Giáo viên không còn phải 'chờ' thăng hạng chức danh nghề nghiệp

Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục (Bộ GD&ĐT) vừa có Công văn số 1763, thông tin về thăng hạng chức danh nghề nghiệp GV và chuyển sang bậc nghề nghiệp theo vị trí việc làm.

Thăng hạng còn nhiều vướng mắc

Theo Công văn, thăng hạng chức danh nghề nghiệp là một trong những hình thức thay đổi chức danh nghề nghiệp viên chức, được triển khai từ năm 2012.

Từ năm 2016, khi hệ thống tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp GV theo 3 hạng được ban hành, việc thăng hạng được triển khai trên cả nước. Đến nay, khoảng 300.000 GV đã được thăng từ hạng thấp lên hạng cao hơn liền kề. Việc thăng hạng cũng gắn với chuyển xếp lương theo chức danh nghề nghiệp mới.

Giáo viên không còn phải “chờ” thăng hạng chức danh nghề nghiệp. Ảnh: VGP

Tuy nhiên, sau hơn 10 năm thực hiện, cơ chế này bộc lộ nhiều hạn chế. Việc tổ chức thăng hạng chưa đồng đều giữa các địa phương; Có nơi tổ chức thường xuyên nhưng cũng có nơi từ năm 2016 đến nay chưa tổ chức kỳ thăng hạng nào.

Bên cạnh đó, quy trình, thủ tục còn phức tạp, yêu cầu nhiều hồ sơ, minh chứng, gây áp lực cho GV và cơ quan quản lý. Việc thay đổi hệ thống chức danh, bổ nhiệm và chuyển xếp giữa các quy định cũng khiến một số địa phương thực hiện chưa kịp thời, dẫn tới trường hợp GV đã đạt chuẩn chuyên môn nhưng chưa đủ điều kiện thủ tục để đăng ký thăng hạng.

Một bất cập khác là cơ cấu, tỷ lệ GV theo từng hạng bị khống chế. Vì vậy, có GV đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn nhưng vẫn chưa được thăng hạng do giới hạn chỉ tiêu. Trong khi đó, chưa có cơ chế xem xét chuyển xuống hạng thấp hơn đối với người không còn đáp ứng đầy đủ yêu cầu của hạng đang giữ.

Chuyển sang bậc nghề nghiệp theo vị trí việc làm

Để khắc phục những vướng mắc trên, Luật Viên chức số 129/2025/QH15 thay thế Luật Viên chức số 58/2010/QH12 đã có những thay đổi liên quan trực tiếp đến đội ngũ GV.

Theo đó, bỏ hình thức thăng hạng chức danh nghề nghiệp, chuyển sang bố trí bậc nghề nghiệp của vị trí việc làm. Viên chức được phân thành 5 bậc nghề nghiệp, từ bậc 1 đến bậc 5. Với GV mầm non, các bậc nghề nghiệp gồm bậc 2, 3 và 4; GV phổ thông gồm bậc 3 và 4.

Việc bố trí bậc nghề nghiệp được thực hiện theo vị trí việc làm, phù hợp với trình độ, năng lực thực tế của viên chức. Việc thay đổi bậc có thể thực hiện theo cả hai chiều, từ thấp lên cao hoặc từ cao xuống thấp, căn cứ vào mức độ hoàn thành nhiệm vụ, độ khó và tính phức tạp của công việc, chất lượng kết quả, trách nhiệm cá nhân và mức độ đóng góp vào hoạt động chung của đơn vị.

Về cơ cấu, GV mầm non được bố trí không quá 40% ở bậc 4, trong khi GV phổ thông không quá 50% ở bậc 4; Tỷ lệ cụ thể do cơ sở giáo dục xác định theo quy định.

Theo Bộ GD&ĐT, cách thức mới hướng tới việc thực hiện thống nhất, thường xuyên trên cả nước, dựa trên kết quả đánh giá, xếp loại viên chức hằng năm và mức độ đáp ứng yêu cầu vị trí việc làm, qua đó giảm sự phụ thuộc vào đề án, kế hoạch và chỉ tiêu thăng hạng của từng địa phương.

Việc bố trí bậc nghề nghiệp sẽ được triển khai khi các cơ sở giáo dục được phê duyệt vị trí việc làm mới theo Nghị định số 232/2026/NĐ-CP.

Hiện, Bộ GD&ĐT đang xây dựng thông tư quy định số lượng người làm việc trong cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông; Đồng thời hoàn thiện quy định về chuẩn nghề nghiệp GV và tiêu chuẩn chức danh các viên chức khác gắn với bậc nghề nghiệp.