Giáo hội Phật giáo Việt Nam quy định hoạt động tôn giáo trên mạng

Chiều 7/11, tại phiên bế mạc ở TP.HCM, Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X đã thông qua Hiến chương Giáo hội Phật giáo Việt Nam tu chỉnh lần thứ 8.

Thượng tọa Thích Đức Thiện, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội đồng Trị sự, cho biết bản tu chỉnh kế thừa Hiến chương đầu tiên năm 1981 và các lần sửa đổi trước đây.

Hiến chương tu chỉnh lần thứ 8 gồm lời nói đầu, 12 chương và 70 điều, giảm 2 chương và 17 điều so với Hiến chương tu chỉnh lần thứ 7. Các chương quy định về tổ chức Giáo hội, hoạt động của hai hội đồng, quản trị tự viện, giáo phẩm và thành viên, tài chính, tài sản, khen thưởng, kỷ luật và hiệu lực thi hành.

Theo Thượng tọa Thích Đức Thiện, việc sửa đổi Hiến chương nhằm điều chỉnh cơ cấu Giáo hội cho phù hợp mô hình chính quyền địa phương hai cấp và Luật Tín ngưỡng, tôn giáo số 07/2026/QH16. Quốc hội thông qua luật ngày 23/4/2026. Luật có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.

Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X bước vào phiên bế mạc.

3 cấp của Giáo hội gồm Trung ương, tỉnh hoặc thành phố, và cơ sở

Theo Điều 13, 3 cấp của Giáo hội gồm Trung ương, tỉnh hoặc thành phố, và cơ sở. Ban Quản trị cơ sở tự viện là bộ phận ở cấp cơ sở. Cơ cấu này bỏ cấp huyện trong hệ thống tổ chức Giáo hội.

Trước đó, Giáo hội đã dừng hoạt động của Ban Trị sự cấp huyện từ ngày 1/7/2025 và chuyển chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cấp này lên Ban Trị sự cấp tỉnh.

Điều 39 và Điều 40 quy định Ban Trị sự tỉnh, thành phố có thể thành lập Ban Đại diện liên xã, phường, đặc khu để phối hợp công tác tại địa bàn. Ban Đại diện là bộ phận thuộc Ban Trị sự cấp tỉnh, thực hiện nhiệm vụ theo phân công hoặc ủy quyền bằng văn bản. Điều 7 quy định mẫu con dấu của Ban Đại diện, cùng mẫu con dấu của Giáo hội và các tổ chức trực thuộc.

Bản tu chỉnh cũng quy định cụ thể hơn về hệ thống tổ chức và các đơn vị trực thuộc tại Điều 13. Điều 8 và Điều 9 lần lượt nêu tôn chỉ, mục đích và phương châm hoạt động của Giáo hội.

Các đại biểu nghe trình bày dự thảo Hiến chương tu chỉnh lần thứ 8.

Quy định hoạt động tôn giáo trên không gian mạng

Điều 14 quy định trách nhiệm của Giáo hội, các tổ chức trực thuộc, cơ sở tự viện, tăng ni, nhà tu hành và các tổ chức, cá nhân liên quan khi thực hiện hoạt động tôn giáo trên không gian mạng.

Hội đồng Trị sự có trách nhiệm thống nhất quản lý, hướng dẫn và kiểm tra. Các tổ chức trực thuộc và người đứng đầu chịu trách nhiệm về nội dung thông tin và nền tảng số chính thức thuộc phạm vi quản lý.

Điều khoản này cũng quy định việc phát ngôn nhân danh Giáo hội phải đúng thẩm quyền hoặc được ủy quyền, đồng thời cấm sử dụng AI và công nghệ số vào mục đích trái pháp luật.

Điều 15 bổ sung quy định về quan hệ và phối hợp giữa Giáo hội với các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức tôn giáo và các tổ chức, cá nhân liên quan.

Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh, Chủ tịch Hội đồng Trị sự, thông báo kết quả biểu quyết Hiến chương.

Hội đồng Trị sự có 7 ban chuyên môn và một viện

Bản tu chỉnh làm rõ thẩm quyền giữa Hội đồng Chứng minh và Hội đồng Trị sự, giữa Hội đồng Trị sự và Ban Thường trực Hội đồng Trị sự, đồng thời thu gọn bộ máy chuyên môn ở Trung ương từ 12 ban và một viện xuống 7 ban và một viện.

Theo Điều 28, các đơn vị trực thuộc Hội đồng Trị sự gồm Ban Tăng sự, Ban Giáo dục Phật giáo, Ban Hoằng pháp và Hướng dẫn Phật tử, Ban Văn hóa - Nghi lễ Phật giáo, Ban Kinh tế Tài chính và Từ thiện xã hội, Ban Phật giáo Quốc tế, Ban Pháp chế - Kiểm soát và Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam.

Các ban chuyên môn của Ban Trị sự tỉnh, thành phố được thành lập tương ứng với các ban chuyên môn của Hội đồng Trị sự. Bản tu chỉnh cũng quy định hình thức họp, tổ chức đại nghị của Hội đồng Chứng minh và phân cấp tổ chức hội thảo.

Tại phiên bế mạc, 100% đại biểu biểu quyết tán thành bản Hiến chương tu chỉnh lần thứ 8. Đại hội cũng thông qua Nghị quyết Đại hội lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031.

Phát biểu bế mạc, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn nhấn mạnh rằng sau hai ngày làm việc, Giáo hội bước vào giai đoạn thực hiện những nhiệm vụ Đại hội giao.

Hòa thượng mong các vị được suy cử nêu cao tinh thần trách nhiệm, giữ gìn giới hạnh, phát huy trí tuệ tập thể, giữ gìn sự đoàn kết, hòa hợp và tận tâm phụng sự đạo pháp, dân tộc.

Trưởng lão Hòa thượng cũng kêu gọi các cấp Giáo hội, các ban, viện Trung ương, Ban Trị sự các tỉnh, thành phố cùng tăng ni, phật tử trong và ngoài nước chung sức triển khai nghị quyết bằng những chương trình hành động phù hợp điều kiện của từng địa phương và cơ sở tự viện.