội dung phù hợp với sở thích, năng khiếu.

Về việc tuyển sinh lớp 10 theo khối chuyên: Một trong những thay đổi lớn của dự thảo là chuyển từ tuyển sinh theo từng môn chuyên sang tuyển sinh theo ba khối chuyên. Mỗi khối áp dụng một phương thức tuyển sinh và một điểm chuẩn. Khối Khoa học tự nhiên và khối Khoa học xã hội sử dụng thêm bài đánh giá năng lực đọc hiểu. Nhiều người đặt câu hỏi về cơ sở của phương án này, điểm khác so với cách tuyển sinh hiện hành, và làm sao vừa chọn đúng học sinh có năng lực vừa hạn chế luyện thi, giảm áp lực cho thí sinh.

Ông Tài cho biết, theo phương thức hiện hành, việc tuyển sinh chủ yếu được tổ chức theo từng môn chuyên. Phương thức này có ưu điểm là lựa chọn được những học sinh có năng lực nổi trội ở môn học cụ thể, nhưng cũng có những vấn đề cần nghiên cứu, hoàn thiện, nhất là khi học sinh phải định hướng và tập trung ôn luyện chuyên sâu từ sớm, trong khi năng lực và sở trường của các em có thể tiếp tục phát triển, thay đổi trong quá trình học tập.

Dự thảo đề xuất chuyển sang tuyển sinh theo ba khối chuyên: Khoa học tự nhiên, Khoa học xã hội và Ngoại ngữ. Đây là cách tiếp cận nhằm đánh giá học sinh trên nền tảng năng lực của một lĩnh vực rộng hơn, thay vì chỉ dựa chủ yếu vào kết quả của một môn thi riêng lẻ.

Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông lưu ý, một điểm quan trọng khác là tuyển sinh theo khối không đồng nghĩa với việc học sinh phải học chuyên sâu tất cả các môn thuộc khối đó. Sau khi trúng tuyển, học sinh được tư vấn, trải nghiệm và đăng ký môn học chuyên sâu phù hợp với năng lực, sở thích, nguyện vọng của mình. Như vậy, phương thức tuyển sinh mới hướng tới mở rộng cơ hội phát hiện tài năng, còn quá trình học tập tiếp tục tạo điều kiện để nhận diện và phát huy năng khiếu nổi trội của từng em.

GS.TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam nhìn nhận, việc tuyển sinh theo ba khối Khoa học tự nhiên, Khoa học xã hội và Ngoại ngữ là một hướng có thể cân nhắc. Cách tổ chức này vẫn giúp nhà trường xác định được lĩnh vực học tập mà học sinh có thế mạnh, nhưng không buộc các em phải chọn một môn chuyên quá sớm.

GS.TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam. Ảnh: N.H

GS.TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam. Ảnh: N.H

Về lộ trình áp dụng: Theo dự thảo, mô hình trường chuyên mới có thể được áp dụng ngay từ năm học 2027-2028. Điều đó đồng nghĩa với việc học sinh đang học lớp 9 có thể là lứa đầu tiên dự tuyển theo phương thức mới.

TS. Thái Văn Tài cho biết đây là vấn đề Bộ GD-ĐT đặc biệt quan tâm trong quá trình xây dựng dự thảo. “Quan điểm xuyên suốt của chúng tôi là đổi mới phải đi đôi với bảo đảm quyền lợi chính đáng của học sinh, không để việc thay đổi quy định gây xáo trộn không cần thiết trong quá trình học tập và chuẩn bị dự tuyển của các em”, ông Tài nhấn mạnh.

Đại diện Bộ GD-ĐT nhấn mạnh rằng, mốc năm học 2027-2028 trong dự thảo là phương án đề xuất, không phải yêu cầu tất cả các trường phải triển khai bằng mọi giá. Bộ sẽ tiếp tục lắng nghe ý kiến của các địa phương, các trường chuyên, chuyên gia, giáo viên, phụ huynh và học sinh để đánh giá kỹ tác động của lộ trình này.

