Giáo hội Phật giáo Việt Nam nói gì về trào lưu 'đi chùa online'?

Thượng tọa Thích Minh Nhẫn: Lạy Phật, thiền online không thay thế việc đến chùa Trước thực trạng nở rộ các trang web, ứng dụng lạy Phật, cầu an online, Giáo hội Phật giáo Việt Nam khẳng định hình thức này chỉ hỗ trợ, không thể thay thế việc tu học trực tiếp tại tự viện.

Trao đổi với Tri Thức - Znews, Thượng tọa Thích Minh Nhẫn - Phó Trưởng ban Thường trực Ban Thông tin Truyền thông Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam - nhận định việc "đi chùa online" không thể giống trực tiếp đến chùa để trải nghiệm, bởi đó là đời sống tâm linh.

Tuy nhiên, hoạt động này cũng có những lợi ích nhất định. Chẳng hạn, khi người dân nghe pháp online, được hướng dẫn thực tập thiền và làm theo, điều này vẫn mang lại lợi ích về mặt tinh thần. Những hình ảnh và hành động trong không gian số này cũng có thể giúp chúng ta cảm thấy bình an.

"Việc tu học, hành thiện không chỉ là vấn đề lý thuyết mà còn là đời sống hành trì tâm linh. Hai hình thức này có sự khác biệt", Thượng tọa Thích Minh Nhẫn nhấn mạnh.

Thượng tọa Thích Minh Nhẫn phát biểu tại họp báo về Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X diễn ra chiều 2/11 tại TP.HCM. Ảnh: Hoài Bảo.

Không nên chạy theo trào lưu

Thượng tọa Thích Minh Nhẫn lý giải khi người dân đến chùa để nghe thuyết pháp, không gian trong chùa thường rất yên tĩnh, dễ tĩnh tâm hơn. Trong khi đó, khi "đi chùa online", người dùng có thể bị chi phối bởi nhiều yếu tố.

"Bản thân mỗi người phải xem mình có thật sự thành tâm hay chỉ đang chạy theo trào lưu. Điều quan trọng trong đời sống tâm linh là phải xuất phát từ tấm lòng và sự thành tâm của mỗi người", ông nói.

Cũng theo Phó Trưởng ban Thường trực Ban Thông tin Truyền thông Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, hiện nay có rất nhiều trang web, trò chơi liên quan đến trào lưu "đi chùa online". Do đó, người dùng cần lựa chọn những thông tin, kênh thông tin chính thống, tránh bị dẫn dắt lệch lạc.

Một số người thực hiện theo hình thức hoặc phong trào, chưa thực sự truyền tải đúng nội dung, ý nghĩa của Phật giáo thì không nên. Mỗi người phải xác định rằng môi trường mạng rất phức tạp, đòi hỏi cá nhân khi tham gia phải tỉnh táo, có trí tuệ và tinh thần lựa chọn.

Trào lưu "đi chùa online" đang thu hút nhiều người tham gia.

Theo Thượng tọa Thích Minh Nhẫn, điều quan trọng đầu tiên là phải xác định được đâu là những kênh chính thống, có sự quản lý của Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Ở những kênh này, Giáo hội luôn yêu cầu các hoạt động phải thực hiện đúng giới luật nhà Phật, đúng Hiến chương Giáo hội và đúng pháp luật. Còn đối với những thông tin chưa xác định được tính chính thống, người dân cần thận trọng.

"Việc đi chùa online vẫn có những giá trị về mặt niềm tin, nhưng mỗi người cũng cần giữ tâm thanh tịnh và có sự lựa chọn đúng đắn", ông nhắc lại.

Phật giáo trên không gian mạng

Trong khuôn khổ họp báo về Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X diễn ra chiều 2/11 tại TP.HCM, Thượng tọa Thích Minh Nhẫn cho biết trong nhiệm kỳ 2022-2026, Giáo hội đã đẩy mạnh công tác chuyển đổi số và hoằng pháp trên không gian mạng.

Cụ thể, Giáo hội đã cho ra mắt phiên bản mới của mạng xã hội Phật giáo Butta, được nâng cấp toàn diện về công nghệ, nội dung, quản trị và phương thức vận hành. Nền tảng đã hoàn thiện các không gian, tiện ích Phật giáo số như Thiền đường số, Không gian lễ Phật, Thư viện Phật pháp. Nền tảng có thể hỗ trợ học tập, thực hành Phật pháp trực tuyến, kết nối Tăng ni, Phật tử, phục vụ sinh hoạt Phật sự và các hoạt động thiện nguyện cộng đồng.

Thượng tọa Thích Minh Nhẫn cho biết việc ứng dụng khoa học, công nghệ trong hoạt động tôn giáo cần phù hợp với thời đại số, nhưng cũng cần bảo đảm gìn giữ những giá trị truyền thống trong đời sống tâm linh tại các cơ sở tự viện.

Các hoạt động trực tuyến không thể thay thế hoàn toàn việc thực hành tín ngưỡng, sinh hoạt tâm linh tại chùa. Tuy nhiên, việc hướng dẫn phù hợp trên không gian mạng có thể giúp người dân tiếp cận thông tin, thực tập giáo lý và hình thành nền tảng nhận thức cơ bản về Phật giáo.

Những "ngôi chùa online" trên Tik Tok luôn trong trạng thái đông đúc.

Dẫn lời dạy của Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh, Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, về việc truyền thông Phật giáo là cần "trồng hoa thơm lấn át cỏ dại", Thượng tọa Thích Minh Nhẫn cho biết nỗ lực này của Giáo hội nhằm cung cấp thông tin chính thống, đáp ứng nhu cầu tiếp cận thông tin của Tăng ni, Phật tử trong bối cảnh truyền thông số phát triển.

Từ thực tế mặt lợi và mặt hại của trào lưu "đi chùa online", Thượng tọa Thích Minh Nhẫn cho biết Giáo hội sẽ tăng cường hướng dẫn, nâng cao nhận thức và xây dựng môi trường hoạt động trên không gian mạng an toàn, lành mạnh.

Về mặt pháp lý, dự thảo Luật Tín ngưỡng, tôn giáo có nội dung liên quan đến một số hoạt động trên không gian mạng, nhằm bảo đảm sự đồng bộ với quy định pháp luật hiện hành và hướng dẫn Tăng ni thực hiện hoạt động hoằng pháp phù hợp.

Do đó, Giáo hội Phật giáo Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp triển khai công tác quản lý, hướng tới xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh, tạo điều kiện để Phật giáo đóng góp tích cực vào đời sống xã hội.