Giao thông xanh cho đô thị di sản

 Các trạm xe công cộng được bố trí ở khu vực quanh thành phố, thuận tiện cho người dân và du khách tiếp cận, sử dụng.

Hành trình không phát thải

Đến Huế trong chuyến giao lưu, học hỏi giữa Khoa Kiến trúc, Trường Đại học (ĐH) Khoa học, ĐH Huế với ĐH Tsukuba (tỉnh Ibaraki, Nhật Bản) và ĐH Waseda (Tokyo, Nhật Bản) vào cuối tháng 9, Miji Uchino, nam sinh đến từ ĐH Tsukuba, lựa chọn xe đạp trợ lực công cộng GCOO để khám phá vùng đất Cố đô. Chiếc xe đưa Miji đi qua những con đường rợp bóng cây, men theo sông Hương, qua cầu Trường Tiền rồi vào những tuyến phố trung tâm.

“Thường di chuyển bằng xe đạp ở Nhật nên tôi rất thích thú khi mình cũng có thể đạp xe để khám phá Huế. Huế có nhiều tuyến đường đẹp, không gian xanh nên tôi chọn xe đạp để dạo quanh bờ sông và cảm nhận nhịp sống của thành phố”, Miji chia sẻ. Không chỉ Miji, nhiều du khách trong và ngoài nước khi đến với Huế cũng lựa chọn xe đạp công cộng cho những hành trình ngắn.

Thống kê từ Sở Xây dựng, hiện thành phố có 17 trạm xe đạp Hue Smart Bike với 147 xe, 31 trạm xe đạp trợ lực công cộng GCOO với 283 xe; chưa kể số xe phục vụ trong khu vực Đại Nội. Với một đô thị có quy mô vừa phải, nhiều tuyến đường ven sông, không gian cây xanh và hệ thống di sản tập trung như Huế, xe đạp công cộng không chỉ tạo thêm một phương thức đi lại, mà còn trở thành một phần của lối sống đô thị; đồng thời tạo thêm sản phẩm du lịch trải nghiệm cho du khách.

Bên cạnh xe đạp, phương tiện sử dụng điện đang dần hiện diện nhiều hơn trên đường phố. Không khó để bắt gặp hình ảnh tài xế “Xanh SM” với chiếc xe máy điện và trang phục màu xanh ngọc lam đang chở khách, hay những chiếc taxi điện nổi bật giữa dòng xe. Hiện Huế đang có hơn 600 taxi điện và hơn 200 trạm sạc. Theo Kế hoạch số 305/KH-UBND của UBND TP. Huế ban hành ngày 16/7/2025, trong giai đoạn 2025 - 2030, Huế đặt mục tiêu 60% taxi hoạt động kinh doanh sử dụng ô tô điện và 30% phương tiện vận tải hành khách theo hợp đồng đầu tư mới, thay thế sử dụng ô tô điện.

PGS.TS. Trần Anh Tuấn, Trưởng Bộ môn Quản lý Tài nguyên môi trường và Biến đổi khí hậu, Khoa Môi trường, Trường ĐH Khoa học, ĐH Huế cho rằng, việc chuyển đổi phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang phương tiện chạy bằng điện là một trong những giải pháp quan trọng để giảm phát thải trong giao thông.

Hướng đến Net Zero

Theo lộ trình, đến năm 2030, thành phố hướng tới hoàn thiện hệ thống trạm sạc ô tô điện trên phạm vi toàn thành phố, bảo đảm mỗi xã, phường có trạm sạc đáp ứng nhu cầu của người dân, doanh nghiệp. Thành phố cũng định hướng phát triển trạm sạc tại bến xe, trạm dừng nghỉ, bãi đỗ xe, khu du lịch, nhà ga, sân bay và các đầu mối giao thông. Cùng với tốc độ phát triển của phương tiện điện, việc quy hoạch vị trí trạm sạc, bảo đảm an toàn, phòng cháy, chữa cháy, khả năng chịu tải của hệ thống điện và sự hài hòa với không gian công cộng cũng cần được tính toán đồng bộ.

Thành phố đồng thời đang xem xét thí điểm vùng phát thải thấp tại khu vực lõi di sản, với phạm vi nghiên cứu gồm Đại Nội, đường Lê Lợi, cầu Trường Tiền và các tuyến phố đi bộ. Tại Hội thảo quốc tế “Khung hướng dẫn đô thị xanh, phát thải thấp, hướng tới mục tiêu Net Zero” diễn ra tại Huế vào tháng 10/2025, xây dựng vùng phát thải thấp tại TP. Huế là một trong những nội dung trọng tâm được các chuyên gia, nhà quản lý thảo luận. Theo đó, việc hạn chế phương tiện phát thải cao, ưu tiên xe đạp, xe điện, xe buýt điện và tổ chức lại không gian giao thông có thể tạo nên một khu vực đô thị thân thiện hơn với người đi bộ và du khách. Đây cũng là bước thử nghiệm để Huế tìm ra cách tổ chức giao thông phù hợp với một đô thị di sản, hướng đến đô thị xanh, phát thải thấp và mục tiêu Net Zero vào năm 2050.

Theo PGS.TS. Trần Anh Tuấn, lợi thế của Huế là mật độ giao thông chưa quá cao, cùng hệ thống không gian xanh và cảnh quan đặc trưng, tạo nền tảng thuận lợi để phát triển giao thông xanh. Để phát huy lợi thế này, thành phố cần kiên trì đầu tư hạ tầng và từng bước thay đổi thói quen đi lại của người dân. Khi những chuyến đi bộ, vòng xe đạp, xe buýt hay phương tiện chạy bằng điện trở thành lựa chọn quen thuộc, giao thông xanh không chỉ góp phần giảm phát thải, mà còn trở thành cách để người dân cùng gìn giữ không gian xanh và nét riêng của đô thị Huế.