Về lộ trình, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam cho rằng, việc cho phép các trường triển khai ngay; hoặc lùi một năm là khoảng đệm hợp lý đối với một thay đổi lớn. Khoảng thời gian này cũng giúp học sinh và phụ huynh thích ứng với cách tuyển sinh mới, trong đó việc luyện thi kéo dài qua nhiều năm không còn là điều kiện cần thiết để có cơ hội vào trường chuyên.

Trong thời gian tới, Bộ GD-ĐT tiếp tục tổ chức các hội thảo chuyên đề lắng nghe ý kiến của các địa phương, nhà trường, cơ sở giáo dục đại học để hoàn thiện Thông tư.

Trao đổi, lấy ý kiến về Dự thảo Thông tư “Quy định tiêu chuẩn, điều kiện và quy trình bổ nhiệm, miễn nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư”

Chia sẻ với Báo Đại biểu Nhân dân, GS.TS Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQGHN) cho rằng, việc điều chỉnh quy trình và tinh thần gắn học hàm với vị trí việc làm của dự thảo Thông tư “Quy định tiêu chuẩn, điều kiện và quy trình bổ nhiệm, miễn nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư” là đang "trả" chức danh giáo sư, phó giáo sư về đúng chức năng nghề nghiệp của giáo dục đại học, thay vì phải “gánh” yếu tố danh vị như trước đây.

GS.TS Hoàng Anh Tuấn cho biết, 8 năm trước, Quyết định 37/2018/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ “ban hành quy định tiêu chuẩn, thủ tục xét công nhận đạt tiêu chuẩn và bổ nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư; thủ tục xét huỷ bỏ công nhận chức danh và miễn nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư” là bước đột phá lớn trong công tác chức danh cho giáo dục đại học Việt Nam.

Quyết định 37 đã giúp đại học trong nước thức tỉnh trước yêu cầu chuẩn hoá quốc tế. Không cường điệu khi nói rằng sự thăng tiến của hàng loạt cơ sở giáo dục đại học Việt Nam trên bảng xếp hạng thế giới những năm qua có tác động tích cực từ văn bản quan trọng này.

GS.TS Hoàng Anh Tuấn - Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) trao đổi tại hội nghị lấy ý kiến dự thảo Thông tư “Quy định tiêu chuẩn, điều kiện và quy trình bổ nhiệm, miễn nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư” do Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn chủ trì

GS.TS Hoàng Anh Tuấn - Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) trao đổi tại hội nghị lấy ý kiến dự thảo Thông tư “Quy định tiêu chuẩn, điều kiện và quy trình bổ nhiệm, miễn nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư” do Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn chủ trì

GS.TS Hoàng Anh Tuấn phân tích, theo Quyết định 37, quy trình học hàm gồm 2 giai đoạn: “xét đạt chuẩn” (với 3 bước hội đồng: cơ sở, ngành/liên ngành, nhà nước) và “xét bổ nhiệm”. Quy trình này cồng kềnh, có sự trùng lặp tại một số bước, kéo dài thời gian xử lý không cần thiết.

Dự thảo Thông tư khắc phục hoàn toàn bất cập trên: vẫn đảm bảo chặt chẽ chuyên môn, lại đơn giản hoá quy trình theo quy chuẩn chung của đại học thế giới. Với việc điều chỉnh quy trình và tinh thần gắn chức danh với vị trí việc làm như đã nêu trên, chúng ta đang “trả” chức danh giáo sư, phó giáo sư về đúng chức năng nghề nghiệp của giáo dục đại học, thay vì phải “gánh” yếu tố danh vị như trước đây.

Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQGHN) nhận định, việc duy trì hội đồng 3 cấp như trước đây đã dẫn đến những tình huống “chuyền bóng trách nhiệm” trong quy trình học hàm, đặc biệt là giữa hội đồng cơ sở và hội đồng ngành/liên ngành. Với quy trình rút gọn của Thông tư mới, trách nhiệm gần như dồn vào Giám đốc, Hiệu trưởng cơ sở giáo dục đại học; yêu cầu quy phạm cùng với tính minh bạch, giải trình thật sự rất cao.

Theo Thông tư, Bộ quy định các tiêu chuẩn “sàn” như thâm niên, giờ giảng, công trình khoa học, đóng góp xã hội… của ứng viên. Cơ sở giáo dục phải xây dựng văn bản hướng dẫn chi tiết dựa trên các tiêu chuẩn “sàn” nói trên. Như vậy, sẽ có trường đặt tiêu chí cao hơn so với mức “sàn” của Bộ; sự phân định chất lượng giáo sư/phó giáo sư giữa các cơ sở giáo dục sẽ diễn ra - một xu hướng hoàn toàn hợp chuẩn quốc tế.

Ban hành tiêu chí đánh giá mức độ triển khai Đề án "Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học"

Bộ GD-ĐT vừa ban hành Thông tư số 94/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực từ ngày 19/12/2026, quy định tiêu chuẩn, tiêu chí và việc đánh giá mức độ triển khai thực hiện Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học”.

Trước đó, ngày 27/10/2025, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 2371/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2045”.

Thông tư số 94/2026/TT-BGDĐT cụ thể hóa cách đánh giá mức độ triển khai Đề án. Căn cứ vào các tiêu chuẩn, tiêu chí, cơ sở giáo dục xác định những nội dung đã thực hiện, những yêu cầu cần tiếp tục hoàn thiện và lựa chọn giải pháp phù hợp với đội ngũ, cơ sở vật chất và nguồn lực hiện có. Kết quả đánh giá cũng giúp cơ quan quản lý giáo dục theo dõi tiến độ, tổng hợp dữ liệu, xác định nhu cầu và xây dựng chính sách hỗ trợ phù hợp.

Thông tư quy định tiêu chuẩn, tiêu chí riêng cho từng loại hình cơ sở giáo dục thuộc phạm vi áp dụng, gồm giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên, nghề nghiệp và đại học. Các tiêu chuẩn, tiêu chí được quy định tại Phụ lục I đến Phụ lục V, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và đặc điểm tổ chức hoạt động của từng loại hình.

Học sinh một trường tiểu học tại Hà Nội. Ảnh: Quốc Việt

Học sinh một trường tiểu học tại Hà Nội. Ảnh: Quốc Việt

Việc tự đánh giá được thực hiện theo chu kì, gắn với hoạt động quản trị, quản lý và chuyên môn của cơ sở giáo dục. Hằng năm, cơ sở rà soát, cập nhật dữ liệu, tiến độ và những nội dung cần tiếp tục cải thiện. Việc rà soát, cập nhật hằng năm không đồng nghĩa với việc phải thực hiện lại toàn bộ quy trình tự đánh giá.

Thông tư quy định không sử dụng kết quả tự đánh giá, tự công nhận, kiểm tra và điều chỉnh mức độ triển khai để xếp hạng, xếp loại hoặc làm căn cứ trực tiếp đánh giá, xếp loại thi đua đối với cơ sở giáo dục. Đối với nhà giáo, kết quả tự đánh giá, xác định và tự công nhận mức độ triển khai Đề án không được sử dụng làm căn cứ trực tiếp để đánh giá, xếp loại, bổ nhiệm, tuyển dụng hoặc xác định chế độ, chính sách, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Việc triển khai Đề án cần bám sát lộ trình, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội, đặc điểm vùng miền, loại hình cơ sở giáo dục và năng lực đội ngũ. Đối với địa bàn còn khó khăn, vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, cần chú trọng các điều kiện bảo đảm và giải pháp hỗ trợ phù hợp để người học có cơ hội tiếp cận giáo dục tiếng Anh. Qua đó, các cơ sở giáo dục từng bước mở rộng việc sử dụng tiếng Anh trong dạy học, giao tiếp, quản lý và các hoạt động giáo dục.

Phúc Anh - Nghiêm Quân (tổng hợp)

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân: https://daibieunhandan.vn/giao-duc-tuan-qua-co-gi-nong-10443444.html